200+ đề đọc hiểu Văn 8 | Luyện đề đọc hiểu lớp 8 80+ Đề đọc hiểu Văn bản nghị luận - Luyện đề đọc hiểu V..

Đọc hiểu Bàn về phép học (Nguyễn Thiếp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8


Ngọc không mài không thành đồ vật, người không học không biết rõ đạo. Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người. Kẻ đi học là học điều ấy. Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền. Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương ngũ thường. Chúa tầm thường, thần nịnh hót. Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại ấy.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC

“Ngọc không mài không thành đồ vật, người không học không biết rõ đạo. Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người. Kẻ đi học là học điều ấy. Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền. Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương ngũ thường. Chúa tầm thường, thần nịnh hót. Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại ấy.

      Cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tùy đâu tiện đấy mà đi học.

      Phép dạy, nhất định theo Chu tử. Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc. Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử. Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm. Họa may kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vững yên. Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tớ lòng người. Xin chớ bỏ qua.

Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị.

Đó là mấy điều, thành thật xin dâng. Chẳng quản lời nói vu vơ, cúi mong Hoàng thượng soi xét.

Kẻ hèn thần cung kính tấu trình.

(La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, theo La Sơn Yên Hồ Hoàng Xuân Hãn tập II, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1998)

Câu 1

Trong đoạn mở đầu, tác giả khẳng định mục đích của việc học chân chính là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh của câu văn mở đầu

Lời giải chi tiết

Mục đích: học để biết rõ đạo

Giải thích:

Tác giả mở đầu bằng lời khẳng định: “người không học không biết rõ đạo”. Sau đó, tác giả giải thích “Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người. Kẻ đi học là học điều ấy.” Như vậy, học không chỉ nhằm tiếp thu kiến thức mà quan trọng hơn là hiểu đạo lí, biết cách ứng xử đúng đắn và hoàn thiện nhân cách.

Câu 2

Theo văn bản, nền chính học bị thất truyền dẫn đến hậu quả gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, tìm những câu văn trực tiếp nêu hậu quả của việc nền chính học bị thất truyền.

Lời giải chi tiết

Hậu quả: Chúa tầm thường, thần nịnh hót. Nước mất, nhà tan

Giải thích:

Khi nền chính học bị thất truyền, con người không còn chú trọng đến đạo lí, tam cương ngũ thường mà chạy theo “lối học hình thức hòng cầu danh lợi”. Vì vậy, người đứng đầu trở nên tầm thường, bề tôi chỉ biết nịnh hót, xã hội suy đồi về đạo đức và chính trị. Hậu quả nghiêm trọng nhất là đất nước mất ổn định, dẫn đến “nước mất, nhà tan”.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong câu văn: "Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp điệp

Lời giải chi tiết

- Điệp ngữ “không”

- Tác dụng: nhấn mạnh sự tương đồng giữa việc mài ngọc và học hỏi, khẳng định tầm quan trọng của việc học tập để hoàn thiện con người, giúp người ta hiểu rõ lẽ phải, đạo lý làm người. 

Giải thích:

Từ “không” được lặp lại trong hai vế câu tạo nên cấu trúc tương ứng: “ngọc không mài” - “người không học”, “không thành đồ vật” - “không biết rõ đạo”. Cách diễn đạt này làm nổi bật sự tương đồng: ngọc muốn trở nên có giá trị phải được mài giũa; con người muốn hiểu đạo, hoàn thiện bản thân cũng phải học tập. Nhờ đó, lời khẳng định về sự cần thiết của việc học trở nên ngắn gọn, rõ ràng và giàu sức thuyết phục.

Câu 4

Nội dung chính của văn bản trên là gì?s

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn văn, xác định tư tưởng bao quát qua phần nêu thực trạng, hậu quả và đề xuất của tác giả.

Lời giải chi tiết

Học là để làm người có đạo đức, có tri thức, góp phần làm hưng thịnh đất nước

Giải thích:

Nguyễn Thiếp trước hết phê phán lối học hình thức, chạy theo danh lợi, cho rằng đó là nguyên nhân khiến đạo đức và xã hội suy thoái. Từ đó, ông đề xuất một phép học đúng đắn: học từ cơ bản đến nâng cao, học rộng nhưng phải biết tóm lược và đặc biệt “theo điều học mà làm”. Mục đích cuối cùng của cách học ấy là đào tạo nhân tài, xây dựng con người tốt, bởi “người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị”.

Câu 5

Em hãy nêu ngắn gọn 01 thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân sau khi đọc văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

Thông điệp: học tập không chỉ để có kiến thức hay danh lợi mà quan trọng hơn là để hiểu đạo lí, hoàn thiện nhân cách và trở thành người có ích cho xã hội.

Giải thích:

Văn bản phê phán những người “đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi”, đồng thời khẳng định việc học chân chính phải giúp con người “biết rõ đạo” và “theo điều học mà làm”. Điều đó cho thấy giá trị thực sự của việc học không nằm ở việc có được danh tiếng hay lợi ích trước mắt mà ở khả năng biến tri thức thành cách sống đúng đắn và hành động có ích. Vì vậy, mỗi học sinh cần học tập nghiêm túc, đồng thời chú trọng rèn luyện đạo đức và vận dụng điều đã học vào thực tế.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 8 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải