Lý thuyết về ankin


Ankin có CTPT chung là CnH2n-2 ...

I. ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP

1. Đồng đẳng

- Ankin là hiđrocacbon không no mạch hở, trong phân tử có 1 liên kết ba

- CTTQ của dãy đồng đẳng ankin là: CnH2n-2 (n\(\geqslant \)2)

 - Công thức đơn giản nhất là axetilen (CH≡CH).

- Đặc biệt phân tử CH≡CH có cấu trúc đường thẳng.

2. Đồng phân

- C2H2 và C3H4 không có đồng phân ankin

- Các chất từ C4 trở đi có đồng phân vị trí liên kết ba và từ C5 có đồng phân mạch C

Ví dụ: C5H8 có 3 đồng phân.

    CH≡C–CH2–CH2–CH3;   CH3–C≡C–CH2–CH3

    CH≡C–CH(CH3)–CH3

3. Danh pháp

- Tên thường: tên gốc ankyl liên kết với nguyên tử C của liên kết ba + axetilen 

- Tên thay thế: số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + tên mạch chính + số chỉ vị trí liên kết ba + in

Ví dụ:

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

- Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng tăng dần theo chiều tăng của phân tử khối

- Ankin nhẹ hơn nước, không tan trong nước

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1. Phản ứng cộng

- Cộng hiđro: CnH2n-2 + 2H2 \(\xrightarrow{{Ni,{t^o}}}\) CnH2n + 2


- Cộng brom, clo: CnH2n + 2Br2 \( \to \) CnH2nBr4

- Cộng HX( với X là OH, Halogen,...): CnH2n-2+ 2HX \( \to \) CnH2nX2

2. Phản ứng đime hóa và trime hóa

- Đime hóa:

\(2CH \equiv CH\xrightarrow{{{t^o},xt}}C{H_2} = CH - C \equiv CH\) (Vinyl axetilen) 

- Trime hóa:

 

3. Phản ứng thế bằng ion kim loại

\(CH \equiv CH + 2AgN{O_3} + 2N{H_3} \to CAg \equiv CAg \downarrow  + N{H_4}N{O_3}\)

Lưu ý: Chỉ có các ank - 1 - in có phản ứng trên tương tự như axetilen, nên người ta dùng phản ứng này để nhận biết ank - 1 - in với các ankin khác và các hiđrocacbon khác

4. Phản ứng oxi hóa 

- Ankin cháy trong không khí sinh ra CO2 và H2O và tỏa nhiều nhiệt.

- Ankin cũng làm mất màu dung dịch KMnO4 tương tự như anken

IV. ĐIỀU CHẾ

- Trong phòng TN axetilen điều chế bằng cách cho CaC2 tác dụng với nước

\(Ca{C_2} + {H_2}O \to {C_2}{H_2} + Ca{(OH)_2}\)

- Trong công nghiệp thì axetilen được điều chế từ metan

\(2C{H_4}\xrightarrow{{{{1500}^o}C,LLN}}{C_2}{H_2} + 3{H_2}\)

V. ỨNG DỤNG

- Axetilen được dùng làm đèn xì để hàn, cắt kim loại

- Là nguyên liệu quan trọng để điều chế nhiều chất hữu cơ

 Sơ đồ tư duy: Ankin

Loigiaihay.com


Bình chọn:
4.1 trên 15 phiếu
  • Bài 1 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 1 trang 145 SGK Hóa học 11. a) Viết công thức cấu tạo và gọi tên các ankin có công thức C4H6 và C5H8. b) Viết công thức cấu tạo của các ankin có tên sau:...

  • Bài 2 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 2 trang 145 SGK Hóa học 11. Viết phương trình hóa học của phản ứng giữa propin và các chất sau:

  • Bài 3 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 3 trang 145 SGK Hóa học 11. Trình bày phương pháp hóa học:

  • Bài 4 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 4 trang 145 SGK Hóa học 11. Cho các chất sau: metan,etilen, but-2-in và axetilen. Kết luận nào sau đây là đúng?

  • Bài 5 trang 145 SGK Hóa học 11

    Giải bài 5 trang 145 SGK Hóa học 11. Dẫn 3,36 lít khí hỗn hợp A gồm propin và eilen đi vào một lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3 thấy còn 0,840 lít khí thoát ra và có m gam kết tủa...

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Hóa lớp 11 - Xem ngay

>> Học trực tuyến Lớp 11 trên Tuyensinh247.com. Cam kết giúp học sinh lớp 11 học tốt, hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả.