200+ đề đọc hiểu Văn 8 | Luyện đề đọc hiểu lớp 8 80+ Đề đọc hiểu Thơ 6, 7 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc hiểu Dặn con (Trần Nhuận Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8


Chẳng ai muốn làm hành khất Tội trời đày ở nhân gian Con không được cười giễu họ Dù họ hôi hám úa tàn

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

DẶN CON

Chẳng ai muốn làm hành khất

Tội trời đày ở nhân gian

Con không được cười giễu họ

Dù họ hôi hám úa tàn

 

Nhà mình sát đường, họ đến

Có cho thì có là bao

Con không bao giờ được hỏi

Quê hương họ ở nơi nào

 

Con chó nhà mình rất hư

Cứ thấy ăn mày là cắn

Con phải răn dạy nó đi

Nếu không thì con đem bán

 

Mình tạm gọi là no ấm

Ai biết cơ trời vần xoay

Lòng tốt gửi vào thiên hạ

Biết đâu nuôi bố sau này...

Trần Nhuận Minh

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, xác định mục đích biểu đạt của tác giả.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt: biểu cảm, tự sự.

Giải thích:

Bài thơ là những lời dặn dò, gửi gắm tình yêu thương và những bài học đạo đức của người cha dành cho con. Qua đó tác giả bộc lộ tình cảm nhân ái, sự cảm thông đối với những người có hoàn cảnh bất hạnh. → phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm.

Mở rộng

- Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.

- Phương thức biểu đạt biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Nêu ý nghĩa của cách dùng từ “hành khất” mà không phải là “người ăn mày” trong câu đầu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm nghĩa của từ ngữ và so sánh sắc thái biểu cảm của các từ đồng nghĩa.

Lời giải chi tiết

“Hành khất”, “ăn mày”: đều chỉ những người kém may mắn trong cuộc sống, phải đi lang thang xin ăn.

Từ “hành khất” là một từ Hán Việt thể hiện thái độ tôn trọng của tác giả với những người không may cơ nhỡ trong cuộc sống.

Giải thích:

“Hành khất” và “ăn mày” đều chỉ người phải đi xin ăn. Tuy nhiên, “hành khất” là từ Hán Việt có sắc thái trang trọng, lịch sự hơn, giúp giảm cảm giác coi thường hay miệt thị, qua đó thể hiện niềm cảm thông của người cha đối với những số phận bất hạnh.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất hoạt động, quan hệ,…) mà từ biểu thị. Nghĩa của từ được nhận diện thông qua nhận thức, sự hiểu biết của mỗi người.

- Có thể giải thích nghĩa của từ bằng một số cách chính sau đây:

+ Phân tích nội dung nghĩa của từ và nếu cần có thể nêu phạm vi sử dụng, khả năng kết hợp của từ, chú ý đến sự khác nhau giữa các từ đồng nghĩa (nếu có)

+ Dùng một (hoặc một số) từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 3

Giải thích từ “thiên hạ”; “nhân gian”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh và nghĩa thông dụng của từ Hán Việt để giải thích.

Lời giải chi tiết

Thiên hạ: toàn thế giới

Nhân gian: nơi loài người đang ở

Giải thích:

Trong bài thơ, “thiên hạ” dùng để chỉ mọi người xung quanh, còn “nhân gian” là thế giới của con người với những vui buồn, hạnh phúc và bất hạnh.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất hoạt động, quan hệ,…) mà từ biểu thị. Nghĩa của từ được nhận diện thông qua nhận thức, sự hiểu biết của mỗi người.

- Có thể giải thích nghĩa của từ bằng một số cách chính sau đây:

+ Phân tích nội dung nghĩa của từ và nếu cần có thể nêu phạm vi sử dụng, khả năng kết hợp của từ, chú ý đến sự khác nhau giữa các từ đồng nghĩa (nếu có)

+ Dùng một (hoặc một số) từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 4

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp cấu trúc “Con không…”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng và chỉ ra tác dụng về nội dung, nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Phép điệp khắc họa sự giáo dục nghiêm khắc của người cha đối với con, mong muốn con mình thấu hiểu và sống đúng với đạo lí làm người: trân trọng, không chế nhạo những người cơ nhỡ.

- Nhấn mạnh ý, tạo nhịp điệp, âm hưởng cho bài thơ.

Giải thích:

Sự lặp lại liên tiếp của cụm từ “Con không...” cho thấy thái độ nghiêm túc của người cha trong việc giáo dục con về đạo lí làm người.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 5

Vì sao người cha dặn con:

“Con không bao giờ được hỏi

Quê hương họ ở nơi nào”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đặt câu thơ vào hoàn cảnh của người hành khất để suy luận ý nghĩa lời dặn của người cha.

Lời giải chi tiết

Quê hương là nơi chôn rau cắt rốn của mỗi người, những người hành khất vò cơ nhỡ mà có người phải bỏ quê hương đi tha hương cầu thực, thậm chí còn có người không có quê hương. Người cha dặn dò con không nên hỏi quê hương của họ bởi vì nhắc đến quê hương là nhắc đến nỗi nhớ, niềm đau… Từ đó, người cha muốn con hiểu được, đồng cảm, sẻ chia trong cuộc sống, quan tâm giúp đỡ những người tha hương cầu thực, không chỉ về mặt vật chất mà trên hết vẫn là sự đồng cảm về mặt tinh thần.

Giải thích:

Quê hương luôn là nơi gắn bó thiêng liêng với mỗi con người. Những người hành khất phải sống cảnh cơ cực, xa quê hoặc không còn nơi nương tựa. Câu hỏi về quê hương có thể làm họ thêm tủi thân, đau lòng. Vì vậy, người cha muốn con biết cảm thông, tế nhị và tôn trọng họ.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 6

Anh/ Chị có suy nghĩ gì về bài học rút ra mà người cha nói với con qua bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra thông điệp của văn bản, nêu suy nghĩ cá nhân và liên hệ thực tế.

Lời giải chi tiết

Bài thơ giúp em nhận ra rằng mỗi người cần sống nhân ái, biết yêu thương, cảm thông và giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Chúng ta không nên coi thường hay chế giễu người bất hạnh, bởi không ai muốn rơi vào hoàn cảnh đó. Như vậy, lòng tốt và sự sẻ chia sẽ giúp cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn, đồng thời giúp bản thân ta tự làm giàu đẹp cho tâm hồn mình.

Giải thích:

Người cha chỉ dạy con cách đối xử với người hành khất để rồi qua đó dạy con bài học làm người: biết tôn trọng con người, sống bao dung và giàu tình yêu thương..

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 8 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt