Lý thuyết axit cacboxylic


KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

I. ĐỊNH NGHĨA, PHÂN LOẠI, DANH PHÁP

1. Định nghĩa

Là những hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl - COOH liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro.

2. Phân loại

- Dựa vào mạch hiđrocacbon: axit no, không no, thơm

- Dựa vào số nhóm cacboxyl: đơn chức và đa chức

3. Danh pháp

- Danh pháp thay thế: axit + tên của hiđrocacbon tương ứng + oic

- Danh pháp thông thường : có nguồn gốc lịch sử, tùy thuộc vào từng axit

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

- Ở điều kiện thường tất cả các axit cacboxylic đều là chất lỏng hoặc chất rắn. Nhiệt độ sôi cao hơn ancol, anđehit, xeton có cùng số nguyên tử cacbon.

- Axit fomic và axit axetic tan vô hạn trong nước và độ tan của các axit giảm dần theo chiều tăng của phân tử khối

- Mỗi axit đều có vị riêng đặc trưng

- Axit cacboxylic cũng tạo liên kết hiđro với nước.

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1. Tính axit và ảnh hưởng của nhóm thế

- Trong dung dịch, axit cacboxylic phân li thuận nghịch:

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

- Dung dịch axit cacboxylic làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ.

- Tác dụng với bazơ, oxit bazơ tạo thành muối và nước

 

- Tác dụng với muối

- Tác dụng với kim loại trước hiđro:

2. Phản ứng tạo thành dẫn xuất axit

a) Phản ứng thế nhóm –OH: Phản ứng giữa axit và ancol được gọi là phản ứng este hóa.

Chiều thuận là phản ứng este hoá, chiều nghịch là phản ứng thuỷ phân este.

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

b) Phản ứng tách nước liên phân tử

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

3. Phản ứng ở gốc hidrocacbon

a) Phản ứng thế ở gốc no

Khi dùng photpho (P) làm xúc tác, Cl chỉ thế cho H ở cacbon bên cạnh nhóm cacboxyl.

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

b) Phản ứng thế ở gốc thơm

Nhóm cacboxyl ở vòng benzen định hường cho phản ứng thế tiếp theo vào vị trí meta và làm cho phản ứng khó khăn hơn so với thế vào benzen:

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

 c) Phản ứng cộng vào gốc không no

 Axit không no tham gia phản ứng cộng H2, Br2, Cl2, … như hiđrocacbon không no.

IV. ĐIỀU CHẾ

Axit CH- COOH được sản xuất theo nhiều phương pháp như lên men giấm hay oxi hóa anđehit axetic,..

V. ỨNG DỤNG

Có nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực như: làm nguyên liệu cho công nghiệp mĩ phẩm, công nghiệp dệt, công nghiệp hóa học,...

Sơ đồ tư duy: Axit cacboxylic

Loigiaihay.com


Bình chọn:
4.1 trên 11 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Hóa lớp 11 - Xem ngay

>> Luyện thi TN THPT & ĐH năm 2023 trên trang trực tuyến Tuyensinh247.com. Học mọi lúc, mọi nơi với Thầy Cô giáo giỏi, đầy đủ các khoá: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng; Tổng ôn chọn lọc.