200+ đề đọc hiểu Văn 8 | Luyện đề đọc hiểu lớp 8 80+ Đề đọc hiểu Thơ 6, 7 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc hiểu Lời mẹ dặn (Phùng Quán) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8


Có lần tôi nói dối mẹ Hôm sau tưởng phải ăn đòn Nhưng không, mẹ tôi chỉ buồn Ôm tôi hôn lên mái tóc - Con ơi trước khi nhắm mắt Cha con dặn con suốt đời

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

... Có lần tôi nói dối mẹ

Hôm sau tưởng phải ăn đòn

Nhưng không, mẹ tôi chỉ buồn

Ôm tôi hôn lên mái tóc

- Con ơi trước khi nhắm mắt

Cha con dặn con suốt đời

Phải làm một người chân thật

- Mẹ ơi, chân thật là gì?

Mẹ tôi hôn lên đôi mắt

- Con ơi một người chân thật

Thấy vui muốn cười cứ cười

Thấy buồn muốn khóc là khóc

Yêu ai cứ bảo là yêu

Ghét ai cứ bảo là ghét

Dù ai ngon ngọt nuông chiều

Cũng không nói yêu thành ghét

Dù ai cầm dao dọa giết

Cũng không nói ghét thành yêu…

(http://www.thivien.net, Lời mẹ dặn, Phùng Quán)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 6 chữ.

Giải thích:

Các dòng thơ chủ yếu có 6 tiếng.

Mở rộng

- Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ (sáu tiếng)

- Thơ sáu chữ thường có nhiều vần, thường là vần chân, vần cách

- Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2/2, 2/4 hoặc 4/2, có khi ngắt nhịp 3/3.

Link tham khảo: Thơ sáu chữ là gì? Một số yếu tố của thơ sáu chữ

Câu 2

Trong đoạn thơ, người cha trước khi nhắm mắt đã dặn con điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ lời dặn của người mẹ nhắc lại lời cha.

Lời giải chi tiết

Cha dặn con suốt đời phải làm một người chân thật.

Giải thích:

Lời dặn của cha được nhắc đến trực tiếp trong lời dặn của mẹ ở những câu thơ đầu: “- Con ơi trước khi nhắm mắt/ Cha con dặn con suốt đời/ Phải làm một người chân thật”

Câu 3

Chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ trong những dòng thơ sau:

"Dù ai ngon ngọt nuông chiều

Cũng không nói yêu thành ghét

Dù ai cầm dao dọa giết

Cũng không nói ghét thành yêu..."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các biện pháp tu từ và phân tích tác dụng của chúng.

Lời giải chi tiết

- Điệp cú pháp: “Dù ai... cũng không”;

- Phép đối: Đối lập giữa hành động và thái độ: Dù ai ngon ngọt nuông chiều, Dù ai cầm dao dọa giết >< Cũng không nói yêu thành ghét, Cũng không nói ghét thành yêu…; ngon ngọt nuông chiều >< cầm dao dọa giết.

- Ẩn dụ (chuyển đổi cảm giác): ngon ngọt nuông chiều...

- Tác dụng:

+ Điệp cấu trúc nhấn mạnh sự kiên định của con người trong mọi hoàn cảnh, dù gặp cám dỗ hay đe dọa vẫn giữ lối sống chân thật.

+ Phép đối làm nổi bật sự đối lập giữa hai tình huống (được dụ dỗ và bị uy hiếp), qua đó khẳng định bản lĩnh, không thay đổi tình cảm hay quan điểm vì tác động bên ngoài.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác khiến cách diễn đạt trở nên sinh động, gợi rõ sức hấp dẫn của những lời dụ dỗ, đồng thời làm nổi bật giá trị của sự trung thực.

Giải thích:

Việc lặp lại cấu trúc "Dù ai.../ Cũng không..." tạo giọng điệu dứt khoát, khẳng định rằng dù gặp bất cứ hoàn cảnh nào, con người cũng phải giữ vững sự chân thật. Phép đối giữa "ngon ngọt nuông chiều" và "cầm dao dọa giết", giữa "yêu" và "ghét" làm nổi bật hai tình huống trái ngược: một bên là sự cám dỗ bằng lợi ích, một bên là sự uy hiếp bằng bạo lực. Qua đó, tác giả khẳng định người chân thật không vì lợi ích mà thay đổi tình cảm, cũng không vì sợ hãi mà nói trái với lương tâm. Cách diễn đạt "ngon ngọt nuông chiều" còn sử dụng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy vị giác để gợi những lời nói ngọt ngào, sự mua chuộc, khiến lời thơ trở nên giàu hình ảnh và tăng sức biểu cảm. Sự kết hợp của các biện pháp tu từ đã làm nổi bật lời dặn của mẹ về lối sống trung thực, bản lĩnh và kiên định.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

- Đối: là biện pháp tu từ, theo đó người viết (người nói) xếp đặt những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ nghĩa, ngữ pháp tương tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí đối xứng trong câu hoặc trong văn bản để gợi ra một nội dung hoàn chỉnh, làm nổi bật một ý nghĩa nhất định

- Tác dụng: tạo nên vẻ đẹp cân xứng, hài hoà cho lời thơ, câu văn

Link tham khảo: Khái niệm biện pháp tu từ đối và tác dụng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Anh/chị có đồng tình với quan điểm trong câu thơ: “Yêu ai cứ bảo là yêu/ Ghét ai cứ bảo là ghét” không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu quan điểm, lí giải phù hợp với thông điệp của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Em đồng tình, vì câu thơ đề cao lối sống chân thật, sống đúng với tình cảm và suy nghĩ của mình, không giả dối hay giả tạo. Tuy nhiên, ta cũng cần lời nói khéo léo, tế nhị để giao tiếp với người khác, tránh trường hợp gây tổn thương hoặc hiểu lầm cho đối phương.

Giải thích:

Điều tác giả muốn nhấn mạnh trong câu thơ là chúng ta cần giữ sự trung thực trong tình cảm và thái độ sống, không vì vụ lợi hay sợ hãi mà nói trái với lòng mình.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 8 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt