200+ đề đọc hiểu Văn 8 | Luyện đề đọc hiểu lớp 8 80+ Đề đọc hiểu Thơ thất ngôn bát cú - Luyện đề đọc hiể..

Đọc hiểu Nhàn (Nguyễn Bỉnh Khiêm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8


Một mai(1) một cuốc, một cần câu, Thơ thẩn dầu ai(2) vui thú nào. Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Một mai(1) một cuốc, một cần câu,

Thơ thẩn dầu ai(2) vui thú nào.

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,

Người khôn, người đến chốn lao xao.

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.

Rượu, đến cội cây(3), ta sẽ uống,

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao(4).

(Nhàn, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Ngữ văn 10, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 1995, tr.129)

Chú thích:

(1) Mai: dụng cụ đào đất, xén đất.

(2) Dầu ai: mặc cho ai. Dù ai có cách vui thú nào cũng mặc, tôi cứ thơ thẩn (giữa cuộc đời này).

(3) Cội cây: gốc cây.

(4) Hai câu 7 và 8, tác giả có ý dẫn điển Thuần Vu Phần uống rượu say nằm ngủ dưới gốc cây hòe, rồi mơ thấy mình ở nước Hòe An, được công danh phú quý rất mực vinh hiển. Sau bừng mắt tỉnh dậy thì hóa ra đó là giấc mộng, thấy dưới cành hòe phía nam chỉ có một tổ kiến mà thôi. Từ đó điển này có ý: phú quý chỉ là một giấc chiêm bao.

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số câu, số chữ trong mỗi câu và dựa vào đặc điểm thể thơ đã học.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ: Thất ngôn bát cú

Giải thích:

Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ, bố cục chặt chẽ theo bốn phần: đề - thực- luận - kết.

Câu 2

Xác định nhịp điệu của hai câu thơ sau:

“Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn, người đến chốn lao xao”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc ngắt nhịp theo mạch ý và cấu trúc câu thơ.

Lời giải chi tiết

Xác định nhịp điệu của hai câu thơ luận: Nhịp 2/5

Giải thích:

Ta dại/ ta tìm nơi vắng vẻ.

Người khôn/ người đến chốn lao xao.

Câu 3

Nghệ thuật tiêu biểu của thơ Đường luật được sử dụng ở hai cặp câu thơ thực và luận là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát cách sắp xếp từ ngữ giữa các câu thực và luận.

Lời giải chi tiết

Nghệ thuật tiêu biểu của thơ Đường luật được sử dụng ở hai cặp câu thực và luận: Đối

Giải thích:

Hai cặp câu thực và luận được đối rất chỉnh cả về từ loại, ý nghĩa và cấu trúc câu, góp phần tạo nên sự cân đối, hài hòa cho câu thơ.

Câu 4

Em hiểu thế nào là “nơi vắng vẻ” và “chốn lao xao”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích nghĩa tường minh kết hợp nghĩa biểu tượng của hình ảnh.

Lời giải chi tiết

- “Nơi vắng vẻ” là những nơi ít người, nơi thôn quê, rừng núi, hiểu rộng hơn, đó là những nơi thanh tĩnh, không có cảnh đua chen tranh giành

- “Chốn lao xao” là nơi có đông người, ồn ào, nơi chợ búa, thị thành, hiểu rộng hơn, đó là nơi xa hoa, quyền quý, cũng là nơi người ta cạnh tranh sát phạt lẫn nhau để mưu cầu danh lợi cho mình.

Giải thích:

Hai hình ảnh được đặt trong thế đối lập để thể hiện quan niệm sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Tác giả tự nhận mình "dại" khi chọn nơi vắng vẻ, nhưng thực chất đó là cách nói ngược nhằm khẳng định sự sáng suốt của bản thân. Ngược lại, "người khôn" chỉ những người mải mê chạy theo danh lợi. Qua đó, nhà thơ bộc lộ thái độ coi nhẹ công danh và lựa chọn cuộc sống thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên.

Câu 5

Vẻ đẹp chân dung Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên trong bài thơ Nhàn là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các biểu hiện trong bài thơ để khái quát phẩm chất, nhân cách của tác giả.

Lời giải chi tiết

Vẻ đẹp chân dung Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Nhân cách trong sáng vượt lên danh lợi.

- Cuộc sống đạm bạc mà thanh cao.

- Trí tuệ sáng suốt uyên thâm.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình trong bài thơ chính là hình ảnh của Nguyễn Bỉnh Khiêm sau khi cáo quan về ở ẩn. Qua những hình ảnh "một mai, một cuốc, một cần câu", "thu ăn măng trúc, đông ăn giá", "rượu đến cội cây", tác giả khắc họa một con người ung dung, tự tại, biết tìm hạnh phúc trong những điều bình dị. Đặc biệt, câu kết "Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao" cho thấy bản lĩnh và trí tuệ của một bậc hiền triết luôn giữ vững khí tiết trước danh lợi.

Câu 6

Em hiểu như thế nào về quan niệm sống “nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm qua bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh, ngôn ngữ và tư tưởng của bài thơ để khái quát quan niệm sống.

Lời giải chi tiết

Quan niệm sống “nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm qua bài thơ:

- Sống hòa hợp với thiên nhiên, tránh xa vòng danh lợi với tâm hồn thanh thản, thư thái.

- Khi thể hiện quan điểm của mình, Nguyễn Bỉnh Khiêm lựa chọn mình thế đứng bên ngoài của sự cám dỗ danh lợi, vinh hoa - phú quý, bộc lộ thái độ xem thường. Nguyễn Bỉnh Khiêm cảm thấy an nhiên, vui vẻ bởi thi sĩ được hoà hợp với tự nhiên, nương theo tự nhiên để di dưỡng tinh thần, đồng thời giữ được cốt cách thanh cao, không bị cuốn vào vòng danh lợi tầm thường.

Giải thích:

Sau khi cáo quan về ở ẩn, Nguyễn Bỉnh Khiêm vẫn luôn quan tâm đến việc đời. Vì vậy, "nhàn" là trạng thái thanh thản của tâm hồn và sự sáng suốt trong cách lựa chọn lối sống, chứ không phải thái độ buông xuôi hay vô trách nhiệm.

Câu 7

Từ triết lí sống của nhà thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm, các em có suy nghĩ gì về quan niệm sống nhàn của một bộ phận thanh niên, học sinh trong xã hội ngày nay?

Xem lời giải
Phương pháp giải

So sánh quan niệm "nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm với thực tế; đánh giá đúng - sai; nêu bài học.

Lời giải chi tiết

- Trong bài thơ tác giả phủ nhận danh lợi, phú quý và ca ngợi cuộc sống hòa hợp với tự nhiên, xa lánh nơi quyền quý để giữ cốt cách thanh cao.

- Quan niệm sống nhàn của một bộ phận thanh niên, học sinh trong xã hội ngày nay xuất phát từ tâm lí sợ khó, sợ khổ, không chịu lao động, học hành chăm chỉ, ... Sống lười biếng, không có mục tiêu, ý chí, khát vọng sống, phụ thuộc vào cha mẹ, gia đình. Điều này cản trở sự phát triển kinh tế, làm xã hội trì trệ...

Giải thích:

Nguyễn Bỉnh Khiêm lựa chọn "nhàn" sau khi đã cống hiến cho đất nước và nhận thấy chốn quan trường đầy rẫy sự tranh đoạt. Vì vậy, "nhàn" của ông là biểu hiện của trí tuệ và nhân cách, không phải biểu hiện của sự lười biếng, thụ động.

Câu 8

Sau khi đọc bài thơ, em rút ra được bài học gì cho bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra bài học từ nội dung, tư tưởng của bài thơ

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Trân quý những niềm vui bình dị từ cuộc sống, không nên vì vật chất, danh vọng hão huyền mà đánh đổi danh dự, nhân cách của mình.

- An nhiên, vui vẻ với những gì mình có, không cưỡng cầu...

- Sống hoà mình vào thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên.

- Sống cuộc sống tự cung tự cấp, ung dung tự tại, mùa nào thức ấy

- …

Giải thích:

Bài thơ không khuyên con người từ bỏ công danh mà hướng con người đến lối sống thanh cao, biết làm chủ bản thân và không để danh lợi chi phối. Ngoài ra, tác phẩm còn nhắn nhủ chúng ta hãy sống chậm lại, sống hòa mình với thiên nhiên.

 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 8 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store