Lý thuyết về este


Khái niệm : Khi thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacbohidric bằng...

I. Khái niệm : Khi thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacbohidric bằng nhóm OR' thì sẽ thu được este.

Công thức chung của este là RCOOR'.

(R là H hoặc là gốc hidro cacbon, R’ là gốc hidro cacbon)

II. Phân loại:

a. Este no, đơn chức: CnH2nO2 (n ≥ 2)

b. Este không no đơn chức:

 + Este đơn chức, mạch hở, không no : CmH2m+2-2kO2 (k là số liên kết pi, k ≥ 2)

VD: Este đơn chức, mạch hở, không no và có chứa 1 liên kết đôi: CmH2m-2O2

c. Este đa chức:

+ Este tạo bởi axit đơn chức và rượu đa chức có dạng: (RCOO)mR’

+ Este tạo bởi rượu đơn chức và axit đa chức có dạng: R (COOR’)m

+ Este tạo bời axit đa chức R(COOH)n và ancol đa chức R’(OH)m có dạng: Rm(COO)nmR’n

III. Danh pháp:

Tên este = Tên gốc hidrocacbon R’ + tên anion gốc axit (thay đuôi ic bằng đuôi at)

Tên một số gốc axit thường gặp:

HCOO-: Fomat                CH3COO-: Axetat

CH2=CHCOO-: Acrylat      C6H5COO-: Benzoat

 Tên một số gốc R’ thường gặp:

CH3-: metyl;             C6H5- : phenyl

C2H5-: etyl;               C6H5CH2- : benzyl

CH2=CH-: Vinyl

Ví dụ: CH3COOC6H5 : phenyl axetat

IV. Tính chất vật lý: 

+ Là chất lỏng hoặc chất rắn ở điều kiện thường, ít tan trong nước

+ Có nhiệt độ sôi thấp hơn nhiều so với các axit có cùng khối lượng mol hoặc các phân tử có cùng số C, do trong este không có liên kết hidro

+ Các este thường có mùi đặc trưng

isoamyl axetat (CH3COOCH2CH2(CH3)2): mùi thơm của chuối.

Etyl isovalerat ((CH3)2CHCH2COOC2H5): mùi táo.

Etyl butirat (CH3CH2CH2COOC4H9): mùi thơm của dứa.

Geranyl axetat (CH3COOC10H17): mùi hoa hồng …

Benzyl propionat: CH3CH2COO-CH2C6H5: mùi hoa nhài.

V. Tính chất hóa học :

1. Phản ứng ở nhóm chức

Phản ứng thủy phân.

+ Trong môi trường axit :

RCOOR’ + H2     RCOOH + R’OH.

+ Trong môi trường bazơ : Phản ứng xà phòng hóa.

RCOOR' +NaOH \(\overset{t^{o}}{\rightarrow}\) RCOONa + R'OH.

* Một số phản ứng thủy phân đặc biệt của este:

- Este của phenol tham gia phản ứng xà phòng hóa sinh ra 2 muối:

 

- Một số este có dạng đặc biệt thủy phân sinh ra andehit, xeton

RCOOCH=CH-R’ + NaOH → RCOONa + R’CH2-CHO + H2O

RCOOC(R’)=R’’ + NaOH → RCOONa + R’-CO-R’’ + H2O

2. Phản ứng ở gốc hidrocacbon

Dựa vào đặc điểm của gốc hidrocacbon, este có thể tham gia được phản ứng thế, cộng, trùng hợp, …..

VI. Điều chế 

+ Thường được điều chế bằng phản ứng este hóa 

 RCOOH + R’OH   RCOOR’ + H2O     

+ Một số este có phương pháp điều chế riêng, ví dụ như vinyl axetat được điều chế qua phản ứng sau:

\(C{{H}_{3}}COOH+CH\equiv CH\xrightarrow{{{t}^{o}},xt}\)\(C{{H}_{3}}COOCH=C{{H}_{2}}\)

VII. Ứng dụng:

Được dùng làm dung môi để tách, chiết, sản xuất chất dẻo, làm hương liệu trong công nghiệp thực phẩm, mĩ phẩm...

Loigiaihay.com

Sub đăng ký kênh giúp Ad nhé !


Bình chọn:
3.7 trên 6 phiếu

Các bài liên quan: - Bài 1. Este - Hóa học 12

Luyện Bài tập trắc nghiệm môn Hóa lớp 12 - Xem ngay

>> Luyện thi tốt nghiệp THPT và Đại học năm 2021, mọi lúc, mọi nơi tất cả các môn cùng các thầy cô giỏi nổi tiếng, dạy hay dễ hiểu trên Tuyensinh247.com. Đã có đầy đủ các khóa học từ nền tảng tới luyện thi chuyên sâu.


Gửi bài