200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Mùa hạ (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: MÙA HẠ (Trích) Đó là mùa của những tiếng chim reo Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả Đất thành cây, mật trào lên vị quả Bước chân người bỗng mở những đường đi

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

MÙA HẠ

(Trích)

Đó là mùa của những tiếng chim reo

Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả

Đất thành cây, mật trào lên vị quả

Bước chân người bỗng mở những đường đi

[...]

Đó là mùa của những buổi chiều

Cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao vút

Tiếng dế thức suốt đêm dài oi bức

Tiếng cuốc dồn thúc giục nắng đang trưa

Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa

Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?

Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển

Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa.

(Trích Mùa hạ, Xuân Quỳnh, Thơ Xuân Quỳnh, NXB Kim Đồng 2020, tr. 122-123)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ và dựa vào đặc điểm hình thức của thể thơ để xác định. Nếu mỗi dòng thơ có 8 tiếng thì đó là thể thơ tám chữ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 8 chữ

Giải thích:
Ví dụ câu thơ:
“Đó là mùa của những tiếng chim reo” có 8 tiếng.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ 

Câu 2

Trong bài thơ, mùa hạ được hiện lên qua những hình ảnh nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, chú ý những từ ngữ và hình ảnh miêu tả thiên nhiên, sau đó liệt kê các hình ảnh đặc trưng của mùa hạ xuất hiện trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh thiên nhiên:

+ tiếng chim reo

+ trời xanh biếc

+ nắng tràn

+ mật trào lên vị quả

+ vạn vật phơi trần dưới nắng

+ biển xanh thẳm

+ cánh buồm lồng lộng trắng

+ cánh diều giấy nghiêng

+ vòm trời cao vút…

Giải thích:

Đây đều là những hình ảnh quen thuộc, giàu sức gợi, tái hiện một mùa hạ rực rỡ, sôi động và tràn đầy sức sống.

Mở rộng

Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật hiện lên sinh động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, khối lượng, màu sắc, âm thanh... như nó vốn có trong cuộc sống để người đọc (người nghe) như được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy... đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu thơ, xác định dấu hiệu của biện pháp tu từ, sau đó phân tích giá trị biểu đạt về nội dung và cảm xúc mà biện pháp ấy mang lại.

Lời giải chi tiết

- BPTT: Câu hỏi tu từ: "Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?"

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tạo ra sự băn khoăn, trăn trở trong câu.

+ Nhấn mạnh sự trăn trở về thời gian trôi qua nhanh chóng, đồng thời thể hiện sự trân trọng, lưu luyến đối với mùa hạ và tuổi trẻ.

+ Qua đó tác giả đã thế hiện những suy tư, băn khoăn đồng thời bộc lộ tình cảm yêu mến, trân trọng đối với mùa hạ.

Giải thích:
Đây không phải câu hỏi cần lời giải đáp mà là lời tự hỏi để bộc lộ cảm xúc sâu kín của tác giả.

Mở rộng

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ 

Câu 4

Trình bày theo cách hiểu của em về hình ảnh “Đất thành cây, mật trào lên vị quả.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ hình ảnh thơ, phân tích nghĩa của các từ ngữ và liên hệ với nội dung toàn đoạn thơ để làm rõ ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “Đất thành cây, mật trào lên vị quả” gợi ra sự chuyển hóa kỳ diệu và trù phú của thiên nhiên trong mùa hạ. Từ đất khô cằn, cây cối sinh sôi, kết tinh tinh túy thành những trái ngọt ngào. Câu thơ thể hiện sức sống dồi dào, mạnh mẽ của mùa hạ, đồng thời bộc lộ niềm say mê, rung động của tác giả trước vẻ đẹp tươi mới của thiên nhiên và cuộc sống.

Giải thích:
“Đất thành cây” thể hiện quá trình sinh trưởng của thiên nhiên, còn “mật trào lên vị quả” gợi sự ngọt ngào, căng tràn sức sống của mùa hạ.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ 

Câu 5

Qua đoạn thơ, em cảm nhận được những tình cảm, cảm xúc gì của tác giả về mùa hạ và tuổi trẻ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ, chú ý giọng điệu, hình ảnh và từ ngữ biểu cảm để xác định tình cảm, cảm xúc của tác giả; sau đó khái quát thành nhận xét chung.

Lời giải chi tiết

Qua đoạn thơ, em cảm nhận được tình yêu tha thiết của tác giả dành cho mùa hạ và tuổi trẻ. Mùa hạ hiện lên rực rỡ, đầy âm thanh và sắc màu, gợi sức sống mãnh liệt. Bên cạnh niềm say mê ấy còn là nỗi bâng khuâng, tiếc nuối trước thời gian trôi, thể hiện sự trân trọng của nhà thơ với những năm tháng tuổi trẻ đẹp đẽ, sôi nổi và giàu khát vọng.

Giải thích:
Qua những hình ảnh thiên nhiên rực rỡ và câu hỏi tu từ “Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?”, tác giả bộc lộ tình yêu sâu sắc đối với mùa hạ – mùa gắn với tuổi trẻ, ước mơ và khát vọng. Đồng thời, đoạn thơ còn thể hiện nỗi bâng khuâng, tiếc nuối khi thời gian trôi qua nhanh chóng, tuổi trẻ dần qua đi nhưng những cảm xúc đẹp đẽ vẫn còn đọng lại trong tâm hồn con người.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ 

Câu 6

Với Xuân Quỳnh, mùa hạ là mùa của tuổi trẻ với những say mê, khao khát. Mùa hạ cũng là mùa để học sinh, sinh viên tham gia vào các hoạt động có ý nghĩa với cộng đồng. Còn mùa hạ của riêng em như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Học sinh đưa ra quan điểm mùa hạ của riêng mình.

Lời giải chi tiết

- Mùa hạ gợi nhớ  về một tuổi thơ tràn ngập màu sắc, âm thanh, tràn ngập niềm vui..

- Mùa hạ ấy cũng gắn với biết bao kỉ niệm về tuổi thơ với gia đình, bạn bè,...

- .........

Giải thích:

Câu hỏi yêu cầu học sinh bày tỏ suy nghĩ, cảm nhận riêng về mùa hạ nên không có đáp án duy nhất. Điều quan trọng là nêu được những cảm xúc, kỉ niệm hoặc ý nghĩa của mùa hạ đối với bản thân một cách chân thành, hợp lí và tích cực.

Mở rộng

Mở rộng:

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Câu 7

Bài thơ viết về đề tài gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào những từ ngữ, hình ảnh trung tâm xuyên suốt đoạn trích để gọi tên đề tài. 

Lời giải chi tiết

Bài thơ viết về đề tài: mùa hạ và tuổi trẻ.

Giải thích:

Mùa hạ trong thơ Xuân Quỳnh không đơn thuần là một mùa trong năm, mà nó là biểu tượng cho quãng thời gian rực rỡ, sôi nổi và giàu suy tư nhất của đời người.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Một số ví dụ về đề tài:

+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống. 

Link tham khảo: Đề tài (Từ điển tiếng Việt)

Câu 8

Em hiểu như thế nào về hình ảnh “Bước chân người bỗng mở những đường đi”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ hình ảnh thơ, chú ý các từ ngữ mang ý nghĩa biểu tượng như “bước chân người”, “mở những đường đi”; kết hợp với nội dung toàn bài để làm rõ ý nghĩa của hình ảnh đối với con người và cuộc sống.

Lời giải chi tiết

- Mùa hạ mở ra cho con người những chân trời mới ..

- Một mùa hè thật tuyệt, đong đầy và đẹp đẽ, để lại trong lòng người đọc những cảm xúc khó phai..

Giải thích:

Câu thơ, qua việc miêu tả hoạt động của con người trong mùa hạ, đã gợi lên hình ảnh tuổi trẻ đầy năng động, nhiệt huyết. "Mở những đường đi" tượng trưng cho việc tự tạo dựng tương lai bằng ý chí, nghị lực và khát vọng của bản thân. Qua đó, nhà thơ thể hiện niềm tin vào sức trẻ và khả năng làm chủ cuộc sống của con người.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 9
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc quét toàn bộ đoạn trích, tìm kiếm và trích xuất các từ ngữ miêu tả âm thanh của các loài vật, thiên nhiên. 

Lời giải chi tiết

- Tiếng chim reo, tiếng dế, tiếng cuốc.

Giải thích:

Các âm thanh này trải dài từ ngày sang đêm, từ sáng sớm đến trưa muộn, tạo nên một "bản hòa ca" đặc trưng, sống động và đầy náo nức của đất trời khi bước vào mùa hạ. 

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ 


Bình chọn:
3.8 trên 6 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải