200+ đề đọc hiểu Văn 8 | Luyện đề đọc hiểu lớp 8 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc hiểu Quê hương (Đào Quốc Thịnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8


Cả lớp lặng im, những con mắt đổ dồn về phía tôi khi nghe tôi đọc xong bài văn tả phong cảnh quê hương được cô giáo cho điểm cao nhất lớp hôm nay. v

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.

QUÊ HƯƠNG

Cả lớp lặng im, những con mắt đổ dồn về phía tôi khi nghe tôi đọc xong bài văn tả phong cảnh quê hương được cô giáo cho điểm cao nhất lớp hôm nay. Cô giáo đi lại gần, hỏi tôi thoáng một chút nghi ngờ:

- Là một học sinh thành phố, làm thế nào mà em có thể viết được một bài văn tả quê hương sâu sắc, chân thật và gần gũi đến như vậy?!

- Thưa cô, bà em giúp em ạ!

- Sao? Em vừa nói gì? Bà em viết hộ em à?

- Thưa cô, không ạ!... vâng, đúng ạ!

Tôi nhìn ra hàng phượng vĩ trước sân trường và chợt nhớ đến mùa hè năm ấy. Tháng 5, bố đưa tôi về quê nội. Quê nội tôi, một xóm nghèo bên kia sông Hồng. Biết bao lần, tôi đã mơ ước được về thăm quê, thăm bà, thế nhưng mới bước chân lên con đường làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa, nhìn những mái nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau luỹ tre làng, tôi đã bắt đầu thất vọng. Tôi không dám cằn nhằn nhưng ấm ức nghĩ thầm: “Sao mà bẩn thế! Biết thế này, mình chẳng đòi bố cho về nữa”.

Bố tôi tươi cười chào người làng, có lúc lại còn đứng lại nói chuyện với một bác gánh phân. Bữa cơm trưa hôm ấy, bà tôi tấm tắc khen ngon và gắp vào bát tôi miếng thịt luộc. Tôi gắp ra nhăn mặt: “Mỡ thế này, cháu ăn làm sao được!”.

Bố chan cho tôi canh cua, mới ăn được một miếng tôi đã vội kêu lên: “Canh chưa cho mì chính, nhạt lắm, lại hoi hoi, con ăn chưa quen”. Cả nhà lặng người. Bố tôi tái mặt vì giận

Tối hôm ấy trăng rằm, bà tôi kê ghế ra ngoài sân nhặt khoai lang và kể cho tôi nghe đủ mọi chuyện. Bà kể rằng, bố tôi đã từ nơi này ra đi. Và chính nơi này, bố tôi đã lớn lên bằng lời ru của bà, bằng đôi tay ẵm bồng của bao người. Bà đã từng mớm cơm cho tôi, nuôi tôi khôn lớn ở đây... Tình cảm quê mùa nhưng chân thật. Bà chỉ tay về phía góc trời sáng rực lên và bảo đó là Hà Nội. Bà bảo rằng: “ ở Hà Nội sướng hơn ở quê nên ai ai cũng ước ao được sống ở Hà Nội, còn bà thì bà thích ở quê hơn vì bà quen mất rồi. Nếu cháu cứ ở Hà Nội mãi, sẽ chẳng bao giờ biết được ánh trăng ở quê đẹp như thế nào đâu!”.

Tôi ngước nhìn lên bầu trời xanh thẳm không một gợn mây chi chít những vì sao. Trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn tre in đậm lên nền trời. Anh trăng trùm lấy mái nhà và khu vườn rau xanh tốt của bà. Lúc ấy, tôi bỗng nắm chặt lấy tay bà và thốt lên: “Bà ơi! Trăng ở quê đẹp thật bà ạ!...”

Sau mùa hè năm ấy, bà nội tôi đã ra đi mãi mãi. Hè nào tôi cũng xin bố cho về thăm quê. Quê nội tôi bây giờ cũng khác hẳn, chẳng còn một tý dấu vết nào của ngày xưa nữa. Những dãy nhà hai, ba tầng san sát nhau mọc lên như nấm. Không ai còn nhớ nổi bóng dáng luỹ tre xanh. Tôi cầm bút viết, dồn tất cả tình cảm nhớ thương sâu đậm với bà vào bài tập làm văn tả phong cảnh quê hương hôm ấyTôi viết về quê hương tôi với luỹ tre xanh mát rượi và ánh trăng rằm dịu ngọt. Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi.

(Đào quốc Thịnh, Tuyển tập truyện ngắn hay viết cho thiếu nhi- 2018)

Câu 1

Truyện sử dụng ngôi kể thứ mấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định ngôi kể bằng cách chú ý đại từ xưng hô của người kể (đầu và xuyên suốt văn bản).

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ nhất, người kể chuyện xưng “tôi”

Giải thích:

Văn bản sử dụng đại từ “tôi” để kể lại câu chuyện và bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ cá nhân.

Câu 2

Theo mục đích nói, câu sau thuộc kiểu câu gì?

“Mỡ thế này, cháu ăn làm sao được!”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định kiểu câu theo mục đích nói: kể, hỏi, cầu khiến, cảm thán.

Dựa vào dấu câu và sắc thái biểu cảm của lời nói

Lời giải chi tiết

Thuộc kiểu câu câu cảm thán thể hiện thái độ khó chịu, chê bai của nhân vật khi ăn món ăn quê.

Giải thích:

Câu có dấu chấm than và thể hiện thái độ khó chịu, chê bai món ăn nên là câu cảm thán

Câu 3

Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn văn sau:

Quê nội tôi bây giờ cũng khác hẳn, chẳng còn một tý dấu vết nào của ngày xưa nữa. Những dãy nhà hai, ba tầng san sát nhau mọc lên như nấm. Không ai còn nhớ nổi bóng dáng luỹ tre xanh.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tìm dấu hiệu so sánh (từ “như”, “là”…).

- Xác định hình ảnh được so sánh và nêu tác dụng biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh: “Những dãy nhà hai, ba tầng san sát nhau mọc lên như nấm”

- Tác dụng: 

+ Tăng sức gợi hình, câu văn hay sinh động hơn

+ Thấy được sự ngỡ ngàng, nuối tiếc của nhân vật trước sự thay đổi quá nhanh của quê hương. Thể hiện sự thất vọng và nỗi buồn khi những ký ức về một làng quê yên bình dần mất đi.

Giải thích:

Hình ảnh “mọc lên như nấm” là so sánh, cho thấy nhà cửa mọc lên nhanh và dày đặc. Qua đó thể hiện sự thay đổi mạnh mẽ của quê hương và nỗi nuối tiếc của nhân vật.

Câu 4

Em hiểu thế nào về chi tiết cuối truyện: “Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi.”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chú ý câu kết truyện vì thường chứa thông điệp.

- Liên hệ với diễn biến tâm lí nhân vật trước đó để lí giải.

Lời giải chi tiết

Nhân vật tôi lại cho rằng “chính bà đã làm xanh ước mơ của tôi”. Cũng bởi qua những lời kể của người bà, dường như đã nung nấu trong lòng người cháu cái tình yêu mãnh liệt với quê hương ngày nào. Từ đó càng làm rõ nét tình yêu quê hương của người cháu qua những cảnh vật thiên nhiên nên thơ trữ tình hơn.

Giải thích:

“Bà làm xanh ước mơ” nghĩa là bà đã nuôi dưỡng tình yêu quê hương trong cháu. Qua lời kể và tình cảm của bà, nhân vật “tôi” thay đổi nhận thức, biết trân trọng quê hương.

Câu 5

Em có suy nghĩ gì về hình tượng người bà trong câu chuyện trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tìm các chi tiết miêu tả hành động, lời nói, tình cảm của bà.

- Từ đó khái quát phẩm chất, vẻ đẹp nhân vật.

Lời giải chi tiết

Nhân vật tôi lại cho rằng “chính bà đã làm xanh ước mơ của tôi”. Cũng bởi qua những lời kể của người bà, dường như đã nung nấu trong lòng người cháu cái tình yêu mãnh liệt với quê hương ngày nào. Từ đó càng làm rõ nét tình yêu quê hương của người cháu qua những cảnh vật thiên nhiên nên thơ trữ tình hơn.

Giải thích:

Người bà hiện lên giản dị, yêu thương cháu và gắn bó sâu nặng với quê hương. Bà còn là người truyền cho cháu tình yêu quê, giáo dục nhẹ nhàng mà sâu sắc.

Câu 6

Xác định kiểu văn bản/thể loại văn bản

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào đặc điểm hình thức: có cốt truyện, nhân vật, lời kể.

- Xác định kiểu văn bản chính.

Lời giải chi tiết

Kiểu văn bản nghệ thuật/thể loại truyện ngắn.

Giải thích:

Văn bản có nhân vật, diễn biến câu chuyện, yếu tố tự sự nên thuộc kiểu văn bản nghệ thuật, thể loại truyện ngắn.

Câu 7

Những hình ảnh nào về khung cảnh quê nghèo khiến cho nhân vật tôi thất vọng khi lần đầu về quê nội?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tìm chi tiết ở đoạn đầu khi nhân vật “tôi” mới về quê.

- Liệt kê các hình ảnh gây cảm giác thất vọng.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh về quê nghèo khiến nhân vật tôi thất vọng khi lần đầu về quê: “con đường làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa, những mái nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau luỹ tre làng”

Giải thích:

Các hình ảnh: “con đường lầy lội, bùn nhớp, nhà tranh thấp ẩm ướt”. Những chi tiết này tạo cảm giác nghèo nàn, trái với mong đợi nên khiến “tôi” thất vọng.

Câu 8

Xác định từ láy trong các câu văn sau: “Tôi ngước nhìn lên bầu trời xanh thẳm không một gợn mây chi chít những vì sao. Trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn tre in đậm lên nền trời”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nhận diện từ láy dựa vào sự lặp âm/vần.

- Xác định loại từ láy (tượng hình/tượng thanh).

Lời giải chi tiết

Xác định từ láy trong các câu văn sau:

- Từ láy: chi chít, lơ lửng

- Từ láy tượng hình

Giải thích:

Các từ “chi chít”, “lơ lửng” là từ láy tượng hình. Chúng giúp miêu tả bầu trời và ánh trăng sinh động, giàu hình ảnh.

Câu 9

Chỉ ra và phân tích hiệu quả của một biện pháp tu từ trong các câu văn sau: “Tôi viết về quê hương tôi với luỹ tre xanh mát rượi và ánh trăng rằm dịu ngọt. Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tìm biện pháp tu từ nổi bật trong câu (ẩn dụ, so sánh…).

- Giải thích ý nghĩa hình ảnh và tác dụng biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp ẩn dụ: “bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi”

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh vai trò gìn giữ, nuôi dưỡng, vun trồng của bà với ước mơ của cháu. Qua đó khẳng định thế hệ đi trước chính là nguồn sinh dưỡng cho tâm hồn của thế hệ sau

+ Giúp câu văn sinh động hấp dẫn, thu hút người đọc, người nghe, tạo giọng điệu tha thiết, gợi liên tưởng

Giải thích:

“Làm xanh ước mơ” là ẩn dụ, chỉ việc nuôi dưỡng, bồi đắp ước mơ. Qua đó nhấn mạnh vai trò của bà trong việc hình thành tâm hồn và tình yêu quê hương của cháu.

Câu 10

Nhận xét về vẻ đẹp của nhân vật người bà được thể hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tổng hợp các chi tiết về nhân vật bà trong toàn văn.

- Nhận xét khái quát về vẻ đẹp và ý nghĩa hình tượng.

Lời giải chi tiết

Vẻ đẹp của nhân vật người bà được thể hiện trong văn bản:

- Là người có tâm hồn mộc giản dị, nặng tình và gắn bó tha thiết với quê hương.

- Có lòng bao dung, yêu thương con cháu vô bờ bến.

- Có cách giáo dục cháu đơn giản nhưng sâu sắc….

- Nhận xét: đó là hình ảnh chân thực, giản dị nhưng gần gũi đầy yêu thương. Hình ảnh giàu giá trị nhân văn, góp phần giáo dục thế hệ trẻ lòng yêu quê hương, đất nước

Giải thích:

Người bà giàu tình yêu thương, mộc mạc, gắn bó với quê hương. Hình tượng bà mang giá trị nhân văn, góp phần giáo dục tình cảm gia đình và lòng yêu quê.

Câu 11

Từ nội dung đoạn trích, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ (5 đến 7 câu văn) về vai trò của quê hương trong sự trưởng thành của mỗi người.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung đoạn trích để rút ra vai trò của quê hương. Gợi ý:

- Nội dung đoạn trích: Sau khi được nghe những lời kể của bà về quê hương nghèo nhưng sâu đậm nghĩa tình và ngắm vẻ đẹp của ánh trăng đêm rằm đã khiến người kể chuyện thay đổi tình cảm với quê hương: đó là sự gắn bó, yêu thương, trân trọng.

- Vai trò của quê hương trong sự trưởng thành của mỗi người

+ Là nguồn cội, nơi lưu giữ kỷ niệm tuổi thơ.

+Giúp hình thành nhân cách và giá trị sống của mỗi người, mang đến cảm giác gắn bó và thân thuộc.

+ Những truyền thống, phong tục tập quán ở quê hương cũng ảnh hưởng sâu sắc đến suy nghĩ và hành động của chúng ta.

+ Là nguồn động lực để ta phấn đấu, vươn lên trong cuộc sống

+ …

Lời giải chi tiết

Qua đoạn trích, có thể thấy quê hương có vai trò rất quan trọng trong sự trưởng thành của mỗi con người. Từ những lời kể của bà và vẻ đẹp của đêm trăng, nhân vật “tôi” đã thay đổi tình cảm, trở nên gắn bó và yêu thương quê hương hơn. Quê hương chính là nguồn cội, nơi lưu giữ những kỉ niệm tuổi thơ sâu sắc và thiêng liêng. Đồng thời, quê hương góp phần hình thành nhân cách, bồi đắp những giá trị sống tốt đẹp và mang lại cảm giác thân thuộc cho mỗi người. Những truyền thống, phong tục nơi quê nhà cũng ảnh hưởng sâu sắc đến suy nghĩ và hành động của chúng ta. Hơn thế, quê hương còn là nguồn động lực để mỗi người không ngừng phấn đấu, vươn lên trong cuộc sống. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng và gìn giữ quê hương của mình.

Giải thích:

Quê hương là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, lưu giữ kỉ niệm và hình thành nhân cách. Qua câu chuyện, ta thấy quê hương còn là nguồn động lực tinh thần, giúp con người trưởng thành và biết trân trọng cội nguồn.


Bình chọn:
3.7 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 8 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...