1001+ bài văn nghị luận văn học hay nhất cho mọi thể loại 200+ bài văn nghị luận về một tác phẩm thơ tự do

Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ Mẹ và quả của (Nguyễn Khoa Điềm)


- Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Nguyễn Khoa Điềm là nhà thơ gắn liền với những chiêm nghiệm sâu sắc. "Mẹ và quả" là bài thơ cảm động về tình mẹ. - Cảm xúc chung: Sự biết ơn, xúc động trước sự hy sinh của mẹ và nỗi lo lắng, suy tư của người con khi nghĩ về sự trưởng thành của bản thân.

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Dàn ý

Mở đoạn

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Nguyễn Khoa Điềm là nhà thơ gắn liền với những chiêm nghiệm sâu sắc. "Mẹ và quả" là bài thơ cảm động về tình mẹ.

- Cảm xúc chung: Sự biết ơn, xúc động trước sự hy sinh của mẹ và nỗi lo lắng, suy tư của người con khi nghĩ về sự trưởng thành của bản thân.

Thân đoạn

- Hình ảnh người mẹ tần tảo, hy sinh:

+ Mẹ gắn liền với "vun trồng", với những mùa quả "lặn rồi lại mọc". Sự lặp đi lặp lại của thời gian cho thấy sự kiên trì, chịu thương chịu khó của mẹ.

+ Phép so sánh quả với "mặt trời, mặt trăng": Đề cao thành quả lao động của mẹ, quả không chỉ là thức ăn mà là ánh sáng, là nguồn sống mẹ chắt chiu.

- Sự đối lập đầy nghệ thuật:

+ "Lũ chúng tôi... lớn lên" >< "Bí và bầu... lớn xuống": Cách nói độc đáo về sự trưởng thành. Con cái lớn lên nhờ sự chăm sóc, còn quả thì trĩu xuống như những "giọt mồ hôi mặn" của mẹ rỏ xuống đất đai.

+ Hình ảnh "giọt mồ hôi mặn": Biểu tượng cho sự vất vả, nhọc nhằn và tình yêu thương thầm lặng mẹ dành cho con và cho vườn tược.

- Nỗi lòng của người con (Khổ cuối):

+ Con tự nhận mình là "một thứ quả trên đời": Một thứ quả đặc biệt, kết tinh từ cuộc đời mẹ.

+ Tâm trạng "hoảng sợ": Đây là cảm xúc nhân văn nhất. Con sợ thời gian trôi nhanh ("bàn tay mẹ mỏi"), sợ mẹ đã già mà mình vẫn còn "non xanh" – tức là chưa trưởng thành, chưa xứng đáng với sự mong mỏi và hy sinh của mẹ.

 Kết đoạn

- Khẳng định giá trị nội dung: Bài thơ thức tỉnh tình cảm hiếu thảo trong mỗi người.

- Đánh giá nghệ thuật: Thể thơ tự do, hình ảnh đối lập, ẩn dụ tinh tế, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi.

- Liên hệ bản thân: Bài học về sự nỗ lực trưởng thành để không trở thành "quả non xanh" trước sự già đi của cha mẹ.

Bài siêu ngắn Mẫu 1

Bài thơ "Mẹ và quả" của Nguyễn Khoa Điềm là khúc ca trầm lắng về lòng biết ơn. Hình ảnh người mẹ hiện lên gắn liền với công việc vun trồng bền bỉ, nơi những mùa quả "lặn rồi lại mọc" như chu kỳ vĩnh cửu của thiên nhiên. Đặc biệt, phép đối lập giữa con "lớn lên" và quả "lớn xuống" đã tạc tạc nên bức tượng đài về sự hy sinh. Những trái bầu, trái bí trĩu nặng được ví như "giọt mồ hôi mặn" rỏ xuống lòng đất thầm lặng, cũng chính là cuộc đời tảo tần mẹ nuôi nấng chúng con. Tác giả đã khéo léo đồng nhất hình ảnh quả của cây trái với "quả" là con cái, khẳng định rằng sự trưởng thành của con được đổi bằng sức lao lực của mẹ. Đoạn thơ khép lại bằng một nỗi đau đáu, nhắc nhở chúng ta về đạo làm con và giá trị của sự đền đáp.


Bài siêu ngắn Mẫu 2

Qua bài thơ "Mẹ và quả", Nguyễn Khoa Điềm đã thể hiện một tâm trạng đầy nhân văn: sự "hoảng sợ" trước thời gian. Tác giả sử dụng hình ảnh ẩn dụ "thứ quả trên đời" để chỉ con cái – kết tinh từ bàn tay chăm sóc của mẹ. Khi mẹ đã ở tuổi "bảy mươi", bàn tay đã "mỏi" vì sương gió, người con chợt giật mình lo sợ khi thấy mình vẫn còn là "thứ quả non xanh". Sự "non xanh" ấy chính là sự chưa trưởng thành, chưa thể khiến mẹ an lòng. Cách ngắt nhịp và từ ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi đã xoáy sâu vào trách nhiệm của mỗi người con. Bài thơ không chỉ ca ngợi mẹ mà còn là lời cảnh tỉnh mỗi chúng ta: hãy sống sao cho chín chắn, trưởng thành kịp lúc trước khi mẹ già yếu, để công ơn vun trồng của mẹ không trở nên hoài phí.


Bài siêu ngắn Mẫu 3

"Mẹ và quả" là một bài thơ độc đáo nhờ những hình ảnh so sánh và ẩn dụ đầy sáng tạo. Nguyễn Khoa Điềm đã nhân hóa những trái bầu, trái bí mang dáng dấp của "giọt mồ hôi mặn", biến những vật vô tri thành biểu tượng cho nỗi nhọc nhằn của mẹ. Ngôn ngữ thơ hàm súc, cách dùng từ "lớn xuống" vô cùng đắt giá, gợi tả sức nặng của sự tần tảo. Sự kết nối giữa thiên nhiên và con người được thể hiện qua hình ảnh "quả" xuyên suốt bài thơ, tạo nên một chỉnh thể thống nhất về ý nghĩa. Đặc biệt, sự đối lập giữa cái "mỏi" của bàn tay mẹ và cái "non xanh" của người con tạo nên một nốt lặng đầy ám ảnh. Tác phẩm đã chạm đến trái tim người đọc bằng vẻ đẹp của một lối thơ trí tuệ nhưng cũng đầy ắp tình cảm chân thành.


Bài chi tiết Mẫu 1

"Mẹ và quả" không chỉ là thơ, đó là những dòng tự vấn khắc khoải về sự trưởng thành. Nhà thơ đã khéo léo đan cài giữa quy luật tự nhiên và quy luật tình cảm. Trong khi những mùa quả của đất đai có thể "lặn rồi lại mọc" theo chu kỳ, thì "mùa quả cuộc đời" của mẹ lại chỉ có một lần đi tới sự xế bóng. Cụm từ "bàn tay mẹ mỏi" không chỉ gợi sự rệu rã về thể chất mà còn là sự báo động về thời gian hữu hạn của kiếp người. Nỗi lo sợ mình vẫn còn "non xanh" của người con tuổi trung niên đã chạm đến tầng sâu nhất của tâm thức: đó là nỗi sợ không kịp lớn để chở che cho mẹ, sợ sự thành đạt của mình không đuổi kịp sự già yếu của mẹ. Bài thơ kết thúc bằng một khoảng trống mênh mông của sự suy ngẫm, buộc mỗi người phải tự hỏi: liệu ta đã đủ "chín" để trở thành điểm tựa cho mẹ, hay vẫn mãi là gánh nặng khiến bàn tay mẹ thêm mỏi mòn?


Bài chi tiết Mẫu 2

Bài thơ là một bản giao hưởng giữa sự hữu hạn của đời người và sự vô hạn của lòng mẹ. Nguyễn Khoa Điềm không nhìn mẹ qua những mỹ từ sáo rỗng mà nhìn mẹ qua "những mùa quả" – thực thể của mồ hôi và đất đai. Hình ảnh trái bầu, trái bí "lớn xuống" mang một sức nặng triết lý sâu cay: đó là sự trĩu nặng của nỗi lo toan, là dáng hình mẹ cúi xuống để nâng con đứng dậy. Tác giả đã tinh tế đồng nhất những trái quả ấy với "giọt mồ hôi mặn", biến một sản vật nông nghiệp thành một chứng nhân cho sự hao gầy của người mẹ. Nỗi "hoảng sợ" ở cuối bài thơ không phải là nỗi sợ hãi yếu đuối, mà là sự thức tỉnh của một tâm hồn biết hướng thiện. Khi con tự nhận mình là "thứ quả non xanh" trước bàn tay mẹ đã "mỏi", đó cũng là lúc sự hối lỗi hòa quyện cùng lòng biết ơn chân thành nhất. Bài thơ như một nốt lặng nhắc nhở ta rằng: sự trưởng thành của con cái đôi khi là một cuộc chạy đua nghiệt ngã với thời gian và mái tóc bạc của mẹ.

Bài chi tiết Mẫu 3

Mẹ và quả của Nguyễn Khoa Điềm mang đến cho tôi một cảm xúc vừa ấm áp vừa day dứt. Bài thơ không sử dụng những hình ảnh lớn lao mà chọn những điều gần gũi: quả, bầu, bí, bàn tay mẹ… nhưng chính sự giản dị ấy lại chứa đựng chiều sâu ý nghĩa. Những “mùa quả” nối tiếp nhau như những chặng đời, nơi mẹ âm thầm gieo trồng, chăm sóc, rồi lại tiếp tục hi sinh mà không mong nhận lại. Khi đọc đến câu “chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn”, tôi cảm nhận rõ hơn giá trị của lao động và tình thương – mọi thứ đều được đánh đổi bằng nhọc nhằn. Cao trào cảm xúc dồn vào hai câu cuối: nỗi “hoảng sợ” không ồn ào mà lặng lẽ, như một sự thức tỉnh nội tâm. Đó là khoảnh khắc con nhận ra khoảng cách giữa sự kì vọng của mẹ và sự trưởng thành của chính mình. Bài thơ vì thế không chỉ là lời ca ngợi mà còn là lời nhắc nhở đầy nhân văn: hãy sống có ý thức, biết trân trọng thời gian và tình thân, bởi khi ta nhận ra thì có thể đã muộn.


Bài chi tiết Mẫu 4

Bài thơ Mẹ và quả của Nguyễn Khoa Điềm để lại trong tôi một dư âm nhẹ mà sâu, như một lời thủ thỉ về tình mẹ. Hình ảnh “mùa quả” không chỉ là sản vật của đất trời mà còn là kết tinh của bao tháng ngày mẹ cần mẫn vun trồng. Điệp vòng “lặn rồi lại mọc” gợi nhịp điệu tuần hoàn của sự sống, đồng thời khắc họa sự bền bỉ, không ngơi nghỉ trong hành trình nuôi con của mẹ. Tôi đặc biệt ấn tượng với chi tiết “giọt mồ hôi mặn” – một hình ảnh vừa thực vừa giàu sức gợi, khiến mọi thành quả đều thấm đẫm nỗi nhọc nhằn. Khi nhà thơ gọi con là “một thứ quả trên đời”, cảm xúc bỗng chuyển từ quan sát sang suy tư. Con người trở thành kết quả của tình yêu và hi sinh, nhưng lại có thể vô tình trước sự chờ đợi của mẹ. Nỗi “hoảng sợ” cuối bài như một tiếng chuông cảnh tỉnh: khi mẹ đã mỏi mệt, liệu ta đã kịp trưởng thành? Bài thơ khép lại mà dư vị còn đọng lại, khiến tôi hiểu rằng yêu thương mẹ thôi chưa đủ, mà còn phải sống sao cho xứng đáng với những gì mẹ đã trao.


Bài chi tiết Mẫu 5

"Mẹ và quả" không đơn thuần là một bài thơ về lòng hiếu thảo, mà còn là một cuộc đối thoại giữa các thế hệ và sự chiêm nghiệm về quy luật sinh tồn. Nguyễn Khoa Điềm đã đặt con người vào trong mối tương quan với thiên nhiên để thấy được sự hữu hạn của đời người. Mẹ là người gieo trồng, còn con cái là "thứ quả" được hưởng mật ngọt từ những giọt mồ hôi mặn đắng. Sự "hoảng sợ" của nhà thơ ở cuối bài chính là nỗi sợ hãi mang tính nhân bản: sợ không kịp lớn, sợ không kịp trưởng thành trước khi quy luật "sinh - lão - bệnh - tử" mang mẹ đi xa. Hình ảnh "quả non xanh" không chỉ nói về sự thiếu hụt kỹ năng sống, mà còn là sự chưa chín muồi trong tâm hồn, khi con người ta vẫn mải mê với những giá trị phù phiếm mà quên mất gốc rễ yêu thương. Bài thơ là lời cảnh tỉnh về sự thấu cảm; nó nhắc nhở rằng mỗi phút giây con cái dậm chân tại chỗ là một phút giây mẹ phải gánh gồng thêm gian khó. Cuối cùng, sự thành bại của một đời người không đo bằng danh vọng, mà đo bằng việc ta có kịp "chín" để mẹ mỉm cười khi bàn tay đã mỏi hay không.


Bài chi tiết Mẫu 6

Bài thơ "Mẹ và quả" là minh chứng cho phong cách thơ trí tuệ nhưng giàu cảm xúc của Nguyễn Khoa Điềm. Tác giả đã xây dựng một hệ thống hình ảnh đối lập đầy sức gợi: giữa "lớn lên" và "lớn xuống", giữa "mùa quả" của thiên nhiên và "thứ quả" là con người. Động từ "lớn xuống" là một sáng tạo độc đáo, nó cụ thể hóa sự nhọc nhằn, sức nặng của thời gian và lao động đang đè nặng lên vai mẹ. Hình ảnh ẩn dụ "giọt mồ hôi mặn" rỏ vào lòng đất thầm lặng đã chuyển tải trọn vẹn sự hy sinh vô điều kiện của người phụ nữ Việt Nam. Đặc biệt, ở khổ cuối, tác giả sử dụng trạng thái "hoảng sợ" để diễn tả sự thức tỉnh về trách nhiệm. Phép ẩn dụ "quả non xanh" đối lập với số tuổi "bảy mươi" của mẹ tạo nên một nghịch lý đầy ám ảnh. Qua đó, nhà thơ khẳng định một triết lý nhân sinh sâu sắc: sự trưởng thành về nhân cách của con cái chính là "mùa quả" quan trọng nhất mà mẹ mong chờ, đồng thời phê phán sự chậm trễ trong việc báo hiếu của những người con đối với đấng sinh thành.


Bài chi tiết Mẫu 7

Đọc "Mẹ và quả" của Nguyễn Khoa Điềm, ta như lạc vào một khoảng vườn quê yên tĩnh nhưng đầy ắp những nỗi niềm trĩu nặng của tình mẫu tử. Hình ảnh người mẹ hiện lên thật đẹp và cũng thật xót xa qua những mùa quả "lặn rồi lại mọc". Tác giả đã dùng những hình ảnh kỳ vĩ của vũ trụ như "mặt trời", "mặt trăng" để ví von với thành quả lao động của mẹ, cho thấy sự trân trọng tuyệt đối đối với những gì mẹ chắt chiu. Xúc động nhất là hình ảnh những trái bầu, trái bí "lớn xuống" như "giọt mồ hôi mặn" rỏ xuống lòng đất thầm lặng. Đó không chỉ là quy luật sinh trưởng của cây trái, mà còn là biểu tượng cho cuộc đời mẹ: cả đời cúi xuống, lam lũ để nâng đỡ con cái "lớn lên". Lời thơ như một tiếng nấc nghẹn khi người con tự nhận mình là "thứ quả non xanh" trước bàn tay đã mỏi của mẹ. Đoạn thơ không chỉ ca ngợi mẹ mà còn là lời tự nhắc nhở về sự vô tâm của con cái trước dòng chảy nghiệt ngã của thời gian, khiến người đọc phải dừng lại để soi thấu chính lòng mình.

Bài chi tiết Mẫu 8

Đọc bài thơ Mẹ và quả của Nguyễn Khoa Điềm, tôi không khỏi xúc động trước hình ảnh người mẹ tảo tần, lặng lẽ hi sinh cho con suốt cả cuộc đời. Những “mùa quả” hiện lên vừa cụ thể vừa giàu ý nghĩa biểu tượng: đó là thành quả lao động của mẹ, đồng thời cũng là dòng chảy bền bỉ của thời gian, của sự sống tuần hoàn như mặt trời, mặt trăng. Ấn tượng nhất với tôi là hình ảnh những trái bầu, trái bí “mang dáng giọt mồ hôi mặn” – một cách nói giản dị mà thấm thía, gợi bao nhọc nhằn âm thầm của mẹ. Nhưng sâu sắc hơn cả là khi nhà thơ ví những đứa con như “một thứ quả trên đời” mà mẹ mong chờ được “hái” khi đã bảy mươi tuổi. Câu thơ cuối khiến tôi chợt lặng đi: nỗi “hoảng sợ” khi mẹ già yếu mà mình vẫn “non xanh” như lời tự vấn đầy day dứt. Bài thơ không chỉ khơi dậy trong tôi tình yêu thương mẹ mà còn nhắc nhở tôi phải trưởng thành hơn, sống tốt hơn để xứng đáng với công lao trời biển của mẹ.


Bài chi tiết Mẫu 9

Bài thơ Mẹ và quả của Nguyễn Khoa Điềm là một khúc trữ tình sâu lắng về tình mẫu tử, nơi hình ảnh “quả” trở thành biểu tượng giàu ý nghĩa cho cả thiên nhiên và con người. Những “mùa quả” mẹ hái được không chỉ là thành quả lao động mà còn là vòng tuần hoàn của sự sống, gợi nhịp điệu bền bỉ như mặt trời, mặt trăng. Từ bàn tay tảo tần của mẹ, những trái bầu, trái bí lớn lên “mang dáng giọt mồ hôi mặn”, kết tinh bao nhọc nhằn, hi sinh thầm lặng. Đặc biệt, nhà thơ nâng hình ảnh “quả” lên một tầng ý nghĩa mới khi ví những đứa con là “một thứ quả trên đời” mà mẹ chờ đợi. Đó không còn là quả của đất mà là “quả của đời người” – kết quả của tình yêu thương, của sự nuôi dưỡng cả một đời. Nỗi “hoảng sợ” ở cuối bài thơ gợi một nhận thức đầy day dứt: khi mẹ già yếu, con vẫn “non xanh”, chưa trưởng thành, chưa kịp đền đáp. Cảm xúc ấy khiến bài thơ không chỉ là lời ca ngợi mẹ mà còn là lời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm, sự trưởng thành và lòng biết ơn đối với đấng sinh thành.


Bài chi tiết Mẫu 10

Bài thơ Mẹ và quả của Nguyễn Khoa Điềm khơi dậy trong tôi những rung động lặng sâu về tình mẹ – thứ tình cảm vừa gần gũi, vừa thiêng liêng mà đôi khi ta vô tình lãng quên giữa nhịp sống vội vã. Hình ảnh “những mùa quả” hiện lên không chỉ gợi sự tròn đầy của thiên nhiên mà còn chất chứa bao mồ hôi, công sức của mẹ. Những trái bầu, trái bí “lớn xuống”, mang dáng giọt mồ hôi mặn khiến tôi hình dung rõ hơn sự hi sinh âm thầm, bền bỉ của mẹ – người lặng lẽ cho đi mà không một lời đòi hỏi. Càng đọc, tôi càng thấm thía cách nhà thơ gọi chúng tôi – những đứa con – là “một thứ quả trên đời”. Đó là thứ quả được nuôi dưỡng bằng tình yêu, bằng cả cuộc đời nhọc nhằn của mẹ, và cũng là điều mẹ chờ đợi nhất. Câu thơ “Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi” khiến tôi chợt giật mình: thời gian không chờ đợi ai, mẹ rồi sẽ già đi, còn mình có thể vẫn chưa kịp trưởng thành. Nỗi lo ấy không bi lụy mà lặng lẽ, nhưng đủ sức khiến người đọc phải tự soi lại chính mình. Bài thơ vì thế không chỉ là lời ngợi ca mẹ mà còn là một lời nhắc nhở sâu sắc: hãy biết yêu thương, trân trọng và sống xứng đáng với những hi sinh vô điều kiện của mẹ khi còn có thể.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...