Soạn bài Quan thanh tra SGK Ngữ văn 12 tập 1 Cánh diều
Đọc trước đoạn trích; tìm hiểu thông tin về tác giả Ni-kô-lai Va-li-ê-vích Gô-gôn ( Nikolay Vasilyveich Gogol) và tác phẩm Quan thanh tra. Điều gì được thông báo? Vì sao chủ sự bưu vụ có được thông tin đó?
Nội dung chính
|
Đoạn trích kể về phần đoạn hai quý tộc báo Khlet-xta- cốp là quan thanh tra làm cho quan lại địa phương tưởng anh là quan thanh tra và ra sức đối đãi, mời chào, đút lót lấy lòng. Sự việc vỡ lẽ khi chủ sự bưu điện đọc bức thư mà Khlet-xta-cốp viết. Bức thư mang nội dung chế giễu các quan chức địa phương, lần lượt từng người bị bôi nhọ. |
Chuẩn bị
Trả lời Câu hỏi Chuẩn bị trang 50 SGK Văn 12 Cánh diều
Đọc trước đoạn trích; tìm hiểu thông tin về tác giả Ni-kô-lai Va-li-ê-vích Gô-gôn (Nikolay Vasilyveich Gogol) và tác phẩm Quan thanh tra.
Phương pháp giải:
Tìm hiểu thông tin tác giả, tác phẩm.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
* Tác giả:
- Năm sinh: 1809-1852
- Là nhà văn hiện thực lớn của nước Nga và của toàn thế giới thế kỷ XIX.
- Tác phẩm nổi tiếng: truyện ngắn Những buổi tối ở ấp gần làng Đikanka (1831-1832), Miagôrốt (1835), Truyện ngắn về Petecbua,…
- Phong cách sáng tác:
+ Các sáng tác của ông xoay quanh chủ đề về hiện thực và huyền ảo, mang đậm giá trị nhân văn và bài học sâu sắc.
+ Từ trào lưu cổ điển đến trào lưu hiện thực đều được xuất hiện trong mỗi tác phẩm của ông.
+ Tính khí bi quan và bí ẩn được hình thành từ rất sớm trong Gôn-gô, vì thế các sáng tác đều được tác giả chú trọng đến yếu tố này.
* Tác phẩm Quan thanh tra:
- Thể loại: Hài kịch
- Vị trí: Vở kịch gồm 5 hồi, đoạn trích thuộc hồi năm
- Giá trị nội dung:
+ Châm biếm, phê phán những thói hư tật xấu, những góc khuất của xã hội
+ Phản ánh hiện thực xã hội bất công, phân chia nhiều tầng lớp trong xã hội
- Giá trị nghệ thuật:
+ Xây dựng tình huống truyện độc đáo
+ Hình ảnh nhân vật được miêu tả chân thực
+ Ngôn từ tinh tế, chọn lọc
Tác giả Nikolay Vasilyevich Gogol (1809-1852)
- Quê quán : là một văn sĩ, thi sĩ, kịch tác gia và phê bình gia người Nga gốc Ukraina - Ba Lan.
- Sự nghiệp : Ông đã cống hiến cho văn học Nga và thế giới hàng chục tác phẩm kiệt xuất với rất nhiều bí ẩn riêng tư và đầy tính thời đại. Gogol là nhà văn hiện thực đầu tiên của ngôn ngữ Nga, và coi ông là người dẫn đầu Trường phái Tự nhiên.
- Các tác phẩm tiêu biểu : Người tù binh Kavkaz (truyện ngắn); Nhật ký một người điên (truyện ngắn); Cái mũi (truyện ngắn); Quan thanh tra (hài kịch); Chiếc áo khoác (truyện ngắn); Những linh hồn chết (tiểu thuyết),...
- Tác giả
+ Gogol tên khai sinh: Nikolay Vasilyevich Gogol (1809 – 1852) với bút danh là N. V. Gogol. Ông sinh ra ở vùng Sorochintsi của Guberniya Poltava trong một gia đình thuộc mức tầm thường người Ukraina
+ Bố của Gogol là Vasily Afansevich Gogol, một kịch tác gia tài tử, chết khi ông mới 15 tuổi.Mẹ ông là Mariya Yanopvskaya, luôn có tâm trí buồn sầu u uất và mộ đạo.
+ Ông là một văn sĩ, kịch tác gia, phê bình gia và thi sĩ
+ Cuộc đời của Gogol bao gồm nhiều giai đoạn, từ học trường nghệ thuật tại Nizhyn cho đến việc sống ở nước ngoài và viết nhiều tác phẩm nổi tiếng
+ Ông đã viết nhiều tác phẩm tiêu biểu như “Những buổi tối ở thôn ấp gần Dikanka”, “Mirgorod”, “Ả Rập”, “Những linh hồn chết”, và nhiều tác phẩm khác
+ Vở kịch “Quan Thanh Tra” được công diễn tại nhà hát Quốc gia Sankt-Peter vào năm 1836.
- Tác phẩm Quan Thanh Tra
+ Thể loại: Hài kịch
+ Phương thức biểu đạt: tự sự
Đọc hiểu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 51 SGK Văn 12 Cánh diều
Điều gì được thông báo? Vì sao chủ sự bưu vụ có được thông tin đó?
Phương pháp giải:
Đọc lại phần đầu tác phẩm.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Điều được thông báo: Klét- xta-cốp – người được mọi người tưởng là quan thanh tra nhưng sự thật lại không phải quan thanh tra
- Chủ sự bưu vụ có được thông tin đó vì có người mang đến nhà Bưu vụ. Nhìn thấy bì thư đề Phố nhà Bưu vụ, chủ sự liền bóc thư ra xem.
- Điều được thông báo là người công chức mà mọi người đều tưởng là quan thanh tra lại không phải là quan thanh tra
- Chủ sự bưu vụ có được thông tin đó nhờ vào chính bức thư của người công chức viết ( tức là Khlet-xta- cốp)
Điều được thông báo: Người công chức chúng ta tưởng là quan thanh tra, lại không phải là quan thanh tra.
Chủ sự bưu vụ có được thông tin đó vì có người mang thư đến nhà Bưu vụ. Tôi nhìn vào bì thư, xem gửi cho ai, thấy đề: Phố Nhà Bưu vụ. Tôi liền bóc ra xem.
Đọc hiểu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 51 SGK Văn 12 Cánh diều
Thị trưởng phản ứng như thế nào trước khi bức thư được đọc?
Phương pháp giải:
Tìm những câu văn thể hiện cảm xúc của thị trường trước khi bức thư được đọc.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Thị trưởng ngạc nhiên, không thể tin thậm chí tức giận, đòi đày chủ Bưu vụ đi Xi-bia trước khi bức thi được đọc
+ “ Sao ông lại dám làm thế?.... […] Sao ông lại dám bóc thư của một vị quan lớn được ủy nhiệm như vậy”
+ “ Sao ông lại dám gọi Ngài là chẳng phải ông cũng chẳng phải thằng”
+ “Ông phải biết Ngài cưới con gái tôi, tôi sẽ trở thành quan to có uy quyền, tôi sẽ đày ông đi Xi- bia, rõ không?”
Thị trưởng trở nên hoảng hốt và sợ hãi trước hành động của chủ sự bưu vụ vì đã tự tiện mở thư của quan thanh tra mà mọi người vẫn tưởng :“Sao ông lại dám thế? Sao ông lại dám bóc thư của một vị quan lớn được ủy nhiệm như vậy ?”
Trước khi bức thư được đọc thị trưởng có phản ứng: thị trưởng trở nên hoảng hốt, sợ hãi, tức giận
- “Sao ông dám làm thế?... Sao ông lại dám bóc thư của một vị quan lớn được ủy nhiệm như vậy?
- “Sao ông lại dám gọi Ngài là chẳng phải ông cũng chẳng phải thằng?”
- “Ông phải biết Ngài cưới con gái tôi, tôi sẽ trở thành quan to có uy quyền, tôi sẽ đày ông đi Xi-bia, rõ không?”
Đọc hiểu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 52 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý nội dung bức thư
Phương pháp giải:
Đọc kỹ nội dung bức thư.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nội dung bức thư của gửi cho nhân vật “ cậu Gỉe lau” viết về quá trình kì lạ của Khlét-xta-cốp khi được mọi người trong thành phố nhầm tưởng là nhân vật Quan thanh tra. Ngoài ra, Khét-xta-cốp cũng nhắc về sự thay đổi trong cuộc sống sau khi được trở thành Quan thanh tra.
Nội dung bức thư gửi cho nhân vật “cậu Giẻ Lau” viết về quá trình kì lạ của Khlét-xta-cốp khi được mọi người trong thành phố nhầm tưởng là nhân vật Quan thanh tra. Đồng thời nói về sự thay đổi trong cuộc sống sau khi được trở thành Quan thanh tra.
Đọc hiểu 4
Trả lời Câu hỏi 4 Đọc hiểu trang 53 SGK Văn 12 Cánh diều
Thông tin về thị trưởng được nhắc mấy lần?
Phương pháp giải:
Đọc lại phần đầu bức thư và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Thông tin về thị trưởng được nhắc lại 2 lần. Cụ thể:
+ Lần 1: “Hiện nay, mình ở nhà thị trưởng, ản uống thả cửa , lại tán tỉnh mạnh cả vợ và con gái lão ta…”
+ Lần 2: “Trước hết là thằng thị trưởng, ngu như một con ngựa thiến lông xám”
2 lần thông tin về thị trưởng được nhắc lại và được ví như “...con ngựa thiến lông xám”.
Đọc hiểu 5
Trả lời Câu hỏi 5 Đọc hiểu trang 53 SGK Văn 12 Cánh diều
Chú ý thông tin về mỗi nhân vật được viết trong bức thư
Phương pháp giải:
Đọc kỹ nội dung bức thư và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
- Chủ sự bưu vụ: “giống thằng Mi-khê-ép, gác cổng ở bưu vụ như hệt; chắc nó cũng chè rượu và bần tiện như thế”
- Viện trưởng viện tế bần: “ là một con lợn chính cống đội mũ nồi”
- Thị trưởng: “ thằng thị trưởng ngu như một con ngựa thiến lông xám”
- Viên kiểm học “ người sặc mùi hành”
- Chánh án: “ thật hết sức mô-ve-tông”
Đọc hiểu 6
Trả lời Câu hỏi 6 Đọc hiểu trang 55 SGK Văn 12 Cánh diều
Chỉ ra các lời thoại có màu sắc độc thoại, bàng thoại trong lời đối thoại của thị trưởng?
Phương pháp giải:
Đọc lời đối thoại của thị trường và trả lời câu hỏi:
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Lời thoại có màu sắc độc thoại:
+ “ Không, tôi chỉ là một thằng già ngu xuẩn thôi! Một con cừu ngốc nghếch như con nít ấy! Ba mươi năm trời, tôi làm….Tổng đốc ấy cũng khôgn đáng kể đâu.”
+ “ Hừ, thằng to đầu mà dại kia! Mày đã nhầm một cục đất, một miếng giẻ rách với nhân vật quan trọng!....rồi thiên hạ còn nhe rằng, vỗ tay hoan hô đó!”
+ “ Hừ…. Tất cả bọn văn sĩ văn siếc ấy, hừ, đồ sâu tằm, đồ ưa tự do khốn khiếp…. Rõ thật khi nào bị trời trừng phạt thì trước hết trời làm mất trí như thế ấy”
- Lời thoại có màu sắc bàng thoại:
+ “ Trông này, trông này, cả bàn dân thiên hạ, hết thảy những người tin đạo, mọi người hãy nhìn xem thằng thị trưởng bị lừa này! Nó là đồ ngu ngốc, thằng già ngu ngốc khốn khiếp”
+ “ Các ngài cười gì! Các ngài tự giễu mình đấy!...”
+ “ Cái thằng vớ vẩn ấy giống quan thanh tra ở chỗ nào…. Vậy mà đứa nào réo lên đầu tiên cái thằng ấy là quan thanh tra? Trả lời xem nào”
- Các lời thoại có màu sắc độc thoại : “Không, tôi chỉ là một thằng gì ngu xuẩn....”; “ Hừ thằng to đầu mà dại kia...vô tay hoan hô nó !”
- Các lời thoại có màu sắc bàng thoại : “ Trông này, trông này...thằng thị trưởng bị lừa này” ; “ Các ngài cười gì? Các ngài tự giễu mình đấy!”
Đọc hiểu 7
Trả lời Câu hỏi 7 Đọc hiểu trang 56 SGK Văn 12 Cánh diều
Hình dung hành động và tâm trạng của các nhân vật trên sân khấu qua lời chỉ dẫn
Phương pháp giải:
Đọc kỹ nội dung Lớp cuối cùng
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Qua lời chỉ dẫn sân khấu, các nhân vật được hiện ra với:
- Tâm trạng: kinh ngạc, sợ hãi đến ngỡ ngàng
- Hành động: thốt lên một tiếng kêu thất kinh
Hành động của các nhân vật trên sân khấu: đám các bà, các cô đồng thanh thốt lên một tiếng kêu thất kinh
Tâm trạng của các nhân vật trên sân khấu: kinh ngạc đến đờ người; thay đổi điệu bộ, sợ hãi cứng người.
Sau khi đọc 1
Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 56 SGK Văn 12 Cánh diều
Liệt kê ít nhất năm lời chỉ dẫn sân khấu và nêu tác dụng của các chỉ dẫn đó trong việc thể hiện bối cảnh, xung đột, hành động và tâm trạng của nhân vật.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích
Đọc lại kiến thức về tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Lời chỉ dẫn sân khấu là những lời chú thích ngắn gọn của tác giả, biên kịch (thường để trong ngoặc đơn) từ đó Lời giải, gợi ý cách bài trí, xử lí âm thanh, ánh sáng, việc vào - ra sân khấu của diễn viên thủ vai nhân vật cùng trang phục, hành động, cử chỉ, cách nói năng của họ,...
- Trong đoạn kịch trên, lời chỉ dẫn sân khấu:
+ Thị trưởng ( tức giận)
+ Chủ sự bưu vụ ( đọc)
+ Chủ sự bưu vụ ( giơ lá thư)
+ Chủ sự bưu vụ ( nói tất cả)
+ Ác- tê-mi Phi-líp-pô-vích ( giữ thư lại)
+ Kô- rốp- kin ( đọc)
→ Tác dụng: Giúp cho người đọc hình dung hành động, cử chỉ, thái độ, cảm xúc…. của các nhân vật trong buổi hài kịch. Từ đó thể hiện tính cách của các nhân vật trong hài kịch.
- Chỉ dẫn : đọc tiếp ; ấp úng ; giữ thư lại ; thở dài ; đập đập tay lên trán ; Nắm tay, giậm chân xuống sàn.
- Tác dụng: Giúp người đọc có thể dễ dàng hình dung các cử chỉ, hành động của các nhân vật một cách chân thực từ đó theo dõi và hiểu được nội dung toàn bộ vở kịch cũng như ý nghĩa của vở kịch.
Chỉ dẫn sân khấu là những lời chú thích ngắn gọn của tác giả, biên kịch (thường để trong ngoặc đơn) từ đó lời giải, gợi ý cách bài trí, xử lí âm thanh, ánh sáng, việc vào ra sân khấu của diễn viên thủ vai nhân vật cùng trang phục, hành động, cử chỉ, cách nói năng của họ…
Các chỉ dẫn sân khấu trong tác phẩm:
+ Thị trưởng (tức giận)
+ Chủ sự bưu vụ (đọc)
+ Chủ sự bưu vụ (giơ lá thư)
+ Chủ sự bưu vụ (nói tất cả)
+ Ác-tê-mi Phi-líp-pô-vích (giữ lại thư)
+ Ko-rốp-kin (đọc)
Các chỉ dẫn sân khấu giúp cho người đọc hình dung hành động, cử chỉ, tâm trạng, cảm xúc, thái độ… của các nhân vật trong buổi hài kịch. Từ đó thể hiện tính cách của các nhân vật trong hài kịch.
Sau khi đọc 2
Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 56 SGK Văn 12 Cánh diều
Nêu tình huống và xung đột trong đoạn trích Quan thanh tra
Phương pháp giải:
Đọc đoạn trích từ đó nêu tình huống và xung đột kịch
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Tình huống trong hài kịch là tình thế, hoàn cảnh đặc biệt khiến cho mâu thuẫn, xung đột và tính cách của nhân vật chuyển từ trạng thái tĩnh tiềm ẩn dang trạng thái được bộc lộ. Trong đoạn trích Quan thanh tra, tình huống làm nảy sinh, phát sinh xung đột là việc Chủ sự bưu vụ đọc được bức thư của Khlét-xa-cốp
- Xung đột trong đoạn trích Quan thanh tra: Khi phát hiện sự thật về quan thanh tra, các nhân vật như Chủ sự Bưu vụ, thị trưởng và các nhân vật phụ như Kô-rốp-pin; Ác-tê-mi Phi-líp-pô-vích đã thái độ, cảm xúc khác nhau. Điều đó xây dựng sự xung đột trong tính cách xấu xa có thói hư tật xấu với vẻ ngoài đàng hoàng, giả tạo.
- Tình huống : Mọi người nhận nhầm Khlet- xta-cốp là quan thanh tra được thủ đô cử tới. Chỉ đến khi chủ sự bưu điện đọc bức thư mà Khlet-xta-cốp viết, mọi người mới nhận ra mình bị lừa bởi một người vô danh rỗng túi. Bức thư mang nội dung chế giễu các quan chức địa phương, lần lượt từng người bị bôi nhọ.
- Xung đột :
+ Bề mặt : Quan chức địa phương >< Khlet-xta-cốp
+ Bề sâu: Nạn tham ô, tham nhũng, sự ngu dốt và thối nát của quan chức địa phương >< Lý tưởng
Sau khi đọc 3
Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 56 SGK Văn 12 Cánh diều
Hãy làm rõ đặc điểm của nhân vật hài kịch được thể hiện trong đoạn trích. Em ấn tượng nhất với nhân vật nào nhất? Vì sao?
Phương pháp giải:
Đọc lại đoạn trích và trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Từng nhân vật trong đoạn hài kịch được hiện lên đoạn trích vô cùng sinh động với các thói hư tật xấu trái ngược với vẻ ngoài hào nhoáng của mình:
+ Chủ sự bưu vụ coi việc bóc trộm thư từ của nhân dân là thú vui lớn nhất trên đời
+ Ác tê my- viện trưởng viện tế bần thâm hiểm nhưng bề ngoài vẫn nhã nhẵn, tử tế
+ Viên thị trưởng: bề ngoài hào nhoáng, có gia đình hạnh phúc nhưng bên trong lại là người lừa bịp, dối trá “ không có một thằng nhà buôn, một thằng thầu khoán nào có thể bịp được tôi, tôi đã lừa được những thằng đểu giả thạo nghề…”
+ Am-mốt phi-ô đo- rô-vích: trước cảm thấy may mắn vì mình không được nhắc tên nhưng sau đó nghe được dòng thư thì cảm thấy phẫn nộ, sử dụng các lời lẽ thô thiển
→ trái ngược với hình ảnh chức danh vị chánh án.
- Em ấn tượng nhất với nhân vật quan thị trưởng. Vì:
+ Trước khi biết được sự thật về quan thanh tra, thị trưởng còn tức giận, không tin với lời nói của chủ sự bưu vụ. Thế nhưng, sau khi đọc được thư, thấy được những dòng thư viết về mình “ ngu như một con ngựa thiến lông xám”, ngài thị trưởng cảm thấy vỡ mộng, choáng váng, không tin được mình đã bị lừa một cách dễ dàng như vậy. Tới cuối cùng, quan thị trưởng đã chấp nhận sự thật rằng mình bị lừa với thái độ tức giận, phẫn nộ tới chê trách chính với bản thân mình
+ Nhân vật thị trường đã không từ thủ đoạn: lừa bịp, dối trá; luồn lọt với quan trên hay thậm chí dùng những cách đê tiện và nhục nhã nhất như lợi dụng cả vợ và con gái để tiến thân. Tất cả những nét ấy trong tính cách của thị trưởng đều xuất phát từ ý muốn được giàu sang
→ Đây chính là bộ mặt thật của người đứng đầu thành phố- xấu xa, đê tiện, lừa lọc đầy dối trá. Từ đó thể hiện hình ảnh tiêu biểu cho hình tượng quan lại thời bấy giờ trong xã hội.
- Đặc điểm nhân vật hài kịch :
+ Thị trưởng “ ngu như một con ngựa thiến lông xám”
+ Chủ sự bưu vụ “giống thằng Mi- khê – ép...chắc cũng chè rượu và bần tiện như thế”
+ Ác - tê - mi - phi - líp - pô - vích: "Thằng viện trưởng viện tế bần là một con lợn chính cống đội mũ nồi"
+ Lu-ca lu-kích : “ Thằng kiểm học, người sặc mùi hành”
+ An-mốt phi- ô –do- rô – vích : “Thằng chánh án...thật hết sức mô- ve –tông”
- Em ấn tượng nhất với nhân vật thị trưởng bởi lẽ đặc điểm của nhân vật được miêu tả trong bức thư được nhắc lại tới 3 lần cùng với hình ảnh ví von sinh động, gây tiếng cười làm bản thân em thấy ấn tượng hơn cả.
Sau khi đọc 4
Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 56 SGK Văn 12 Cánh diều
Nhân vật tích cực của đoạn trích Quan thanh tra chính là tiếng cười. Hãy nêu ý kiến của em về quan điểm đó.
Phương pháp giải:
Đọc lại tác phẩm và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Em đồng ý với ý kiến “Nhân vật tích cực trong đoạn trích Quan thanh tra chính là tiếng cười” vì:
Trong tác phẩm hài kịch, tiếng cười của Gogol không chỉ có mục phản ánh, phê phán hiện thực với các thói hư tật xấu của con người trong xã hội qua hình tượng nhân vật:Khlét-xa-cốp, thị trưởng, chánh án,…Qua tiếng cười ấy, nhà văn muốn khán giả nhìn nhận vào chính bản thân mình, nhìn vào con người bên trong thật sự của chính mình, đưa ra lời cảnh báo cho khán giả về lối sống trống rỗng, không có ý nghĩa hiện tại. Vì thế, “ Quan thanh tra” của Gogol đã chỉ ra con đường khai sáng với nhận thức bản thân mỗi người và tiếng cười hài kịch ấy sẽ sống mãi trong lòng mỗi độc giả.
Tiếng cười trong đoạn trích đã lên án thói hư tật xấu của bọn quan lại, lộ rõ bản chất của người cầm quyền. Bởi vậy thông qua tiếng cười đã đưa lại nhiều giá trị, bộc lộ sự ngu dốt và nạn tham nhũng của giới cầm quyền. Chính những giá trị tích cực mà tiếng cười mang lại, có thể nói nhân vật tích cực trong đoạn trích Quan thanh tra chính là tiếng cười.
Quan điểm “nhân vật tích cực trong đoạn trích Quan thanh tra chính là tiếng cười” thực sự thú vị và sâu sắc. Trong nghệ thuật kịch, không chỉ những nhân vật hữu hình mới tạo nên sự sống động của câu chuyện, mà những yếu tố vô hình như tiếng cười cũng đóng vai trò quan trọng.
Tiếng cười có thể được xem như một “nhân vật” vì nó góp phần tạo ra không khí, tâm trạng và cảm xúc cho cảnh kịch. Nó có thể làm giảm bớt căng thẳng, tạo ra sự thoải mái và giúp khán giả cảm nhận được sự hài hước và châm biếm trong tác phẩm. Đồng thời tiếng cười cũng có thể phản ánh quan điểm, tư duy và cảm nhận của nhân vật hoặc tác giả về một vấn đề nào đó
Trong Quan thanh tra tiếng cười có thể được sử dụng như một công cụ để chỉ trích và phê phán những sai lầm và thói xấu trong xã hội. Nó giúp tác phẩm truyền đạt thông điệp một cách sắc sảo nhưng không kém phần sâu lắng.
Sau khi đọc 5
Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 56 SGK Văn 12 Cánh diều
Thông điệp chính của đoạn trích là gì? Thông điệp ấy có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống hiện nay?
Phương pháp giải:
Đọc lại đoạn trích và trả lời câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Đoạn trích “Quan thanh tra” của Gogol đã vạch trần bản chất của bộ máy quan chức cồng kềnh, mục nát dưới chế độ Sa hoàng. Đồng thời, đoạn trích đã châm biếm, phê phán những thói hư tật xấu, những góc khuất của xã hội. Từ đó, phản ánh hiện thực xã hội bất công, phân chia nhiều tầng lớp trong xã hội
- Thông điệp có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cuộc sống hiện nay đặc biệt khi đất nước ngày càng phát triển, vấn đề tham nhũng, quan liêu trở nên vô cùng quan trọng và trở thành một vấn đề thời sự cần được giải quyết.
Thông điệp chính của đoạn trích là vấn nạn đạo đức và tham nhũng trong xã hội ngày nay. Quan lại địa phương vốn là những kẻ tham nhũng vô cùng lo sợ, tìm mọi cách để mua chuộc, hối lộ cho quan thanh tra. Ngay khi nhận tin Khlet- xta- cốp là quan thanh tra thì nhanh chóng lấy lòng bằng cách bày ra những bữa ăn ngon, cho vay tiền thoải mái, thậm chí, ngài thị trưởng vì khát vọng thăng công tiến chức mà hiến cả con gái hòng lấy lòng vị “quan thanh tra” giả này. Đoạn trích đã vạch trần bản chất của bộ máy quan chức mục nát dưới chế độ Sa hoàng.
Qua thông điệp của đoạn trích như gửi đến một lời phê phán hiện thực xã hội khi nạn tham nhũng đang len lỏi và âm ỉ trong từng bộ máy chính quyền và cũng như một lời nhắc nhở cho sự ngu dốt và mục nát của chính quyền sẽ đưa đến những hậu quả nghiêm trọng.
Thông điệp chính của đoạn trích là phê phán và chế giễu những thói hư tật xấu của tầng lớp quan lại và cả giới tri thức, nhà buôn đương thời. Đặc biệt, vở kịch này đã vạch trần bản chất của bộ mát quan chức cồng kềnh, mục nát dưới chế độ Sa hoàng
Thông qua việc tạo ra những tình huống hài hước và châm biếm, Gogol đã đề cập đến vấn đề tham nhũng, chạy chức quyền, hối lộ. Mỗi nhân vật trong vở kịch đều được khắc họa như những con chuột, đều có những tật xấu đặc trưng.
Thông điệp này vẫn còn nguyên giá trị thời sự trong xã hội hiện đại hôm nay. Tham nhũng, chạy chức quyền, hối lộ là những vấn đề nóng bỏng, gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực cho xã hội. Vở kịch giúp chúng ta nhìn nhận sự thật này một cách sắc sảo và đầy châm biếm, đồng thời khơi dậy trong mỗi người chúng ta ý thức về việc phải đấu tranh chống lại những tệ nạn xã hội này.
Sau khi đọc 6
Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 56 SGK Văn 12 Cánh diều
Hãy chọn một lời thoại mà em ấn tượng nhất. Nhập vai thể hiện lời thoại đó trước lớp.
Phương pháp giải:
Đọc lại đoạn trích và tìm ra lời thoại mình ấn tượng nhất.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Lời thoại em ấn tượng nhất: lời thoại cuối của viên thị trưởng:
“ Sao ấy à? Không, tôi chỉ là một thằng già ngu xuẩn thôi! Một con cừu ngốc nghếch như con nít ấy! Ba mươi năm trời, tôi làm việc quan, không có một thằng nhà buôn… Vậy mà bỗng dưng tất cả đều gào lên: quan thanh tra, quan thanh tra? Hử, đứa nào réo lên đầu tiên cái thằng ấy là quan thanh tra? Trả lời xem nào”
- Chú ý :
+ Thể hiện lại diễn biến thái độ của viên thị trưởng sau khi biết mình bị lừa: từ tức giận, phẫn nộ đến tự trách.
+ Thể hiện đúng các cử chỉ hành động của nhân vật: đập tay lên trán, khoa tay, giậm chân xuống sàn….
Lời thoại mà em ấn tượng nhất là lời thoại của ngài thị trưởng ở cuối đoạn trích : “Sao ấy à? Không tôi chỉ là một thằng già ngu xuẩn thôi !...Trả lời xem nào”. Em ấn tượng lời thoại này là bởi lẽ, trong lời thoại có chứa nhiều cung bậc cảm xúc và có cả những lời thoại mang chất đối thoại, độc thoại và cả bàng thoại.
Lời thoại mà em ấn tượng nhất là của thị trưởng: Từ “Sao ấy à? Không tôi chỉ là một thằng ngu xuẩn thôi!... Hử, đứa nào réo lên đầu tiên cái thằng ấy là quan thanh tra? Trả lời xem nào."
Quan thanh tra
(trích)
Gô – gôn
Lớp VIII
Các vai trên, thêm chủ sự bưu vụ hớt hơ hớt hải chạy
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Thưa các vị, chuyện lạ quát Người công chức chúng ta tưởng là quan thanh tra, lại không phải là quan thanh tra.
TẤT CẢ: Sao, không phải là quan thanh tra?
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Hoàn toàn không phải. Do cái thư này mà tôi được biết...
THỊ TRƯỞNG; Ông nói gì? Ông nói gì? Do cái thư nào?
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Phải, thư chính tay hắn viết. Có người mang đến Nhà Bưu vụ cho tôi. Tôi nhìn vào bì thư, xem gửi cho ai, thấy đề: Phố Nhà Bưu vụ. Tôi tái mặt, nghĩ thầm: Hừ, chắc hắn biết chuyện gì không tốt về Nhà Bưu vụ, nên báo cho quan trên. Tôi liền bóc ra xem.
THỊ TRƯỞNG: Sao ông lại dám thế?... [...] Sao ông lại dám bóc thư của một vị quan lớn được uỷ nhiệm như vậy?
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Hắn chẳng được ai uỷ nhiệm, cũng chẳng phải quan lớn quan bé gì, thế mới ra chuyện chứ!
THỊ TRƯỞNG: Vậy theo ông, đó là ai?
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Chẳng phải ông cũng chẳng phải thẳng; biết thế quỷ nào được nó là ai.
THỊ TRƯỞNG (tức giận): Chẳng phải ông cũng chẳng phải thẳng là thế nào? Sao ông lại dám gọi Ngài là chẳng phải ông cũng chẳng phải thẳng? Sao ông lại dám nói biết thế quỷ nào Ngài là ai? Tôi hạ lệnh bắt ông.
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Ai? Ông ấy à?
THỊ TRƯỞNG: Phải, tôi.
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Ngài ngắn tay lắm, không bắt được đâu, ngài ạ!
THỊ TRƯỞNG: Ông phải biết Ngài cưới con gái tôi, tôi sẽ thành quan to có uy quyền, tôi sẽ đày ông đi Xi-bia (Siberia), rõ không?
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Ê, An-tôn An-tô-nô-vích (Anton Antonovitr)! Xi-bia quái gì. Xi-bia xa lắm. Khoan, tốt hơn hết là nghe tôi đọc đây này. Thưa các vị, có đồng ý để tôi đọc thư không?
CẢ BỌN: Đọc đi, đọc đi!
CHỦ SỰ BƯU VỤ (dọc): “Cậu Giẻ lau thân yêu, minh vội viết thư cho cậu về một câu chuyện quái lạ, không Chú ý nội dung bức thư thể tưởng tượng được, về mình. Trong khi đi đường, mình đánh bạc với một thằng cha quan ba, bị nhẵn túi không còn gì để trả tiền ăn trọ, mình đang bị chủ quán dọa bỏ tù. Nhưng chỉ vì mình có bộ mặt ra về con người thủ đô, bộ quần áo bảnh bao của khách thị thành, bọn người ở đây liền tưởng nhầm mình là một cụ lớn nguyên soái giữ chức tổng đốc. Hiện nay, mình ở nhà thị trưởng, ăn uống thả cửa, lại tán tỉnh mạnh cả vợ và con gái lão ta [...]. Cậu có nhớ hai thằng chúng mình bị túng quẫn như thế nào không, có nhớ chúng mình đi ăn lừa thế nào không, và một lần thằng cha chủ hiệu bánh nó đã tóm cổ áo mình vì mình ăn bánh ngọt quỵt tiền không? Bây giờ thì hoàn toàn trái lại. Thằng nào cũng cho mình vay tiền, vay bao nhiêu cũng được ngay. Thật là những của hiếm có. Giá cậu được chứng kiến sẽ cười vỡ bụng ra mất. Mình biết cậu vẫn viết báo, vậy cố làm một bài về những thằng cha ở đây nhé. Trước hết là thẳng thị trưởng, ngu như một con ngựa thiến lông xám.”.
THỊ TRƯỞNG: Không thể như vậy được! Trong đó không viết như thế.
CHỦ SỰ BƯU VỤ (giơ lá thư): Đây, ông đọc xem!
THỊ TRƯỞNG (đọc): “Như một con ngựa thiến lông xám”. Không thể như vậy được; chính ông viết ra.
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Ô hay! Tôi viết làm sao được?
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH (ARTEMI PHILIPPOVITR): Đọc đi!
LU-CA LU-KÍCH (LUKA LUKITR): Đọc đi!
CHỦ SỰ BƯU VỤ (tiếp tục dọc): “Thằng thị trưởng ngu như một con ngựa thiến lông xám.”.
THỊ TRƯỞNG: Ô, đồ quỷ bắt! Lại còn phải nhắc lại
nữa! Làm như không nhắc lại thì mấy chữ ấy nó chạy mất.
CHỦ SỰ BƯU VỤ (đọc tiếp): Hừm... hừm... hừm... hừm... “một con ngựa thiến lông xám... Chủ sự bưu vụ cũng là một người tốt bụng…”
(Ngừng đọc). Hừ, chỗ này nó cũng viết bậy về tôi.
THỊ TRƯỞNG: Cứ đọc đi!
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Đọc làm gì?...
THỊ TRƯỞNG: Không, con khỉ, đã đọc thì đọc tất cả. Đọc đi kìa!
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Xin phép, tôi đọc cho. (Đeo kính và đọc). “Chủ sự bưu vụ giống thằng Mi-khê-ép (Mikheev), gác cổng ở bưu vụ như hệt; chắc nó cũng chè rượu và bần tiện như thế.”.
CHỦ SỰ BƯU VỤ (nói với tất cả): Hừ, thằng viết chỉ là một thằng oắt con khốn nạn, đáng đét cho một trận thôi, không có gì lạ cả!
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH (đọc tiếp): Thằng cha viện trưởng viện tế... ... ề .... ề….. (ấp úng).
CÔ-RỐP-KIN (KOROVKIN): Sao ông dừng lại thế?
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Đoạn này viết khó xem; và lại, rõ ràng thẳng này là một đồ xỏ lá.
CÔ-RỐP-KIN: Đưa tôi dọc cho! Tôi chắc tỉnh mắt hơn ông (định cầm lấy thư).
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH (giữ thư lại): Không, có thể bỏ qua đoạn này, từ đây xuống dưới lại dễ đọc.
CÔ-RỐP-KIN: Thôi, xin phép ông, biết tỏng đi rồi.
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Muốn đọc thì tôi sẽ dọc lấy, từ dây xuống dưới quả thật là dễ xem.
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Không, phải đọc cả! Nãy giờ, đọc cả đấy thôi.
MỌI NGƯỜI: Ác-tê-mi Phi-líp-pô-vích, đưa thư đây! Đưa thư đây xem nào.
(Nói với Cô-rốp-kin). Đọc đi!
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Đây (Đưa thư). Nhưng xin phép. (Lấy ngón tay
bịt một đoạn). Đọc từ đây trở đi. (Mọi người xúm lại gần).
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Đọc đi! Đọc đi! Chỉ được cái dấm dớ, đọc tất cả!
CÔ-RÓP-KIN (doc): "Giem-li-a-ni-ca (Zemlianika), thẳng viện trưởng viện tế bần là một con lợn chính cống đội mũ nổi.”.
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH (nói với mọi người): Thật láo toét! Lợn đội mũ nồi! Các vị có thấy lợn đội mũ nồi bao giờ không chứ?
CÔ-RỐP-KIN (đọc tiếp): “Thẳng kiểm học, người sặc mùi hành”.
LU-CA LU-KÍCH (nói với tất cả): Tôi xin thề rằng không ăn hành bao giờ cả.
AM-MỐT PHI-Ô-ĐO-RÔ-VÍCH (AMMOS PHIODOROVITR) (nói riêng): Phúc bảy mươi đời, không có đoạn nào nói về mình.
CÔ-RỐP-KIN (dọc): “Thằng chánh án”...
AM-MỘT PHI-Ô-ĐO-RÔ-VÍCH: Thôi bỏ mẹ rồi! (Nói to). Thưa các vị, tôi thấy bức thư này dài lắm. Vả lại, thư quái quỷ như thế này, đọc làm gì những cái bẩn thỉu như vậy.
LU-CA LU-KÍCH: Không, cứ đọc!
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Không được, đọc đi!
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Không được, đọc đi ông ơi!
CÔ-RỐP-KIN (tiếp tục): “Thằng chánh án Li-áp-kin Ti-áp-kin (Liapkin Tiapkin) thật hết sức mô-ve-tông”. (Ngừng lại). Chắc đây là tiếng Pháp.
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Chà, bố thằng nào biết mô-ve-tông là cái quái gì! Nếu có nghĩa là bịp bợm) thì còn khả trợ; nhưng xem chừng còn tệ hơn thế.
CÔ-RỐP-KIN (đọc tiếp): “Nhưng ngoài ra, chúng nó đều quý khách và tốt bụng
cả. Thôi chào cậu, cậu Giẻ lau thân yêu [...]. (Lật bức thư và đọc địa chỉ). Kính gửi ông I-van Va-xi-li-ê-vích (Ivan Vaxilievitr) Giẻ lau, tại số nhà 97, tầng gác thứ ba bên phải sân, phố Nhà Bưu vụ, Pê-téc-bua (Petersburg)”.
[...] THỊ TRƯỞNG: Thật như bị một búa chết tươi, như bị một búa chết tươi.
Chết rồi, chết rồi, chết hẳn rồi! Tôi chẳng còn nhìn thấy gì nữa. Chung quanh, tôi không thấy mặt người, chỉ thấy toàn mặt lợn; không có gì khác nữa... Bắt lại, bắt nó lại! (Hoa tay).
CHỦ SỰ BƯU VỤ: Bắt nó ở đâu bây giờ! Thật cứ như là giúp nó ấy, tôi lại bảo gác trạm cho nó dùng một cỗ xe ba ngựa, tốt nhất, lại còn cung cấp cho nó cả giấy
công lệnh rồi mới khi chứ! [...]
AM-MỐT PHI-Ô-DO-RÔ-VÍCH: Chó thật, thưa các ngài, nó lại lấy của tôi ba trăm rúp cơ chứ.
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Nó cũng lấy của tôi ba trăm rúp.
CHỦ SỰ BƯU VỤ (thở dài): Ôi, nó cũng lấy của tôi ba trăm rúp.
BỐP-TRIN-XKI (BOBTRINSKI): Nó lấy của tôi và Pi-ốt I-va-nô-vích (Pyot Ivanovitr) sáu mươi nhăm rúp. Đúng thế.
AM-MỘT PHI-Ô-ĐO-RÔ-VÍCH (sững sờ, dang tay ra): Sao thế nhỉ, thưa các ngài? Sao chúng ta lại có thể hở đến thế được nhỉ?
THỊ TRƯỞNG (đập đập tay lên trán): Sao ấy à? Không, tôi chỉ là một thằng già ngu xuẩn thôi! Một con cừu ngốc nghếch như con nít ấy!... Ba mươi năm tôi làm việc quan, không có một thằng nhà buôn, một thẳng thầu khoán nào có thể bịp được tôi, tôi đã lừa được những thằng đểu giả thạo nghề lừa lọc, những thằng cáo già tỉnh ma quỷ quái nhất; tôi đã bịp được cả ba thằng tổng đốc! Tổng đốc ấy!... (Khoa tay). Tổng đốc ấy cũng không đáng kể vào đâu. [...]
Trông này, trông này, cả bàn dân thiên hạ, hết thảy những người tin đạo, mọi người hãy nhìn xem thằng thị trưởng bị lừa này! Nó là đồ ngu ngốc, thằng già ngu ngốc khốn kiếp. (Nắm tay tự đấm dữ vào mặt mình). Hừ, thằng to đầu mà dại kia! Mày đã nhầm một cục đất, một miếng giẻ rách với một nhân vật quan trọng! Thế là bây giờ nó cưỡi xe đi nhong nhong váng lên ở trên đường! Không những thế, nó còn đem chuyện đi khắp thế giới kể ra để mua vui cho thiên hạ... Rồi lại có một thằng cạo giấy, một thằng văn sĩ văn siếc nào đó, nó đưa máy lên sân khấu để làm trò cười, thật là nhục nhã: ngạch bậc, quan tước nó cũng chẳng tha, rồi thiên hạ còn nhe răng cười, vỗ tay hoan hô nó! Các ngài cười gì? Các ngài tự giễu mình đấy!... Hừ... Tất cả bọn văn sĩ văn siếc ấy, hừ, đồ sâu tằm, đồ ưa tự do khốn kiếp, cái giống quỷ quái, ông thì trói tròn tất cả chúng nó lại, ông thì nghiền nát tất cả chúng ra như cám, giẫm bẹp chúng nó, quẳng xác cho quỷ nó tha đi! (Nắm tay, giậm chân xuống sàn. Sau một phút im lặng). Cho đến bây giờ, tôi cũng không thể nào bình tĩnh được. Rõ thật khi nào bị trời trừng phạt thì trước hết trời làm mất trí như thế đấy. Cái thằng vớ vẩn ấy giống quan thanh tra ở chỗ nào? Chẳng giống tí nào. Rõ ràng chẳng giống một mảy may nào cả!
Vậy mà bỗng dưng tất cả đều gào lên: quan thanh tra, quan thanh tra? Hử, đứa nào réo lên đầu tiên cái thằng ấy là quan thanh tra? Trả lời xem nào.
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH (dang tay): Chuyện xảy ra như thế nào, có hỏi đến mấy tôi cũng chịu, không sao giải thích được, đúng như mây mù làm rối beng đầu óc, quỷ thật!
AM-MỘT PHI-Ô-ĐO-RÔ-VÍCH: Thằng nào thả ra tin ấy à! Chính những thằng réo lên đầu tiên đây: hai tướng bạo gan này đây! (Chỉ Đốp-trin-xki (Dobtrinski) và Bốp-trin-xki).
BỐP-TRIN-XKI: Ấy, ấy, không phải tôi, tôi không nghĩ...
ĐÓP-TRIN-XKI: Tôi ấy à, tôi không hề, tôi hoàn toàn không hề...
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Đúng các anh!
LU-CA LU-KÍCH: Còn ai vào đây nữa. Các anh ở quán trọ chạy về như người điên, kêu lên: “Ngài đã đến, Ngài đã đến, ăn không trả tiền...”. Rõ thật là tìm được một nhân vật quan trọng gớm!
THỊ TRƯỞNG: Chính là chúng mày! Đồ hay phao tin bậy ở thành phố, đồ nói nhảm chết tiệt!
ÁC-TÊ-MI PHI-LÍP-PÔ-VÍCH: Đồ bịa chuyện nhăng, sao quý không bắt các anh cùng với quan thanh tra của các anh đi!
THỊ TRƯỞNG: Chúng mày chỉ được cái nghề chạy khắp thành phố, gieo rắc tin tức làm hoang mang tất cả mọi người, đồ chết giẫm hay ngồi lê đôi mách, đồ luôn luôn kiếm chuyện nói cản, lúc nào cũng như con vẹt cụt đuôi. [...]
LỚP CUỐI CÙNG
Các vai trên, thêm một hiển binh,
HIẾN BINH: Theo lệnh trên, quan lớn từ Pê-téc-bua đến cho đòi các quan lại ngay tức khắc để gặp Ngài. Ngài đang nghỉ tại khách sạn. Những lời nói trên như sét đánh làm cả bọn kinh ngạc đờ người. Đảm các bà, các cô đồng thanh thốt lên một tiếng kêu thất kinh: mọi người đột nhiên thay đổi bộ trên sân khấu qua lời chỉ dẫn. điệu. Sợ hãi cứng người lại như hoa thành đá.
(N. GOGOL, Quan thanh tra, VŨ ĐỨC PHÚC dịch, NXB Lao động – Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây, 2009)
Bình luận
Chia sẻ
- Soạn bài Thực thi công lí SGK Ngữ văn 12 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Loạn đến nơi rồi! SGK Ngữ văn 12 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Thực hành Tiếng Việt: Lỗi lô gích, câu mơ hồ và cách sửa SGK Ngữ văn 12 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Viết báo cáo kết quả của bài tập dự án SGK Ngữ văn 12 tập 1 Cánh diều
- Soạn bài Nói và nghe: Trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án SGK Ngữ văn 12 tập 1 Cánh diều
>> Xem thêm
Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 12 - Cánh diều - Xem ngay
Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí
Các bài khác cùng chuyên mục
Danh sách bình luận