Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nỗi nhớ của nàng Kiều trong đoạn trích "Nhớ ơn chín chữ cao sâu ... Giấc hương quan luồng lẫn mơ canh dài" trích Truyện Kiều của Nguyễn Du

Dàn ý

Mở đoạn

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Nguyễn Du là bậc thầy trong việc miêu tả tâm lý nhân vật qua bút pháp "tả cảnh ngụ tình" và độc thoại nội tâm.

- Vị trí đoạn trích: Nằm ở phần "Gia biến và lưu lạc", khi Kiều ở lầu Ngưng Bích, cô độc đối diện với nỗi nhớ thương cha mẹ và Kim Trọng.

Thân đoạn

- Nỗi nhớ cha mẹ (Lòng hiếu thảo):

+ Thành ngữ "Chín chữ cao sâu": Kiều thấu hiểu công lao trời biển của cha mẹ.

+ Hình ảnh "Bóng dâu tà tà": Gợi sự trôi chảy của thời gian; cha mẹ ngày một già yếu trong khi Kiều lại ở nơi "dặm nghìn nước thẳm", không thể phụng dưỡng.

+ Sự day dứt: Kiều tự trách thân phận mình ("Nghĩ đâu thân phận con ra thế này"), xót xa khi không ai chăm sóc, "quạt nồng ấp lạnh" (điển tích Trân cam) cho đấng sinh thành.

- Nỗi nhớ Kim Trọng (Lòng thủy chung):

+ Lời nguyện ước ba sinh: Nhớ về lời thề dưới trăng, đau đớn khi tình yêu bị tan vỡ.

+ Điển tích "Liễu Chương Đài": Kiều lo lắng cho Kim Trọng khi trở lại tìm mình thì "cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay" – nàng tự xem mình đã không còn giữ được sự vẹn nguyên cho người yêu.

+ Sự bế tắc: Nỗi lòng "đòi đoạn vò tơ", tâm trạng rối bời, ngổn ngang không dứt.

- Nghệ thuật biểu đạt:

+ Sử dụng điển tích, điển cố trang trọng.

+ Ngôn ngữ tinh tế, giàu giá trị biểu cảm.

+ Cách sắp xếp nỗi nhớ: Nhớ cha mẹ trước (theo đạo lý truyền thống) và nhớ người yêu với sự bàng hoàng, xót xa.

Kết đoạn

- Khái quát giá trị: Nỗi nhớ cho thấy Kiều là người con hiếu thảo, người tình thủy chung, trọng tình trọng nghĩa.

- Cảm nhận: Qua đó, Nguyễn Du thể hiện sự thấu cảm sâu sắc đối với bi kịch và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong xã hội cũ.

Bài siêu ngắn Mẫu 1

Trong đoạn trích, Nguyễn Du đã khắc họa sắc nét nỗi nhớ thương đầy vị tha của Thúy Kiều. Trước hết, nàng hướng về cha mẹ với lòng biết ơn "chín chữ cao sâu". Hình ảnh "bóng dâu tà tà" gợi sự lo âu khi cha mẹ đã già yếu mà nàng lại cách biệt "dặm nghìn", không thể tự tay chăm sóc. Tiếp đó, nỗi nhớ Kim Trọng hiện lên qua lời thề "nguyện ước ba sinh". Kiều không chỉ nhớ thương mà còn xót xa, mặc cảm khi nghĩ về sự đổi thay của bản thân qua điển tích "liễu Chương Đài". Dù đang rơi vào bi kịch cá nhân, Kiều vẫn quên đi nỗi đau của mình để lo nghĩ cho người thân yêu. Qua đó, ta thấy một tâm hồn trung hiếu vẹn toàn, một nhân cách cao đẹp sáng ngời giữa nghịch cảnh.

Bài siêu ngắn Mẫu 2

Nỗi nhớ của Thúy Kiều được thể hiện tinh tế qua bút pháp ước lệ và các điển tích cổ điển. Cụm từ "chín chữ cao sâu" và "sân hòe" không chỉ tôn vinh công lao dưỡng dục mà còn khắc sâu nỗi day dứt của người con hiếu thảo khi lỗi đạo phụng dưỡng. Đối với Kim Trọng, nỗi nhớ lại mang màu sắc dự cảm lo âu. Câu hỏi tu từ "Hoa kia đã chắp cành này cho chưa?" thể hiện sự băn khoăn về lòng thủy chung và sự dang dở của mối tình đầu. Cách dùng từ láy "đòi đoạn", "vò tơ" đã cụ thể hóa sự rối bời, đau đớn trong tâm trạng. Đoạn văn là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngôn ngữ bác học và cảm xúc chân thành, làm nổi bật tấn bi kịch nội tâm đầy ám ảnh của nàng Kiều.

Bài siêu ngắn Mẫu 3

Đoạn trích là tiếng lòng thổn thức của Kiều khi đối diện với nỗi cô đơn tại lầu Ngưng Bích. Nỗi nhớ bắt đầu từ thực tại "thân phận con ra thế này" để rồi lan tỏa thành sự xót xa cho đấng sinh thành đang mòn mỏi chờ mong. Nàng tự trách mình khi để cha mẹ phải tự mình "trân cam" lúc tuổi già. Từ tình cốt nhục, nỗi nhớ chuyển sang tình yêu lứa đôi với sự bàng hoàng, đau đớn. Nàng nhớ về lời thề xưa nhưng lại đau đớn trước thực cảnh "cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay". Kết thúc bằng hình ảnh "giấc hương quan" chập chờn trong canh dài, Nguyễn Du đã khẳng định nỗi nhớ trong Kiều không chỉ là tình cảm mà còn là sự hy sinh, luôn đặt người thân yêu lên trên nỗi đau của chính mình.

Bài chi tiết Mẫu 1

Trong đoạn trích, Nguyễn Du đã tái hiện một cách cảm động tấn bi kịch nội tâm của Thúy Kiều qua nỗi nhớ thương cha mẹ và người yêu. Khác với trật tự thông thường, ở đây Kiều nhớ về đấng sinh thành trước hết, thể hiện sự thức tỉnh về bổn phận và lòng hiếu thảo. Thành ngữ "chín chữ cao sâu" đi liền với hình ảnh "bóng dâu tà tà" gợi lên nỗi xót xa khi cha mẹ ngày một già yếu mà nàng lại đang ở nơi "dặm nghìn nước thẳm". Kiều tự trách thân phận mình, đau đớn khi không thể thực hiện đạo "trân cam", quạt nồng ấp lạnh cho cha mẹ. Nỗi nhớ ấy vừa là tình thương, vừa là sự dằn vặt khôn nguôi của một đứa con hiếu thảo. Chuyển sang nỗi nhớ Kim Trọng, tâm trạng Kiều đầy rẫy những dự cảm bất an. Nàng nhớ về "lời nguyện ước ba sinh" nhưng lại mặc cảm về sự bẽ bàng của bản thân qua điển tích "liễu Chương Đài". Câu hỏi tu từ "Hoa kia đã chắp cành này cho chưa?" cho thấy sự lo lắng cho hạnh phúc của người yêu hơn là nỗi đau của chính mình. Bằng bút pháp độc thoại nội tâm và hệ thống điển tích tinh tế, Nguyễn Du đã khắc họa một Thúy Kiều không chỉ thủy chung, hiếu hạnh mà còn sở hữu một tấm lòng vị tha cao cả, luôn quên mình để nghĩ cho người khác giữa cơn bão táp của số phận.

Bài chi tiết Mẫu 2

Đoạn thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa sâu sắc nỗi nhớ thương da diết của Thúy Kiều trong cảnh lưu lạc, qua đó bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn giàu tình nghĩa của nàng. Trước hết, Kiều nhớ về cha mẹ với tấm lòng hiếu thảo thấm thía: “Nhớ ơn chín chữ cao sâu” gợi công lao sinh thành to lớn, thiêng liêng. Càng xa cách “một ngày một ngả”, nàng càng xót xa, day dứt vì không thể phụng dưỡng song thân, lo lắng không ai “đỡ thay việc mình”. Nỗi nhớ ấy không chỉ là tình cảm mà còn là nỗi đau của một người con bất hiếu trong hoàn cảnh éo le. Bên cạnh đó, Kiều còn nhớ về Kim Trọng với tình yêu sâu nặng nhưng đầy bi kịch. Những lời thề nguyền “ba sinh” vang lên như một ám ảnh, khiến nàng trăn trở, tự vấn về sự thủy chung khi “cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay”. Nỗi lo âu, dằn vặt về mối tình dang dở khiến tâm hồn Kiều không phút nào yên, để rồi “giấc hương quan luống lần mơ canh dài”. Điệp từ “nhớ” cùng giọng thơ trữ tình, xót xa đã diễn tả chân thực nỗi nhớ triền miên, khắc sâu bi kịch số phận và vẻ đẹp thủy chung, hiếu nghĩa của Thúy Kiều.

Bài chi tiết Mẫu 3

Giữa không gian tĩnh mịch của lầu Ngưng Bích, nỗi nhớ của Thúy Kiều hiện lên như một cung đàn u hoài, tấu lên những thanh âm đau đớn về tình cốt nhục và nghĩa lứa đôi. Nguyễn Du đã thật khéo léo khi để Kiều hướng về cha mẹ trước nhất, một sự đảo lòng đầy nhân văn của người con hiếu thảo. Nàng xót xa khi nghĩ đến công lao "chín chữ cao sâu" đang dần mòn mỏi theo bóng thời gian "tà tà" bóng dâu. Ở nơi chân trời góc bể, mỗi tấc lòng nàng đều canh cánh nỗi lo về sự đơn chiếc của đấng sinh thành, day dứt khi không thể tự tay dâng chén trà, quạt nồng ấp lạnh. Nỗi nhớ ấy vừa dịu dàng như một lời ru, vừa xót xa như một vết cắt vào thân phận "nước thẳm non xa". Để rồi, khi quay sang nỗi nhớ Kim Trọng, dòng tâm tư ấy lại trở nên đầy ám ảnh và đầy dự cảm. Lời thề "ba sinh" còn đó, nhưng cánh liễu Chương Đài đã ngỡ ngàng trước cảnh "người chuyên tay". Kiều không chỉ nhớ thương mà còn tự vấn, tự đau cho một mối tình đã nhuốm màu ly biệt. Những từ ngữ "đòi đoạn vò tơ" hay "giấc hương quan" đã dệt nên một bức tranh tâm trạng đầy bi kịch nhưng cũng thật lộng lẫy về vẻ đẹp của sự hy sinh. Nàng không nhớ cho mình, nàng nhớ bằng cả một tấm lòng vị tha, khiến cho nỗi đau ấy không chỉ dừng lại ở sự bi lụy mà trở thành một biểu tượng của tâm hồn thủy chung, vẹn tròn giữa bão táp nhân gian. 

Bài chi tiết Mẫu 4

Trong mạch cảm xúc dạt dào của Truyện Kiều, đoạn thơ “Nhớ ơn chín chữ cao sâu… Giấc hương quan luống lần mơ canh dài” ngân lên như một khúc độc thoại thấm đẫm nỗi nhớ thương và bi kịch tâm hồn của Thúy Kiều. Giữa chốn lưu lạc xa xôi, nỗi nhớ trước hết dội về từ cội nguồn gia đình, nơi có bóng dáng cha mẹ tảo tần sớm hôm. “Nhớ ơn chín chữ cao sâu” không chỉ là lời nhắc về công lao sinh thành, mà còn là tiếng lòng day dứt đến quặn thắt của một người con bất lực trước chữ hiếu. Khoảng cách “dặm nghìn nước thẳm non xa” không chỉ đo bằng không gian mà còn bằng những khắc khoải khôn nguôi khi Kiều hình dung cảnh cha mẹ già yếu, thiếu vắng bàn tay chăm sóc của mình. Từ nỗi nhớ gia đình, dòng cảm xúc lại lặng lẽ chảy về mối tình đầu trong sáng mà dang dở. Lời thề “ba sinh” như vẫn còn vang vọng, nhưng thực tại phũ phàng khiến Kiều không khỏi tự trách, đau đớn khi nghĩ đến cảnh duyên tình bị chia lìa, “cành xuân” đã trao tay người khác. Nỗi nhớ vì thế không còn dịu êm mà hóa thành nỗi vò xé, giằng co, khiến tâm hồn nàng chìm trong những “canh dài” triền miên mộng mị. Điệp từ “nhớ” lặp đi lặp lại như từng đợt sóng dâng lên, cuộn xoáy, làm nổi bật một trái tim vừa hiếu thảo, vừa thủy chung nhưng cũng đầy thương tổn. Qua đó, Nguyễn Du không chỉ khắc họa vẻ đẹp tâm hồn Kiều mà còn gieo vào lòng người đọc một nỗi xót xa sâu lắng về số phận con người trong cơn bão táp của cuộc đời.

Bài chi tiết Mẫu 5

Trong thế giới nội tâm đầy giông bão của Thúy Kiều tại lầu Ngưng Bích, nỗi nhớ không chỉ là một trạng thái tâm lý mà đã hóa thân thành một thứ bi kịch hiện sinh đầy ám ảnh. Nguyễn Du đã kiến tạo nên một không gian nghệ thuật nơi nỗi nhớ vận động theo quy luật của trái tim vị tha: nàng quên đi nỗi đau của chính mình để sống trọn vẹn cho kẻ khác. Tiếng lòng ấy khởi đầu bằng sự thức tỉnh của đạo hiếu qua hình tượng "chín chữ cao sâu". Dưới bóng chiều tà của thời gian "bóng dâu tà tà", nỗi lo âu về sự già nua của cha mẹ trở thành một vết cắt sâu sắc vào tâm khảm kẻ lưu lạc, khiến nàng tự vấn về sự bất lực của thân phận nơi "dặm nghìn nước thẳm". Nhưng đỉnh điểm của sự tự giày vò lại nằm ở nỗi nhớ dành cho Kim Trọng – một nỗi nhớ được dệt bằng những mảnh vỡ của lời thề "ba sinh" và nỗi mặc cảm về sự đổi thay. Qua điển tích "liễu Chương Đài", Kiều không chỉ xót xa cho tình yêu dang dở mà còn tự đóng đinh mình vào nỗi đau của một người phụ nữ tự thấy mình không còn vẹn nguyên. Những tính từ "đòi đoạn", "vò tơ" không chỉ diễn tả sự rối bời của cảm xúc mà còn là hiện thân cho sự tan nát của một tâm hồn thanh cao đang bị vùi dập. Đoạn trích khép lại bằng "giấc hương quan" chập chờn, khẳng định một nhân cách lẫm liệt trong tình yêu và hiếu nghĩa: dù trong bóng tối của định mệnh, Kiều vẫn tỏa sáng bằng thứ ánh sáng tự chiếu của một tâm hồn biết hy sinh, biến nỗi nhớ thành một bài ca bi tráng về vẻ đẹp nhân bản.

Bài chi tiết Mẫu 6

Đoạn trích là một bản kiếm chứng tâm hồn đầy đau đớn, nơi nỗi nhớ của Thúy Kiều không chỉ là cảm xúc mà đã thăng hoa thành một hệ giá trị đạo đức cao cả. Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp độc thoại nội tâm bậc thầy để soi chiếu vào tầng sâu nhất của một nhân cách vị tha. Nàng nhớ về cha mẹ qua hệ thống điển tích "chín chữ cao sâu", "sân hòe", "trân cam" đầy trang trọng, nhưng ẩn sau cái vỏ ngôn ngữ ước lệ ấy lại là một trái tim đang rướm máu vì nỗi lo thời gian "bóng dâu tà tà". Nàng không chỉ nhớ, mà còn đang "sống thay" cho nỗi cô đơn của đấng sinh thành khi vắng bóng người con hiếu thảo. Ngay sau đó, dòng tâm tư chuyển dịch sang nỗi nhớ Kim Trọng với một sắc thái đầy mặc cảm và dự cảm bi kịch. Hình ảnh "liễu Chương Đài" và câu hỏi đầy ám ảnh "Hoa kia đã chắp cành này cho chưa?" cho thấy một sự chuyển biến tâm lý tinh tế: Kiều không chỉ thương người yêu mà còn tự thương cho thân phận mình đã trở nên xa lạ với chính lời thề xưa. Cách dùng từ láy "đòi đoạn" kết hợp với hình ảnh "vò tơ" đã cụ thể hóa sự tan nát, giằng xé của một mối tình đang bị băm vằn bởi định mệnh. Nỗi nhớ trong đêm dài "luống lần mơ canh" không đơn thuần là sự hoài niệm, mà là một cuộc hành trình nội tâm đầy bão tố, nơi vẻ đẹp của lòng thủy chung và đức hy sinh tỏa sáng lộng lẫy giữa thực tại phũ phàng.

Bài chi tiết Mẫu 7

Nguyễn Du, bậc thầy của bút pháp "tả cảnh ngụ tình" và độc thoại nội tâm, đã chạm đến tận cùng nỗi đau nhân thế qua những trang Kiều đầy ám ảnh. Đặc biệt, trong đoạn trích thuộc phần "Gia biến và lưu lạc", khi Thúy Kiều đơn độc tại lầu Ngưng Bích, nỗi nhớ thương cha mẹ và người yêu đã hiện lên như một bản nhạc bi tráng về lòng vị tha. Trước hết, nỗi nhớ cha mẹ thức tỉnh trong nàng niềm xót xa về đạo hiếu. Khắc ghi "chín chữ cao sâu", Kiều thấu hiểu công lao trời biển của đấng sinh thành, để rồi nhìn hình ảnh "bóng dâu tà tà" mà lòng không khỏi quặn thắt trước sự chảy trôi của thời gian. Giữa chốn "dặm nghìn nước thẳm", nàng tự trách thân phận mình lỗi đạo, day dứt khi không thể thực hiện điển tích "trân cam", quạt nồng ấp lạnh lúc cha mẹ tuổi già sức yếu. Ngay sau đó, nỗi nhớ chuyển dịch sang Kim Trọng với lời thề "nguyện ước ba sinh" nay đã thành dĩ vãng. Qua điển tích "liễu Chương Đài", Kiều bàng hoàng lo sợ cảnh "cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay", nàng tự đau cho sự bẽ bàng của bản thân và xót cho tình yêu tan vỡ. Với nghệ thuật sử dụng điển cố trang trọng và ngôn ngữ tinh tế, Nguyễn Du đã sắp xếp nỗi nhớ từ hiếu đến tình theo đúng đạo lý truyền thống, làm nổi bật tâm trạng "đòi đoạn vò tơ" bế tắc. Đoạn văn không chỉ khẳng định Kiều là người con hiếu thảo, người tình thủy chung mà còn cho thấy niềm thấu cảm sâu sắc của tác giả trước vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong xã hội cũ. 

Bài chi tiết Mẫu 8

Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du đã thể hiện bậc thầy nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật qua những dòng độc thoại nội tâm thấm đẫm chất “tả cảnh ngụ tình”, đặc biệt ở đoạn thơ “Nhớ ơn chín chữ cao sâu… Giấc hương quan luống lần mơ canh dài”. Ở lầu Ngưng Bích cô quạnh, Thúy Kiều sống trọn trong miền thương nhớ, nơi từng nỗi niềm như dâng lên thành sóng. Trước hết là nỗi nhớ cha mẹ – một nỗi nhớ nặng nghĩa ân sâu. Thành ngữ “chín chữ cao sâu” gợi công lao trời biển, khiến Kiều càng thấm thía nỗi đau khi xa cách. Thời gian lặng lẽ trôi qua trong hình ảnh “bóng dâu tà tà”, còn nàng thì lưu lạc nơi “dặm nghìn nước thẳm non xa”, bất lực nhìn chữ hiếu dở dang. Nỗi day dứt càng thêm nhức nhối khi Kiều nghĩ đến cảnh cha mẹ già yếu mà không có ai “quạt nồng ấp lạnh”, để rồi tự trách thân phận mình trong niềm xót xa vô hạn. Từ đó, dòng cảm xúc chuyển sang nỗi nhớ Kim Trọng – mối tình đầu sâu nặng mà tan vỡ. Lời thề “ba sinh” vẫn còn vẹn nguyên trong kí ức, nhưng thực tại khiến Kiều không khỏi đau đớn khi nghĩ đến cảnh “cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay”. Điển tích “liễu Chương Đài” càng làm nổi bật nỗi lo âu, mặc cảm về sự dang dở, như thể nàng đã phụ tình. Tâm trạng vì thế rơi vào bế tắc, “mối tình đòi đoạn vò tơ”, rối ren không lối thoát, để rồi những giấc mộng cũng chỉ kéo dài thêm nỗi khắc khoải. Với ngôn ngữ tinh tế, giàu sức gợi, cùng việc sử dụng điển tích trang trọng và cách sắp xếp nỗi nhớ hợp lí – nhớ cha mẹ trước, nhớ người yêu sau – Nguyễn Du đã khắc họa một Thúy Kiều vừa hiếu thảo, vừa thủy chung, đồng thời bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc trước bi kịch tâm hồn của người phụ nữ trong xã hội cũ.

Bài chi tiết Mẫu 9

Trong dòng chảy của "Gia biến và lưu lạc", đoạn trích tại lầu Ngưng Bích là một minh chứng cho bút pháp độc thoại nội tâm bậc thầy của Nguyễn Du khi miêu tả sự phân thân giữa nghĩa vụ và tình cảm. Nỗi nhớ của Thúy Kiều không chỉ là sự hoài niệm đơn thuần mà là một cuộc hành trình tâm linh đầy khổ hạnh. Bằng việc đặt nỗi nhớ cha mẹ lên trước, tác giả đã khẳng định phẩm hạnh cao khiết của Kiều qua ý niệm "chín chữ cao sâu". Hình ảnh ẩn dụ "bóng dâu tà tà" không chỉ gợi bước đi của thời gian mà còn là nỗi ám ảnh về sự hữu hạn của đời người, khiến nàng rơi vào mặc cảm tội lỗi khi không thể thực hiện đạo "trân cam" giữa chốn biệt ly "dặm nghìn". Nỗi nhớ ấy tiếp tục chuyển hóa thành bi kịch tình yêu khi nàng hướng về Kim Trọng. Với điển tích "liễu Chương Đài", Kiều đã tự đặt mình vào vị trí của một "cành xuân" bị vùi dập, lo lắng cho sự chung thủy và hạnh phúc của người yêu hơn là nỗi đau của chính mình. Sự kết hợp giữa hệ thống điển cố bác học và những từ láy đầy sức gợi như "đòi đoạn", "vò tơ" đã cụ thể hóa trạng thái bế tắc, rối bời trong tâm tưởng nhân vật. Qua cách sắp xếp nỗi nhớ từ hiếu sang tình, Nguyễn Du không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của một người con hiếu hạnh, một người tình sắt son mà còn thể hiện cái nhìn nhân đạo xuyên thấu thời đại, thấu cảm trọn vẹn nỗi đau của những tâm hồn thanh cao bị giam cầm trong nghịch cảnh.

Bài chi tiết Mẫu 10

Đoạn thơ “Nhớ ơn chín chữ cao sâu… Giấc hương quan luống lần mơ canh dài” trong Truyện Kiều là một khúc ngân buồn thấm đẫm nỗi cô đơn và thương nhớ của Thúy Kiều nơi lầu Ngưng Bích. Bằng bút pháp độc thoại nội tâm tinh tế, Nguyễn Du đã mở ra một thế giới cảm xúc sâu kín, nơi nỗi nhớ của Kiều trải dài theo hai hướng: về gia đình và về tình yêu. Trước hết, nỗi nhớ cha mẹ hiện lên tha thiết mà xót xa. Câu thơ “Nhớ ơn chín chữ cao sâu” như một tiếng lòng thành kính, nhưng ẩn sau đó là nỗi đau khi nàng không thể báo đáp công ơn sinh thành. Hình ảnh “bóng dâu tà tà” gợi bước đi chậm rãi mà khắc nghiệt của thời gian, khiến Kiều càng lo sợ cha mẹ ngày một già yếu, trong khi mình lại cách trở “dặm nghìn nước thẳm non xa”. Nỗi nhớ ấy thấm đượm sự tự trách, khi nàng ý thức sâu sắc về thân phận bẽ bàng, không thể làm tròn đạo hiếu. Từ nỗi nhớ gia đình, Kiều lại chìm vào nỗi nhớ Kim Trọng – mối tình đầu đằm thắm nhưng đầy dang dở. Lời thề “ba sinh” vẫn còn vang vọng, song thực tại khiến nàng đau đớn khi nghĩ đến cảnh tình duyên lỡ làng, “cành xuân” có thể đã thuộc về người khác. Điển tích “liễu Chương Đài” không chỉ gợi nỗi xa cách mà còn chất chứa nỗi mặc cảm, lo âu về sự thủy chung. Tất cả hòa quyện thành một nỗi lòng “đòi đoạn vò tơ”, rối bời, bế tắc, khiến những giấc mơ cũng chỉ nối dài thêm nỗi buồn. Qua ngôn ngữ giàu sức gợi và cách sắp xếp cảm xúc tinh tế, Nguyễn Du đã làm hiện lên một Thúy Kiều giàu tình nghĩa, hiếu thảo và thủy chung, đồng thời bộc lộ niềm xót thương sâu sắc trước số phận con người trong xã hội đầy nghiệt ngã.