200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Văn bản thông tin - Luyện đề đọc hiểu V..

Đọc hiểu Cấu trúc và giải cấu trúc bản sắc văn hóa Hà Nội (Nguyễn Văn Chinh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Cũng giống như nhiều đô thị trên thế giới, Thăng Long - Hà Nội luôn luôn là một điểm đến hấp dẫn của nhiều luồng di cư. Luồng thứ nhất bao gồm những thành phần tinh hoa của đất nước. Họ là những người có năng lực, học vấn và vốn liếng, được tuyển dụng hoặc tự tìm đến chốn kinh kỳ để phát triển và thi thố với đời.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CẤU TRÚC VÀ GIẢI CẤU TRÚC BẢN SẮC VĂN HÓA HÀ NỘI

(Trích)

Cũng giống như nhiều đô thị trên thế giới, Thăng Long - Hà Nội luôn luôn là một điểm đến hấp dẫn của nhiều luồng di cư. Luồng thứ nhất bao gồm những thành phần tinh hoa của đất nước. Họ là những người có năng lực, học vấn và vốn liếng, được tuyển dụng hoặc tự tìm đến chốn kinh kỳ để phát triển và thi thố với đời. Luồng thứ hai là những người dân cùng khổ đến từ các vùng nông thôn do lao dịch, thuế má, thất bát, dịch bệnh và bóc lột bị đẩy đến tình trạng bần cùng. Họ đổ về Thăng Long tìm cơ hội thay đổi cuộc đời và tạo nên những khu cư trú tồi tàn của người lao động vùng ngoại ô. Luồng di cư thứ ba là những người nước ngoài đủ mọi thành phần sắc tộc và chủng tộc, từ những thương nhân, nhà truyền giáo , nhà ngoại giao cho đến những người lao động nghèo hèn. Họ di chuyển vào thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội phát triển sự nghiệp hoặc chỉ đơn giản là tìm kế sinh nhai. Bên cạnh luồng di cư đến thành phố , cũng có luồng di cư ra khỏi thành phố dù là tự nguyện hay cưỡng bức. Đặc biệt, các cuộc chiến tranh binh lửa, xung đột và cướp bóc đẫm máu thường là nguyên nhân làm cho số lượng cư dân khu vực đô thị giảm đi nhanh chóng. Chính sách của nhà nước ở mỗi thời kì cũng khuyến khích hoặc ngăn chặn các luồng di dân vào thành phố làm cho dân số khu vực đô thị thay đổi thất thường. Tuy nhiên, hiện tượng nổi bật của các biến động dân số khu vực đô thị chính là các dòng di cư.

(Nguyễn Văn Chinh, Cấu trúc và giải cấu trúc bản sắc văn hóa Hà Nội, Khoa Lịch sử: Một chặng đường nghiên cứu (2006-2011), NXB Thế giới, 2011, trang 163-192)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh.

Giải thích:

Văn bản cung cấp, giới thiệu và giải thích những thông tin về các luồng di cư và sự biến động dân cư của Thăng Long - Hà Nội một cách khách quan, khoa học.

Mở rộng

Phương thức biểu đạt thuyết minh là cung cấp, giới thiệu, giảng giải,… những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó cho những người cần biết nhưng còn chưa biết.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Chỉ ra phép liên kết được sử dụng trong các câu văn sau: “Luồng thứ nhất bao gồm những thành phần tinh hoa của đất nước. Họ là những người có năng lực, học vấn và vốn liếng, được tuyển dụng hoặc tự tìm đến chốn kinh kỳ để phát triển và thi thố với đời.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ ngữ tạo sự liên kết giữa các câu.

Lời giải chi tiết

Phép liên kết được sử dụng là phép thế.

Giải thích:

Đại từ "Họ" ở câu sau thay thế cho cụm từ "những thành phần tinh hoa của đất nước" ở câu trước.

Mở rộng

- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.

- Các phép liên kết trong câu:

+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.

+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.

Một số link tham khảo:

Một số phương tiện và phép liên kết trong văn bản

Biện pháp liên kết là gì? Các biện pháp liên kết trong câu

Câu 3

Trình bày mô hình tổ chức thông tin chính của văn bản và nêu tác dụng của mô hình đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cách tác giả sắp xếp thông tin trong văn bản và nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

- Văn bản được tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề (kết hợp phân loại đối tượng). Tác giả lần lượt giới thiệu các luồng di cư vào Thăng Long - Hà Nội gồm: luồng thứ nhất là những thành phần tinh hoa của đất nước; luồng thứ hai là những người dân nghèo từ nông thôn; luồng thứ ba là những người nước ngoài. Sau đó, tác giả tiếp tục đề cập đến luồng di cư ra khỏi thành phố và cuối cùng khái quát nguyên nhân cũng như kết luận rằng các dòng di cư là hiện tượng nổi bật làm biến động dân số đô thị.

- Cách tổ chức thông tin này giúp người đọc dễ dàng theo dõi từng nhóm đối tượng, nhận thấy sự đa dạng của các luồng di cư cũng như nguyên nhân làm thay đổi cơ cấu dân cư Thăng Long - Hà Nội. Đồng thời, việc đi từ các trường hợp cụ thể đến nhận định khái quát làm cho nội dung trình bày rõ ràng, logic, nổi bật luận điểm và tăng tính thuyết phục của văn bản.

Giải thích:

Tác giả lần lượt giới thiệu ba luồng di cư vào Thăng Long - Hà Nội, sau đó đề cập đến luồng di cư ra khỏi thành phố và cuối cùng khái quát rằng các dòng di cư là hiện tượng nổi bật làm biến động dân số đô thị. Cách tổ chức này giúp người đọc dễ theo dõi từng nhóm đối tượng, hiểu rõ đặc điểm của mỗi luồng di cư và thấy được vai trò của các dòng di cư trong việc hình thành, biến đổi cấu trúc dân cư Hà Nội.

Mở rộng

- Một số mô hình tổ chức thông tin chính:

+ Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian

+ Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả

+ Tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề

+ Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

Câu 4

Từ thông tin trong văn bản, em có nhận xét gì về cấu trúc dân cư của Hà Nội - Thăng Long?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tổng hợp các thông tin trong văn bản để rút ra nhận xét.

Lời giải chi tiết

Cấu trúc dân cư của Hà Nội - Thăng Long rất đa dạng, luôn biến động và được hình thành từ nhiều luồng di cư khác nhau.

Giải thích:

Theo văn bản, Hà Nội - Thăng Long là nơi hội tụ những người tài giỏi, người lao động nghèo từ nông thôn, người nước ngoài đến sinh sống, làm việc; đồng thời cũng có những luồng dân cư rời khỏi thành phố do chiến tranh hoặc chính sách của nhà nước. Điều đó cho thấy cơ cấu dân cư của Hà Nội không cố định mà luôn thay đổi dưới tác động của các dòng di cư.

Câu 5

Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của Hà Nội (hoặc địa phương mình) trong quá trình giao lưu và hội nhập?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ thực tế và đề xuất những việc làm phù hợp với lứa tuổi học sinh.

Lời giải chi tiết

- Cần có ý thức tìm hiểu lịch sử, văn hóa của Hà Nội cũng như địa phương mình để thêm yêu và tự hào về quê hương.

- Giữ gìn các di tích lịch sử, không xả rác và tích cực tham gia các hoạt động bảo tồn, quảng bá văn hóa truyền thống.

- Cần biết chọn lọc khi tiếp nhận những giá trị văn hóa mới, không chạy theo các trào lưu thiếu lành mạnh.

-...

Giải thích:

Văn bản cho thấy Hà Nội - Thăng Long là nơi hội tụ nhiều luồng di cư từ các vùng miền và nhiều quốc gia khác nhau, vì vậy bản sắc văn hóa của Thăng Long - Hà Nội được hình thành và phát triển trong quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa. Từ nội dung đó, chúng ta cần có ý thức giữ gìn những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương, đồng thời biết tiếp nhận có chọn lọc những nền văn hóa mới.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải