Tiếng Việt 5

Tuần 1. Việt Nam - Tổ quốc em

Luyện từ và câu - Từ đồng nghĩa trang 7, 8 SGK Tiếng Việt 5 tập 1

Bình chọn:
4.1 trên 92 phiếu

Giải bài tập Luyện từ và câu - Từ đồng nghĩa trang 7, 8 SGK Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 3. Thế nào là từ đồng nghĩa?

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Nhận xét

I - Nhận xét

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong mỗi ví dụ sau:

a)  Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.

Hồ Chí Minh

b. Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.

Tô Hoài

Gợi ý:

Con đoc kĩ để xác định ý nghĩa của các từ in đậm rồi so sánh.

Trả lời:

a) * Từ xây dựng có các nghĩa như sau:

-  Nghĩa 1: Làm nên công trình kiến trúc theo một kế hoạch nhất định. Ví dụ: xây dựng một sân vận động; xây dựng nhà cửa; công nhân xây dựng...

-  Nghĩa 2: Hình thành một tổ chức hay một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hoá theo một phương hướng nhất định. Ví dụ: xây dựng chính quyền; xây dựng đất nước; xây dựng gia đình (lấy vợ hoặc lấy chồng, lập gia đình riêng).

-  Nghĩa 3: Tạo ra, sáng tạo ra những giá trị tinh thần, có ý nghĩa trừu tượng. Ví dụ: xây dựng cốt truyện; xây dựng một giả thuyết mới.

-  Nghĩa 4: Thái độ, ý kiến có thiện ý, nhằm mục đích làm cho tốt hơn. Ví dụ: góp ý phê bình trên tinh thần xây dựng; thái độ xây dựng...

Kiến thiết: là từ ghép Hán Việt. Kiến là dựng xây, thiết là sắp đặt. Nghĩa của từ kiến thiết trong ví dụ 1 là xây dựng với quy mô lớn. Ví dụ: Sự nghiệp kiến thiết nước nhà.

Như vậy: Nghĩa của từ xây dựng, kiến thiết giống nhau (cùng chỉ một hoạt động) là từ đồng nghĩa.

b) - vàng xuộm: lúa vàng xuộm là lúa đã chín đều, đến lúc thu hoạch.

- vàng hoe : màu vàng tươi, ánh lên. Nắng vàng hoe là nắng ấm giữa mùa đông.

- vàng lịm: màu vàng thẫm của quả đã chín già.

Như vậy: Nghĩa của các từ này giống nhau ở chỗ cùng chỉ một màu, do đó chúng là từ đồng nghĩa.

2. Thay những từ in đậm trong mỗi ví dụ trên cho nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

Gợi ý:

Con thực hiện theo các yêu cầu mà đề bài đưa ra.

Trả lời:

a. Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải kiến thiết lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc xây dựng đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.

*   Nhận xét: Hai từ kiến thiết và xây dựng có thể thay thế cho nhau, vì nghĩa của các từ ấy giống nhau hoàn toàn (làm nên một công trình kiến trúc; hình thành một tổ chức hay một chế độ chính trị, xã hội, kinh tế).

b. Màu lúa chín dưới đồng vàng hoe lại. Nắng nhạt ngả màu vàng lịm. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng xuộm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.

Nhận xét: Trên cơ sở phân tích sắc thái tu từ của ba từ: vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm. Ta thấy nhà văn Tô Hoài đã dùng từ rất chính xác, không thay thế được các từ đồng nghĩa ở câu văn trên vì nghĩa của chúng không giống nhau hoàn toàn.

3. Thế nào là từ đồng nghĩa?

Gợi ý:

Từ hai bài tập trên con hãy suy nghĩ và trả lời.

Trả lời:

+ Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.

Ví dụ: siêng năng, chăm chỉ, cần cù,...

+ Có những từ đồng nghĩa hoàn toàn, thay thế được cho nhau trong lời nói.

Ví dụ : hổ, cọp, hùm;

mẹ, má, u,...

+ Có những từ đồng nghĩa không hoàn toàn. Khi dùng những từ này, ta phải cân nhắc để lựa chọn cho đúng.

Ví dụ:

-  ăn, xơi, chén,... (biểu thị những thái độ, tình cảm khác nhau đối với người đối thoại hoặc điều được nói đến).

-  mang, khiêng, vác,... (biểu thị những cách thức hành động khác nhau).

Luyện tập

II - Luyện tập

1. Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa:

Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.

Gợi ý:

Từ in đậm là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.

Trả lời:

Từ đồng nghĩa: hoàn cầu - năm châu

                        nước nhà - non sông

2Tìm những từ đồng nghĩa với mỗi từ sau đây: đẹp, to lớn, học tập.

Gợi ý:

Con suy nghĩ để tìm những từ đồng nghĩa theo từng từ đã cho.

Trả lời:

-  Đẹp: đẹp đẽ, xinh, xinh xắn, xinh đẹp, xinh tươi, tươi đẹp, mĩ lệ,...

-  To lớn: to đùng, to tướng, to kềnh, vĩ đại, khổng lồ, hùng vĩ...

-  Học tập: học, học hành, học hỏi,...

3. Đặt câu với một cặp từ đồng nghĩa em vừa tìm được ở bài tập 2.

Gợi ý:

Con suy nghĩ và trả lời.

Trả lời:

*  Tham khảo cách đặt câu dưới đây:

-  Khung cảnh thiên nhiên Hương Sơn núi sông mĩ lệ, đồng ruộng xinh tươi.

-  Em thấy trong Thảo Cầm Viên có ba con voi to kềnh và mấy chú hà mã to đùng.

-  Trong quá trình học tập, chúng ta nên học hỏi những điều hay lẽ phải của thầy, của bạn.

Loigiaihay.com

Luyện Bài tập trắc nghiệm môn Tiếng Việt lớp 5 - Xem ngay

Các bài liên quan:

Kể chuyện: Lý Tự Trọng trang 9 SGK Tiếng Việt 5 tập 1 Kể chuyện: Lý Tự Trọng trang 9 SGK Tiếng Việt 5 tập 1

Giải câu 1, 2, 3 Kể chuyện: Lý Tự Trọng trang 9 SGK Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 2: Kể lại toàn bộ câu chuyện Lý Tự Trọng

Xem chi tiết
Soạn bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa trang 10, 11 SGK Tiếng Việt 5 tập 1 Soạn bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa trang 10, 11 SGK Tiếng Việt 5 tập 1

Giải câu 1, 2, 3, 4 bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa trang 10, 11 SGK Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 1. Kể tên những sự vật trong bài có màu vàng và từ chỉ màu vàng đó?

Xem chi tiết
Tập làm văn: Cấu tạo của bài văn tả cảnh trang 11 SGK Tiếng Việt 5 tập 1 Tập làm văn: Cấu tạo của bài văn tả cảnh trang 11 SGK Tiếng Việt 5 tập 1

Giải bài tập Tập làm văn: Cấu tạo của bài văn tả cảnh trang 11 SGK Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 2. Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác với bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa mà em đã được học?

Xem chi tiết
Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đồng nghĩa trang 13 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đồng nghĩa trang 13 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1

Giải câu 1, 2, 3 Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đồng nghĩa trang 13 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1. Câu 1. Tìm các từ đồng nghĩa

Xem chi tiết
Luyện từ và câu: Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên trang 78 SGK Tiếng Việt 5 tập 1 Luyện từ và câu: Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên trang 78 SGK Tiếng Việt 5 tập 1

Giải câu 1, 2, 3, 4 Luyện từ và câu: Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên trang 78 SGK Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 4. Tìm những từ ngữ miêu tả sóng nước. Đặt câu với một trong các từ ngữ vừa tìm được.

Xem chi tiết
Kể chuyện: Cây cỏ nước Nam trang 68 SGK Tiếng Việt 5 tập 1 Kể chuyện: Cây cỏ nước Nam trang 68 SGK Tiếng Việt 5 tập 1

Giải câu 1, 2, 3 Kể chuyện: Cây cỏ nước Nam trang 68 SGK Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 2. Kể lại toàn bộ câu chuyện Cây cỏ nước Nam

Xem chi tiết
Viết đoạn mở bài gián tiếp và đoạn kết bài mở rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên Viết đoạn mở bài gián tiếp và đoạn kết bài mở rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên

Thời thơ ấu của tôi gắn liền với nhiều kỉ niệm. Con đường thơ mộng ngày hai buổi đưa tôi đến trường

Xem chi tiết
Luyện từ và câu: Luyện tập về từ nhiều nghĩa trang 82 SGK Tiếng Việt 5 tập 1 Luyện từ và câu: Luyện tập về từ nhiều nghĩa trang 82 SGK Tiếng Việt 5 tập 1

Giải câu 1, 2, 3 Luyện từ và câu: Luyện tập về từ nhiều nghĩa trang 82 SGK Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 1. Trong những từ in đậm sau đây, từ nào là từ đồng âm, những từ nào là từ nhiều nghĩa?

Xem chi tiết

>>Học trực tuyến các môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh lớp 5 trên Tuyensinh247.com mọi lúc, mọi nơi cùng giáo viên giỏi nổi tiếng, dạy hay dễ hiểu