Phân tích thái độ và hành động của bé Thu qua hai đoạn trích sau: "Trong bữa cơm đó...vết thẹo dài bên má của ba nó nữa." trong truyện Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng)

Dàn ý

I. Mở bài

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm: 

+ Nguyễn Quang Sáng là nhà văn gắn bó với mảnh đất Nam Bộ. 

+ "Chiếc lược ngà" là một trong những tác phẩm cảm động nhất của ông viết về tình phụ tử trong chiến tranh.

- Vấn đề nghị luận: Sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu đối với ông Sáu: từ chỗ quyết liệt cự tuyệt đến khi nhận ra và gắn bó mật thiết với cha.

II. Thân bài

1. Giới thiệu về bé Thu

- Bối cảnh: Thu xa ba từ năm 1 tuổi, chỉ biết ba qua tấm ảnh chụp chung với má.

- Đặc điểm tính cách: Là đứa trẻ có cá tính mạnh, dứt khoát, yêu ghét rõ ràng và cực kỳ kiên định với suy nghĩ của mình.

2. Phân tích đoạn trích thứ nhất: Thái độ cự tuyệt quyết liệt

- Hành động trong bữa cơm:

+ Khi được ông Sáu gắp trứng cá cho (một cử chỉ quan tâm), Thu đã "bất thần hất cái trứng ra". Hành động này cho thấy sự phản kháng trực diện, nó từ chối sự chăm sóc của người mà nó chưa thừa nhận là ba.

+ Hậu quả là cơm văng tung tóe, nhưng Thu không hề hối lỗi.

- Phản ứng khi bị đánh:

+ Không khóc lóc hay chạy trốn, Thu "ngồi im, đầu cúi gằm xuống". Đây là biểu hiện của sự lầm lì, bướng bỉnh và có phần tự trọng cao của đứa trẻ.

+ Cách Thu gắp lại trứng cá để vào chén rồi mới đứng dậy rời đi cho thấy nó không chấp nhận sự áp đặt của ông Sáu dù bị đau.

- Hành động bỏ đi:

+ Việc cố ý làm dây lòi tói kêu "rộn ràng, thật to" là cách Thu bộc lộ sự ấm ức, muốn gây chú ý và khẳng định sự giận dỗi của mình.

+ Việc sang nhà ngoại chính là cách nó đi tìm sự kiểm chứng và bảo vệ cho lý lẽ riêng: Người đàn ông có sẹo này không phải người trong ảnh.

=> Nhận xét: Sự bướng bỉnh này thực chất bắt nguồn từ tình yêu mãnh liệt dành cho người cha trong tấm ảnh. Vì quá yêu ba thật nên nó không chấp nhận kẻ mà nó cho là "mạo danh".

3. Phân tích đoạn trích thứ hai: Sự thay đổi và nhận cha

- Tâm trạng trước khi chia tay:

+ Thu đứng trong góc nhà, vẻ mặt "cau có, buồn rầu". Sau khi được bà ngoại giải thích, tâm trạng nó chuyển từ giận dữ sang hối hận và buồn bã vì sắp phải xa ba.

+ Ánh mắt "xôn xao" khi nhìn ông Sáu: Đó là khoảnh khắc sự ngờ vực bị xóa bỏ, thay vào đó là sự đồng cảm và khao khát được gần gũi.

- Tiếng gọi "Ba" vỡ òa: Tiếng kêu "như tiếng xé" thể hiện sự dồn nén suốt 8 năm. Nó không còn là một từ xưng hô thông thường mà là sự thừa nhận, là tình cảm ruột thịt bộc phát sau bao nhiêu ngăn trở.

- Hành động thể hiện tình yêu cha mãnh liệt:

+ "Chạy xô tới, nhanh như một con sóc", "ôm chặt lấy cổ": Thu muốn níu giữ, bù đắp cho những ngày xa cách và lạnh nhạt vừa qua.

+ Chi tiết Thu "hôn cả vết thẹo dài": Vết sẹo – thứ từng ngăn cản Thu nhận cha – giờ đây đã được nó thấu hiểu và yêu thương. Nó đã gạt bỏ sự khác biệt về diện mạo để chấp nhận người cha thực sự.

+ Lời nói trong tiếng khóc: "Không cho ba đi nữa!" là lời van xin ngây thơ, cho thấy sự gắn bó máu thịt đã chiến thắng mọi khoảng cách của thời gian.

4. Đánh giá về nghệ thuật 

- Nghệ thuật khắc hoạ tâm lí nhân vật: Tác giả am hiểu tâm lý trẻ em, miêu tả các hành động rất tự nhiên, chân thực. Cách xây dựng tình huống bất ngờ ở phút cuối giúp nhấn mạnh sức mạnh của tình phụ tử.

- Ngôi kể thứ 3 qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba, chứng kiến câu chuyện về cha con ông Sáu

- Ngôn ngữ bình dị, gần gũi, gần với lời ăn tiếng nói người dân Nam Bộ

- Giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, cảm động

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị của hai đoạn trích trong việc xây dựng hình ảnh bé Thu: một đứa trẻ gan góc nhưng có trái tim ấm áp, yêu cha sâu nặng. 

- Qua sự thay đổi của bé Thu, ta thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh (gây ra sự chia cắt, hiểu lầm) nhưng trên hết vẫn là sự chiến thắng của tình cảm gia đình thiêng liêng.

- Khơi gợi niềm xúc động về tình cha con và giá trị của hòa bình thông qua câu chuyện.

Bài siêu ngắn Mẫu 1

Nguyễn Quang Sáng là nhà văn gắn bó sâu sắc với mảnh đất Nam Bộ, và "Chiếc lược ngà" chính là tác phẩm cảm động nhất của ông về tình phụ tử trong chiến tranh. Qua hai đoạn trích, người đọc thấy rõ sự thay đổi thái độ của bé Thu đối với ông Sáu: từ cự tuyệt quyết liệt đến gắn bó mật thiết.

Vốn chỉ biết ba qua tấm ảnh cũ, Thu mang cá tính mạnh mẽ và cực kỳ kiên định. Trong bữa cơm, khi ông Sáu gắp trứng cá cho, Thu đã "bất thần hất cái trứng ra" khiến cơm văng tung tóe. Ngay cả khi bị đánh, em không khóc mà chỉ lầm lì, lặng lẽ gắp trứng cá lại rồi bỏ sang nhà ngoại. Sự bướng bỉnh này thực chất bắt nguồn từ tình yêu mãnh liệt dành cho người cha trong tấm ảnh; em không chấp nhận người đàn ông có vết sẹo lạ mặt kia. Tuy nhiên, đến lúc chia tay, khi đã hiểu rõ sự thật, tình cảm trong em vỡ òa. Tiếng gọi "Ba" như tiếng xé, giải tỏa nỗi dồn nén suốt tám năm. Thu chạy thót lên ôm chặt lấy cổ ba, hôn cả vết thẹo dài trên má. Hành động này chứng tỏ tình ruột thịt đã chiến thắng mọi khoảng cách. 

Với nghệ thuật miêu tả tâm lý tinh tế và ngôn ngữ Nam Bộ bình dị, tác giả đã khắc họa thành công một bé Thu gan góc nhưng trái tim vô cùng ấm áp, đồng thời tố cáo sự nghiệt ngã của chiến tranh đã chia cắt tình thâm.

Bài siêu ngắn Mẫu 2

"Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng là bài ca bất hủ về tình cha con thời chiến. Nhân vật bé Thu trong tác phẩm đã để lại ấn tượng sâu đậm qua sự chuyển biến tâm lý từ chỗ chối bỏ đến khi nhận ra và yêu thương ông Sáu hết lòng.

Thu là cô bé dứt khoát, yêu ghét rõ ràng. Vì người đàn ông trước mặt không giống với tấm hình chụp chung với má, em đã phản kháng trực diện. Hành động hất tung cái trứng cá trong bữa cơm và thái độ lầm lì khi bị đánh thể hiện cái tôi đầy tự trọng và kiên định. Việc Thu bỏ sang nhà ngoại để "mét" chính là cách em bảo vệ hình ảnh người ba đích thực của mình. Thế nhưng, phút giây ly biệt lại chứng kiến một bé Thu hoàn toàn khác. Sau khi nghe ngoại giải thích, ánh mắt em trở nên "xôn xao" và hối hận. Tiếng gọi "Ba" vang lên xé lòng, phá tan mọi ngăn trở bấy lâu. Em ôm chặt lấy cổ, hôn khắp người và hôn cả vết thẹo dài của ba – thứ mà trước đó em từng ghét bỏ. 

Bằng ngôi kể thứ ba qua điểm nhìn của chú Ba, tác giả đã tái hiện chân thực sức mạnh của tình phụ tử. Qua đó, chúng ta thêm trân trọng giá trị của hòa bình và sự kỳ diệu của tình cảm gia đình thiêng liêng.

Bài siêu ngắn Mẫu 3

Nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã gửi gắm những rung động sâu sắc nhất về tình phụ tử vào truyện ngắn "Chiếc lược ngà". Qua hai phân đoạn tiêu biểu, bé Thu hiện lên với sự thay đổi thái độ và hành động đầy kịch tính, từ một đứa trẻ cự tuyệt cha đến lúc gắn bó không rời.

Bé Thu xa ba từ năm một tuổi nên tâm trí em chỉ lưu giữ hình ảnh ba qua tấm ảnh duy nhất. Vì vậy, em đã từ chối mọi sự chăm sóc của ông Sáu. Hành động hất trứng cá ra khỏi chén và việc ngồi im lặng lẽ rời mâm khi bị đánh cho thấy một tính cách gan góc, không chấp nhận sự áp đặt. Thu coi ông Sáu là kẻ mạo danh nên đã tìm cách lánh sang nhà ngoại để phản đối.Mọi mâu thuẫn chỉ thực sự được hóa giải vào sáng ngày ông Sáu lên đường. Tiếng kêu "Ba" của Thu như vỡ tung từ đáy lòng, thể hiện sự thèm khát tình cha dồn nén bấy lâu. Em chạy xô tới, ôm chặt lấy ba và hôn lên cả vết thẹo dài trên má – vết thương chiến tranh đã từng khiến cha con xa cách. 

Nghệ thuật khắc họa tâm lý nhân vật tự nhiên cùng giọng điệu nhẹ nhàng đã làm nổi bật hình ảnh một bé Thu giàu tình cảm. Tác phẩm nhắc nhở chúng ta về sự nghiệt ngã của chiến tranh nhưng trên hết vẫn là sự chiến thắng của tình yêu thương.

Bài siêu ngắn Mẫu 4

Trong tác phẩm "Chiếc lược ngà", nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã khắc họa thành công nhân vật bé Thu với tình yêu cha sâu nặng. Sự thay đổi hành động của Thu đối với ông Sáu từ chỗ cự tuyệt đến khi gắn bó mật thiết đã lấy đi nước mắt của biết bao độc giả.

Là một đứa trẻ cá tính, Thu quyết liệt bảo vệ hình ảnh người cha trong tâm trí mình. Trong bữa cơm, em hất tung cái trứng cá ông Sáu gắp cho để khẳng định sự chối từ. Sự bướng bỉnh ấy còn thể hiện qua việc em không khóc khi bị đánh mà chỉ lầm lì bỏ đi sang nhà ngoại. Với Thu, người có vết sẹo trên mặt không thể là ba của em. Sự kiên định này cho thấy một tâm hồn trẻ thơ trong sáng và đầy tự trọng. Thế nhưng, sự thật về vết sẹo do chiến tranh gây ra đã thay đổi tất cả. Trong giờ phút chia tay, Thu không còn cau có mà nhìn ba bằng ánh mắt xôn xao đồng cảm. Tiếng gọi "Ba" vỡ òa thể hiện tình cảm ruột thịt bộc phát mãnh liệt. Thu hôn tóc, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài của ba, như muốn bù đắp mọi lỗi lầm. 

Ngôn ngữ Nam Bộ gần gũi cùng giọng điệu sâu lắng đã tô đậm vẻ đẹp tâm hồn bé Thu. Qua đó, tác giả khẳng định tình cảm gia đình là thứ tình cảm thiêng liêng nhất mà không chiến tranh nào có thể hủy hoại được.

Bài siêu ngắn Mẫu 5

Truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng là một tác phẩm cảm động về tình cha con trong cảnh ngộ éo le. Nhân vật bé Thu với sự biến chuyển từ thái độ cự tuyệt sang gắn bó mãnh liệt với cha đã để lại dấu ấn sâu sắc về một tâm hồn trẻ thơ gan góc nhưng giàu lòng vị tha.

Ở đoạn trích đầu, Thu thể hiện sự phản kháng mạnh mẽ vì không nhận ra ba. Hành động hất trứng cá và thái độ lầm lì khi bị ông Sáu đánh đã minh chứng cho sự bướng bỉnh và cá tính dứt khoát của em. Em sang nhà ngoại không chỉ để trốn tránh mà còn để tìm kiếm sự khẳng định cho lý lẽ của mình. Sự cự tuyệt này thực chất là biểu hiện của một tình yêu tuyệt đối dành cho người cha trong tấm ảnh cũ. Đến đoạn trích thứ hai, khi sự nghi ngờ được xóa bỏ, tình cha con trong Thu đã bùng dậy. Tiếng gọi "Ba" vang lên xé lòng, chứa đựng bao xót xa và thương nhớ. Thu ôm lấy cổ ba, hôn cả vết thẹo dài trên má – biểu tượng của những mất mát thời chiến. Lời van xin "Không cho ba đi nữa" cho thấy sự gắn bó máu thịt đã chiến thắng thời gian và không gian. 

Bằng nghệ thuật miêu tả chân thực và điểm nhìn nhân vật chú Ba, Nguyễn Quang Sáng đã ca ngợi sức sống bền bỉ của tình phụ tử. Tác phẩm khép lại nhưng dư âm về sự hy sinh và lòng yêu thương vẫn còn mãi trong lòng người đọc.

Bài tham khảo Mẫu 1

Đề tài chiến tranh và người lính từ lâu đã trở thành một mảnh đất màu mỡ cho các cây bút khai thác, nhưng hiếm có tác phẩm nào chạm đến đáy sâu của sự xúc động về tình cảm gia đình như "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng. Là một nhà văn trưởng thành trong kháng chiến và gắn bó mật thiết với mảnh đất Nam Bộ, ông không chỉ viết về tiếng súng hay những trận càn mà còn viết về những vết thương lòng âm ỉ do sự chia cắt gây ra. Trong đó, nhân vật bé Thu hiện lên như một điểm sáng đầy ám ảnh với cá tính mạnh mẽ và một tâm hồn nhạy cảm. Sự thay đổi thái độ và hành động của cô bé đối với ông Sáu từ chỗ quyết liệt cự tuyệt đến khi nhận ra và gắn bó mật thiết với người cha chính là minh chứng cho sức mạnh thiêng liêng của tình phụ tử.

Để thấu hiểu được thái độ của bé Thu, trước hết ta cần nhìn nhận bối cảnh éo le mà cô bé đang sống. Thu xa ba từ khi mới hơn một tuổi, một độ tuổi còn quá non nớt để lưu giữ những ký ức hình thể về người sinh thành. Trong suốt tám năm ròng rã, mọi hình dung của cô bé về cha chỉ gói gọn trong một tấm ảnh chụp chung với má mà em luôn trân trọng. Chính hoàn cảnh thiếu vắng tình cha trực tiếp đã nhào nặn nên một bé Thu có cá tính rất mạnh, dứt khoát và đặc biệt là cực kỳ kiên định với suy nghĩ của mình. Đối với Thu, người ba thực sự phải giống hệt người trong ảnh, không được sai khác dù chỉ là một chi tiết nhỏ nhất.

Sự kiên định ấy đã dẫn đến thái độ cự tuyệt quyết liệt của bé Thu khi ông Sáu trở về, mà đỉnh điểm là hành động trong bữa cơm gia đình. Khi được ông Sáu gắp một cái trứng cá to để vào chén như một cử chỉ yêu thương chăm sóc, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe cả mâm. Đây không chỉ là hành động bộc phát của một đứa trẻ hư, mà là sự phản kháng trực diện để từ chối sự làm thân của một người mà nó chưa thừa nhận là cha. Thu cảm thấy bị xúc phạm khi "người lạ" này cố tình bước vào thế giới riêng của mình. Ngay cả khi bị ông Sáu giận quá mà đánh vào mông, Thu vẫn không hề hối lỗi. Phản ứng của cô bé lúc này vô cùng khác thường khi không khóc lóc hay chạy trốn mà lại ngồi im, đầu cúi gằm xuống. Đây là biểu hiện rõ nét của sự lầm lì, bướng bỉnh và một niềm tự trọng cao độ. Cách cô bé lặng lẽ gắp lại cái trứng cá để vào chén rồi mới rời đi cho thấy Thu hoàn toàn không chấp nhận sự áp đặt hay uy quyền của ông Sáu.

Hành động bỏ sang nhà bà ngoại ngay sau đó càng tô đậm thêm sự quyết liệt trong tâm hồn bé Thu. Khi xuống bến, cô bé cố ý làm dây lòi tói kêu rộn ràng và thật to như một cách để bộc lộ sự ấm ức và khẳng định sự giận dỗi của mình với mọi người xung quanh. Thu tìm đến bà ngoại không chỉ để lánh nạn mà còn để tìm kiếm sự kiểm chứng, nhằm bảo vệ cho lý lẽ riêng rằng người đàn ông có vết sẹo dài trên mặt kia không thể là người ba trong tấm ảnh chụp chung với má. Thực tế, sự bướng bỉnh này bắt nguồn từ một tình yêu quá đỗi mãnh liệt và thuần khiết dành cho người cha thực sự. Vì lòng trung thành tuyệt đối với hình bóng cũ, Thu không cho phép mình chấp nhận một kẻ mà cô bé coi là mạo danh.

Tuy nhiên, mọi ngăn cách và hiểu lầm đã được tháo gỡ hoàn toàn trong đoạn trích thứ hai khi giây phút chia tay đến gần. Trước khi ông Sáu lên đường, thái độ của Thu đã có sự chuyển biến thầm lặng nhưng sâu sắc. Thay vì cau có hay né tránh, cô bé đứng trong góc nhà với vẻ mặt buồn rầu và suy nghĩ sâu xa. Sau khi được bà ngoại giải thích về vết sẹo chiến tranh, nỗi ngờ vực bấy lâu đã được xóa bỏ, thay vào đó là sự hối hận muộn màng. Ánh mắt mênh mông của Thu bỗng xôn xao khi nhìn cha, đó là cái xôn xao của sự đồng cảm và khao khát được gần gũi. Khi ông Sáu khe khẽ nói lời từ biệt, tiếng gọi "Ba" của Thu bỗng vỡ òa ra như một tiếng thét xé lòng. Tiếng kêu ấy như tiếng xé, phá tan sự im lặng và dồn nén suốt tám năm trời. Đó không còn là một từ xưng hô đơn thuần mà là tiếng gọi thiêng liêng nhất phát ra từ đáy lòng, là sự thừa nhận và gắn bó máu thịt mà cô bé đã cố đè nén bấy lâu nay.

Cùng với tiếng gọi ấy là những hành động thể hiện tình yêu cha mãnh liệt đến cuồng nhiệt của cô bé. Thu chạy xô tới nhanh như một con sóc, dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba và nhảy thót lên người ông. Cô bé muốn níu giữ, muốn bù đắp cho những ngày xa cách và lạnh nhạt vừa qua. Đặc biệt nhất là chi tiết Thu hôn khắp người và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba. Vết sẹo vốn là rào cản khiến Thu không nhận cha thì giờ đây lại là nơi em dành nhiều tình thương nhất, vì em đã thấu hiểu nỗi đau và sự hy sinh của cha. Lời van xin trong tiếng khóc rằng không cho ba đi nữa là minh chứng cho tình cảm ruột thịt đã chiến thắng mọi khoảng cách của thời gian và sự khắc nghiệt của chiến tranh.

Thành công của tác phẩm không thể không kể đến những đặc sắc về nghệ thuật khắc họa tâm lý nhân vật của Nguyễn Quang Sáng. Tác giả đã tỏ ra rất am hiểu tâm lý trẻ thơ khi miêu tả các hành động từ bướng bỉnh đến quấn quýt một cách rất tự nhiên và chân thực. Việc xây dựng tình huống bất ngờ ở phút cuối khi Thu nhận cha đã nhấn mạnh sức mạnh của tình phụ tử vượt lên trên mọi nghịch cảnh. Ngôi kể thứ ba thông qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba giúp câu chuyện hiện lên khách quan, chân thực và đầy xúc động. Bên cạnh đó, ngôn ngữ bình dị mang đậm chất Nam Bộ cùng giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng đã làm cho tác phẩm có sức lan tỏa mạnh mẽ trong lòng người đọc.

Xây dựng nhân vật bé Thu, Nguyễn Quang Sáng đã khắc họa thành công hình ảnh một đứa trẻ gan góc nhưng có trái tim ấm áp và tình yêu cha sâu nặng. Qua sự thay đổi thái độ của cô bé, chúng ta nhận thấy sự nghiệt ngã của chiến tranh khi nó gây ra những hiểu lầm đau đớn cho những người ruột thịt, nhưng đồng thời chiến tranh cũng không thể dập tắt được tình cảm gia đình thiêng liêng. Câu chuyện về cha con ông Sáu và bé Thu sẽ mãi là một nốt nhạc trầm đầy xúc động, khơi gợi trong mỗi chúng ta niềm trân trọng về giá trị của hòa bình và tình yêu thương vô bờ bến trong cuộc đời.

Bài tham khảo Mẫu 2

Văn học Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đã để lại những trang viết đầy xúc động về tình yêu quê hương và lòng yêu nước, nhưng có lẽ mảng đề tài về tình cảm gia đình trong khói lửa vẫn có sức lay động bền bỉ nhất. Nhà văn Nguyễn Quang Sáng là một cây bút tiêu biểu của mảnh đất Nam Bộ đã mang đến cho độc giả tác phẩm "Chiếc lược ngà" vô cùng cảm động. Truyện ngắn này không chỉ là lời ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng mà còn là bức chân dung chân thực về những đứa trẻ lớn lên trong thời chiến. Tâm điểm của tác phẩm chính là nhân vật bé Thu với sự thay đổi thái độ và hành động đầy kịch tính đối với ông Sáu. Từ một cô bé quyết liệt cự tuyệt cha đến khi nhận ra và gắn bó mật thiết, Thu đã đưa người đọc đi qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau.

Hoàn cảnh của bé Thu mang đậm dấu ấn của thời đại khi em phải xa cha từ lúc mới tròn một tuổi. Ký ức về người cha trong tâm hồn non nớt của em chỉ là một tấm ảnh chụp chung với mẹ mà em luôn giữ gìn như một báu vật. Chính sự xa cách lâu ngày và niềm tin tuyệt đối vào hình ảnh trong tấm ảnh đã hình thành nên một đứa trẻ có cá tính mạnh mẽ, dứt khoát và yêu ghét rõ ràng. Thu không phải là một đứa trẻ hư, nhưng em là một đứa trẻ có nguyên tắc riêng và cực kỳ kiên định với suy nghĩ của mình. Đối với em, ba là người trong ảnh, và bất cứ ai không giống với hình ảnh đó đều bị em coi là người lạ xâm phạm vào không gian gia đình.

Thái độ cự tuyệt của bé Thu được thể hiện một cách quyết liệt và có phần cực đoan trong đoạn trích thứ nhất, cụ thể là qua bữa cơm gia đình. Khi ông Sáu gắp miếng trứng cá cho con như một cách bù đắp tình cảm sau bao năm xa cách, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Đây là một hành động phản kháng trực diện cho thấy cô bé từ chối nhận sự chăm sóc của một người mà em chưa thừa nhận là cha. Sự dứt khoát này khiến người lớn phải ngỡ ngàng, còn Thu thì không hề tỏ ra hối lỗi vì em tin mình đang làm đúng để bảo vệ tình yêu dành cho người cha "thật". Phản ứng lầm lì khi bị ông Sáu đánh lại càng cho thấy sự bướng bỉnh và tự trọng cao của cô bé. Thu không khóc, không chạy trốn mà ngồi im, đầu cúi gằm xuống, rồi lặng lẽ gắp lại cái trứng cá để vào chén trước khi đứng dậy rời khỏi mâm.

Hành động bỏ sang nhà bà ngoại của bé Thu là một chi tiết đắt giá thể hiện sự ấm ức được dồn nén. Khi xuống bến, em cố tình làm dây lòi tói khua rộn ràng và kêu thật to như để khẳng định cho mọi người thấy sự giận dỗi của mình. Thu sang nhà ngoại không phải để vui chơi mà là để tìm sự kiểm chứng và bảo vệ lý lẽ của mình. Cô bé muốn khẳng định rằng người đàn ông có vết thẹo trên mặt không phải là người ba mà em hằng mong đợi. Thực chất, đằng sau sự bướng bỉnh ấy lại là một tình yêu mãnh liệt dành cho người cha trong tấm ảnh. Vì quá chung thủy với hình bóng cũ, Thu đã vô tình tạo ra một bức tường ngăn cách với người cha bằng xương bằng thịt đang đứng trước mặt mình.

Mọi nút thắt của câu chuyện bắt đầu được tháo gỡ trong đoạn trích thứ hai khi giây phút chia tay đã đến. Sau một đêm nghe bà ngoại giải thích về vết sẹo do chiến tranh gây ra, tâm lý của Thu đã có sự thay đổi hoàn toàn. Đứng trong góc nhà nhìn mọi người chuẩn bị hành lý, vẻ mặt cô bé cau có và buồn rầu chứ không còn hống hách như trước. Đôi mắt mênh mông của Thu bỗng xôn xao khi nhìn thấy đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu của ông Sáu. Đó là lúc sự nghi ngờ bị xóa bỏ hoàn toàn, nhường chỗ cho niềm khao khát được gọi tiếng ba và sự hối hận vì những hành động sai trái của mình suốt ba ngày qua. Khi ông Sáu nói lời từ biệt, tất cả sự dồn nén ấy đã vỡ tung ra thành tiếng thét "Ba" xé lòng. Tiếng gọi ấy chứa đựng bao nhiêu thương nhớ, hối lỗi và tình yêu thương vô bờ bến mà em đã cố đè nén suốt tám năm trời.

Sự bùng nổ về cảm xúc của bé Thu được nối tiếp bằng những hành động gắn bó mãnh liệt chưa từng thấy. Cô bé chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba mình nhanh như một con sóc. Thu muốn giữ chặt cha, không cho cha đi nữa như một cách để bù đắp cho những thiệt thòi và lạnh nhạt bấy lâu nay. Đặc biệt nhất là chi tiết em hôn khắp người cha và hôn cả vết thẹo dài bên má. Vết thẹo vốn là lý do khiến em chối bỏ cha thì giờ đây lại trở thành nơi em gửi gắm nhiều tình thương nhất vì em đã hiểu ra những đau đớn mà cha phải gánh chịu. Lời van xin trong tiếng khóc rằng "Ba ở nhà với con" là minh chứng rõ nhất cho tình phụ tử máu thịt đã chiến thắng mọi sự chia cắt.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật của Nguyễn Quang Sáng trong tác phẩm này vô cùng đặc sắc và tinh tế. Tác giả đã rất khéo léo khi lựa chọn ngôi kể thứ ba thông qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba, người chứng kiến toàn bộ câu chuyện, từ đó tạo nên sự khách quan và giàu sức truyền cảm. Ngôn ngữ của tác phẩm bình dị, mộc mạc mang đậm phong vị Nam Bộ kết hợp với giọng điệu nhẹ nhàng nhưng sâu lắng. Việc xây dựng kịch tính thông qua sự thay đổi tâm lý của bé Thu được thực hiện một cách tự nhiên, chân thực, chứng tỏ tác giả là một người rất am hiểu thế giới nội tâm của trẻ em.

Sự thay đổi thái độ của bé Thu qua hai đoạn trích đã khắc họa thành công hình ảnh một đứa trẻ gan góc nhưng có trái tim vô cùng ấm áp và yêu cha sâu nặng. Qua câu chuyện này, chúng ta không chỉ thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh khi làm rạn nứt những mối quan hệ ruột thịt mà còn thấy được vẻ đẹp vĩnh cửu của tình cảm gia đình. Chiến tranh có thể gây ra những vết sẹo trên cơ thể và tâm hồn, nhưng nó không bao giờ có thể chia cắt được tình cha con thiêng liêng. Tác phẩm khép lại nhưng dư âm về tiếng gọi cha xé lòng của bé Thu sẽ mãi là một lời nhắc nhở chúng ta về giá trị của tình thương và sự thấu hiểu trong cuộc sống.

Bài tham khảo Mẫu 3

Trong dòng chảy của văn học hiện thực Việt Nam, những tác phẩm viết về người lính và tình cảm gia đình luôn có một vị trí đặc biệt trong lòng độc giả. Nhà văn Nguyễn Quang Sáng, người con ưu tú của đất Nam Bộ, đã đóng góp vào mảng đề tài này một kiệt tác mang tên "Chiếc lược ngà". Đây là một tác phẩm chứa chan tình cảm phụ tử giữa bối cảnh tàn khốc của chiến tranh. Qua nhân vật bé Thu, tác giả không chỉ thể hiện cái nhìn sâu sắc về tâm lý trẻ thơ mà còn khẳng định sức mạnh của tình cảm ruột thịt. Sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu qua hai đoạn trích, từ chỗ cự tuyệt quyết liệt người cha đến khi nhận ra và quấn quýt không rời, đã trở thành một trong những phân đoạn giàu giá trị nhân văn nhất của tác phẩm.

Bối cảnh lớn lên của bé Thu là một điểm tựa quan trọng để lý giải cho tính cách của cô bé. Xa cha từ khi mới một tuổi, tình cảm của Thu dành cho người cha chỉ được nuôi dưỡng qua lời kể của mẹ và tấm ảnh nhỏ chụp chung với má. Chính sự xa cách quá lâu đã tạo nên một khoảng trống ký ức, khiến cô bé xây dựng cho mình một hình tượng người cha lý tưởng phải giống hệt trong ảnh. Thu vốn là đứa trẻ có cá tính rất mạnh, dứt khoát và cực kỳ kiên định với suy nghĩ của bản thân. Sự trung thành với hình ảnh người cha không sẹo đã vô tình biến cô bé trở nên gai góc và có vẻ "bất hiếu" trong mắt những người xung quanh khi ông Sáu trở về.

Trong đoạn trích thứ nhất, thái độ cự tuyệt của Thu lên đến đỉnh điểm trong bữa cơm gia đình. Khi ông Sáu gắp cái trứng cá cho vào chén như một biểu hiện của sự quan tâm, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Đây là một hành động phản kháng cực kỳ mạnh mẽ, cho thấy sự từ chối thẳng thừng mọi nỗ lực làm thân của ông Sáu. Khi bị ông Sáu giận quá mà đánh, Thu không hề phản ứng theo kiểu trẻ con thông thường như khóc lóc hay giẫy đạp. Cô bé ngồi im, đầu cúi gằm xuống, thể hiện một sự lầm lì và niềm tự trọng rất cao. Việc Thu lặng lẽ gắp lại cái trứng cá rồi mới đứng dậy rời đi cho thấy em hoàn toàn không phục tùng uy quyền của người đàn ông lạ mặt đó.

Hành động ngay sau đó của Thu là nhảy xuống xuồng bỏ sang nhà ngoại đã khẳng định thêm sự dứt khoát trong cá tính của cô bé. Tiếng khua dây lòi tói rộn ràng và to rõ là cách Thu bộc lộ sự ấm ức dồn nén bấy lâu, đồng thời là lời tuyên bố về sự giận dỗi của mình. Sang nhà ngoại chính là cách Thu đi tìm sự công bằng và bảo vệ cho niềm tin của mình rằng người đàn ông kia là mạo danh vì ông ta có vết sẹo, còn ba em trong ảnh thì không. Nhìn sâu vào sự bướng bỉnh này, ta thấy nó bắt nguồn từ một tình yêu vô cùng sâu nặng và thuần khiết. Vì quá yêu người ba trong ảnh, Thu không cho phép trái tim mình chấp nhận một ai khác thay thế vị trí thiêng liêng đó.

Tuy nhiên, đoạn trích thứ hai lại mở ra một bầu không khí hoàn toàn khác vào sáng ngày ông Sáu lên đường. Sau một đêm ở với bà ngoại và được giải thích tường tận về vết thẹo do giặc bắn, tâm lý của Thu đã có một bước chuyển ngoặt lớn. Cô bé đứng trong góc nhà với vẻ mặt cau có, buồn rầu đầy suy tư. Ánh mắt mênh mông bỗng xôn xao khi nhìn ba đã cho thấy sự biến chuyển từ ngờ vực sang đồng cảm và hối hận sâu sắc. Khi ông Sáu thốt lên lời từ biệt, tiếng gọi "Ba" của Thu vỡ tung ra như một luồng điện xé nát sự im lặng suốt nhiều năm trời. Tiếng gọi ấy mang theo tất cả nỗi nhớ nhung, sự thèm khát tình cha và cả lời xin lỗi chân thành từ tận đáy lòng cô bé dành cho cha mình.

Đi cùng với tiếng gọi ấy là những hành động quấn quýt, vỗ về đầy xúc động. Thu chạy thót lên ôm chặt lấy cổ ba như một con sóc nhỏ, dang hai tay ôm chặt lấy ba như sợ rằng nếu buông ra ba sẽ đi mất. Cô bé hôn khắp người ba và đặc biệt là hôn cả vết thẹo dài bên má. Vết thẹo từng là rào cản ngăn cách giờ đây lại là nơi em dành tình cảm nồng nàn nhất vì em đã hiểu vết thẹo ấy chính là nỗi đau, là dấu ấn của sự hy sinh mà cha đã trải qua. Lời khóc mếu cầu xin ba ở nhà thể hiện một sự gắn bó máu thịt vô cùng sâu sắc, vượt qua mọi rào cản của thời gian xa cách. Tình yêu ba trong Thu lúc này mạnh mẽ hơn bao giờ hết, bùng phát sau bao ngày bị kìm nén bởi sự hiểu lầm.

Nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Quang Sáng đã đạt đến trình độ điêu luyện trong tác phẩm này. Tác giả tỏ ra rất am hiểu và tinh tế trong việc nắm bắt tâm lý trẻ thơ, miêu tả các hành động rất tự nhiên và đầy thuyết phục. Việc lựa chọn ngôi kể thứ ba qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba đã giúp câu chuyện hiện lên khách quan, giàu sức gợi cảm và tạo sự đồng cảm sâu sắc nơi độc giả. Ngôn ngữ bình dị, đậm chất Nam Bộ cùng giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng đã làm nên sức hút mãnh liệt cho thiên truyện về tình cha con này. Tác phẩm không chỉ thành công về nội dung mà còn là một mẫu mực về nghệ thuật khắc họa tâm lý nhân vật.

Thông qua sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu qua hai đoạn trích, Nguyễn Quang Sáng đã xây dựng thành công hình ảnh một đứa trẻ có cá tính mạnh mẽ nhưng cũng vô cùng giàu tình cảm. Qua đó, người đọc thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh khi làm rạn nứt những mối quan hệ gia đình nhưng đồng thời cũng thấy được sự chiến thắng của tình phụ tử thiêng liêng. Câu chuyện khơi gợi trong lòng người đọc niềm xúc động về giá trị của hòa bình và tình yêu thương vô bờ bến. Hình ảnh bé Thu ôm chặt cổ cha và tiếng gọi cha xé lòng sẽ còn mãi vang vọng như một lời khẳng định về sức mạnh của tình người trong khói lửa.

Bài tham khảo Mẫu 4

Nguyễn Quang Sáng là một nhà văn có biệt tài viết về những tình cảm giản dị nhưng vô cùng thiêng liêng của con người Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh. Truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của ông chính là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất, lấy đi nhiều nước mắt của độc giả khi kể về tình cha con đầy éo le giữa ông Sáu và bé Thu. Giữa mưa bom bão đạn, tình cảm ấy hiện lên như một đóa hoa thơm ngát, vượt qua mọi ngăn trở của thời gian và sự khắc nghiệt của thực tại. Sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu qua hai đoạn trích tiêu biểu đã bộc lộ trọn vẹn nét tính cách vừa gan góc vừa giàu tình thương của cô bé, đồng thời khẳng định sức mạnh mãnh liệt của tình máu mủ ruột rà.

Hoàn cảnh của bé Thu vô cùng đặc biệt khi em phải sống trong sự thiếu vắng hình bóng cha từ khi mới tròn một tuổi. Niềm tin và tình yêu của em dành cho cha hoàn toàn đặt vào một tấm ảnh cũ chụp chung với má. Chính hoàn cảnh đó đã hình thành nên một cô bé có cá tính rất mạnh, dứt khoát và vô cùng kiên định với suy nghĩ của bản thân. Đối với Thu, cái gì đã là chân lý thì không thể thay đổi, và ba của em phải là người không có vết thẹo trên mặt như trong tấm ảnh. Tâm lý ấy dẫn đến một loạt những phản ứng dữ dội khi ông Sáu trở về nhà với một diện mạo khác đi do vết thương chiến tranh để lại.

Trong đoạn trích thứ nhất, thái độ cự tuyệt của Thu được đẩy lên cao trào trong bữa cơm gia đình. Khi ông Sáu dành sự quan tâm đặc biệt bằng cách gắp cái trứng cá vào chén cho con, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Đây là một hành động phản kháng có chủ ý, thể hiện sự chối bỏ dứt khoát mọi tình cảm từ một người mà em coi là kẻ lạ mặt. Phản ứng lầm lì, ngồi im, đầu cúi gằm xuống khi bị đánh càng cho thấy niềm tự trọng và sự bướng bỉnh đáng kinh ngạc của cô bé. Thu không khóc lóc van xin mà âm thầm gắp lại trứng cá rồi bỏ sang nhà bà ngoại, cho thấy em hoàn toàn không chấp nhận sự khuất phục trước một người mà em cho là đang "mạo danh" cha mình.

Hành động bỏ sang nhà bà ngoại ngay lập tức cho thấy Thu là một đứa trẻ có hành động rất dứt khoát. Tiếng dây lòi tói khua rộn ràng và thật to khi em chèo xuồng đi như một cách để cô bé trút bỏ sự ấm ức và khẳng định sự giận dỗi của mình với mọi người xung quanh. Thu sang nhà ngoại không phải để vui chơi mà để tìm sự an ủi và bảo vệ cho lý lẽ của bản thân. Cô bé tin rằng người đàn ông kia không phải ba mình vì diện mạo không trùng khớp với tấm ảnh chụp chung với mẹ. Sự bướng bỉnh này thực chất bắt nguồn từ một tình yêu trung thành và mãnh liệt dành cho người cha đích thực. Vì quá yêu ba "thật" nên Thu không thể chấp nhận sự tồn tại của người cha "giả" này trong ngôi nhà của mình.

Tuy nhiên, sự thay đổi tâm lý của bé Thu đã diễn ra một cách kỳ diệu trong đoạn trích thứ hai vào sáng ngày ông Sáu ra đi. Sau khi được bà ngoại giải thích cặn kẽ về nguồn gốc vết thẹo dài bên má cha, mọi nút thắt trong lòng Thu đã được gỡ bỏ. Cô bé đứng trong góc nhà với vẻ mặt buồn rầu và suy tư thay cho vẻ hống hách trước đó. Ánh mắt mênh mông bỗng xôn xao khi nhìn thấy đôi mắt buồn rầu của ông Sáu, cho thấy sự đồng cảm và lòng hối hận đang dâng trào trong tâm hồn cô bé. Tiếng kêu "Ba" vỡ tung ra từ đáy lòng như một tiếng xé, phá tan không gian yên lặng và dồn nén suốt tám năm trời. Đó là tiếng gọi của tình thâm, của sự thấu hiểu và gắn bó sâu nặng sau bao nhiêu ngăn trở.

Đi cùng với tiếng gọi ấy là những hành động quấn quýt, thể hiện tình yêu cha đến cuồng nhiệt. Thu chạy thót lên ôm chặt lấy cổ ba như một con sóc nhỏ, dang hai tay ôm lấy vai ba như muốn níu giữ không cho ba đi nữa. Cô bé hôn tóc, hôn cổ và đặc biệt là hôn cả vết thẹo dài bên má – biểu tượng từng làm em xa cách cha giờ đây lại là nơi em yêu thương nhất. Thu đã hiểu ra vết thẹo ấy chính là minh chứng cho lòng dũng cảm và sự hy sinh của cha dành cho đất nước. Lời van xin "Ba ở nhà với con" trong tiếng khóc nức nở đã minh chứng cho sức mạnh thiêng liêng của tình phụ tử, xóa nhòa mọi khoảng cách thời gian và không gian.

Về nghệ thuật, Nguyễn Quang Sáng đã rất thành công khi miêu tả tâm lý trẻ em một cách tinh tế và chân thực. Tác giả đã thấu hiểu sâu sắc những chuyển biến cảm xúc của bé Thu để xây dựng những hành động rất tự nhiên và đầy sức thuyết phục. Ngôi kể thứ ba thông qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba đã tạo nên sự khách quan, sâu sắc cho câu chuyện. Ngôn ngữ bình dị mang đậm màu sắc phương Nam cùng giọng điệu truyền cảm đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của các nhân vật. Việc xây dựng kịch tính và tình huống bất ngờ ở đoạn cuối truyện đã giúp nhấn mạnh sức mạnh của tình phụ tử trong cảnh ngộ éo le của cuộc chiến.

Tóm lại, qua sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu trong hai đoạn trích, tác giả đã khắc họa thành công hình ảnh một đứa trẻ gan góc nhưng có trái tim vô cùng ấm áp và yêu cha sâu nặng. Câu chuyện của cha con ông Sáu đã phản ánh chân thực sự nghiệt ngã của chiến tranh khi làm tổn thương những tình cảm gia đình bình dị, nhưng đồng thời nó cũng khẳng định sự chiến thắng vĩnh cửu của tình phụ tử. Tác phẩm khơi gợi trong lòng người đọc niềm xúc động sâu sắc về giá trị của tình cảm gia đình và khát vọng hòa bình.

Bài tham khảo Mẫu 5

Nguyễn Quang Sáng là một trong những nhà văn tiêu biểu nhất của nền văn học cách mạng Việt Nam, người đã dành cả đời mình để viết về mảnh đất và con người Nam Bộ anh hùng. Trong số các tác phẩm của ông, truyện ngắn "Chiếc lược ngà" nổi bật như một bản tình ca buồn nhưng đầy kiêu hãnh về tình cha con trong chiến tranh. Tác phẩm đã chạm tới những góc khuất sâu thẳm nhất của tâm hồn con người khi miêu tả sự chia cắt và hội ngộ đầy kịch tính. Hình ảnh bé Thu với sự biến chuyển tâm lý từ cự tuyệt quyết liệt đến gắn bó mật thiết với ông Sáu đã trở thành biểu tượng cho sức sống bền bỉ của tình phụ tử. Qua hai đoạn trích tiêu biểu, độc giả thấy hiện lên một bé Thu cá tính, mạnh mẽ nhưng cũng vô cùng giàu lòng vị tha và thương cha.

Nhân vật bé Thu được xây dựng trong một bối cảnh éo le khi phải lớn lên mà không có sự chăm sóc của cha. Mọi hình dung của cô bé về người cha chỉ dựa trên tấm ảnh nhỏ mà má cho xem hằng ngày. Chính sự xa cách dài đằng đẵng đã rèn luyện cho Thu một tính cách độc lập, dứt khoát và cực kỳ kiên định với niềm tin của mình. Thu không phải là đứa trẻ bướng bỉnh vô cớ, mà sự ngang ngạnh ấy lại xuất phát từ một tình yêu vô cùng trong sáng dành cho người cha trong tấm ảnh chụp chung với má. Đối với em, người ba "thật" phải giống hệt như ảnh, và bất cứ sự khác biệt nào cũng đều bị em coi là giả mạo và dối trá.

Sự kiên định ấy dẫn đến thái độ cự tuyệt mạnh mẽ trong đoạn trích thứ nhất, đặc biệt là qua chi tiết bữa cơm. Khi ông Sáu gắp miếng trứng cá cho Thu để biểu hiện lòng yêu thương, em đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Đây là một hành động phản kháng trực diện cho thấy cô bé không chấp nhận sự xâm nhập của "người lạ" vào thế giới tình cảm của mình. Khi bị ông Sáu giận dữ đánh mông, Thu không phản ứng theo cách thông thường của một đứa trẻ như khóc lóc hay chạy trốn. Cô bé ngồi im lầm lì, đầu cúi gằm xuống thể hiện niềm tự trọng cao và sự gan góc của mình. Việc em âm thầm gắp lại cái trứng cá rồi mới đứng dậy rời mâm là minh chứng cho một cá tính mạnh mẽ, không chấp nhận sự khuất phục hay làm hòa với người mà em chưa thừa nhận là ba.

Ngay sau đó, hành động nhảy xuống xuồng bỏ sang nhà ngoại đã khẳng định sự quyết tâm trong thái độ của cô bé. Tiếng lòi tói khua rộn ràng và thật to như một sự thách thức và bộc lộ cơn giận dữ đang bùng cháy trong lòng. Thu sang nhà ngoại không phải để vui chơi mà là để tìm một sự khẳng định cho lý lẽ riêng của mình. Cô bé muốn chứng minh rằng người đàn ông có vết thẹo kia không thể là ba mình vì diện mạo hoàn toàn sai lệch với tấm ảnh cũ. Thực chất, sự bướng bỉnh này chính là biểu hiện cao nhất của tình yêu dành cho ba. Vì quá yêu người ba trong ảnh, Thu không cho phép mình yếu lòng trước người cha thật đang đứng trước mặt.

Tuy nhiên, đoạn trích thứ hai lại chứng kiến một cuộc chuyển biến tâm lý ngoạn mục vào ngày chia tay. Sau khi được bà ngoại giải thích căn nguyên vết thẹo dài bên má ba là do giặc bắn, nỗi ngờ vực và sự oán hận trong lòng Thu đã biến mất, thay vào đó là lòng hối hận vô bờ. Đứng nhìn ba chuẩn bị lên đường, vẻ mặt Thu cau có và buồn rầu, đôi mắt mênh mông bỗng xôn xao xót xa. Khi ông Sáu cất lời từ biệt "Ba đi nghe con", tất cả tình cảm dồn nén suốt bấy lâu đã vỡ tung ra thành tiếng thét "Ba" xé lòng. Tiếng gọi ấy chứa đựng tất cả sự thèm khát tình cha, sự hối lỗi và niềm yêu thương mãnh liệt mà cô bé đã cố gắng kìm giữ suốt tám năm trời.

Tiếng gọi ấy được nối tiếp bằng những hành động quấn quýt đầy xúc động của cô bé dành cho cha. Thu chạy thót lên ôm chặt lấy cổ ba, dang hai tay ôm lấy cổ ba như muốn níu giữ sự sống của chính mình. Cô bé hôn tóc, hôn cổ và đặc biệt là hôn cả vết thẹo dài bên má ba – biểu hiện của những tổn thương mà ba đã phải gánh chịu vì độc lập tự do. Thu đã thấu hiểu nỗi đau và sự hy sinh của cha, em chấp nhận vết thẹo ấy như một phần máu thịt thiêng liêng. Lời khóc mếu cầu xin ba ở nhà là minh chứng đanh thép cho sự gắn bó máu thịt đã chiến thắng mọi sự chia cắt của chiến tranh và thời gian.

Về nghệ thuật, Nguyễn Quang Sáng đã tỏ ra vô cùng am hiểu tâm lý trẻ thơ khi xây dựng các tình huống và hành động của bé Thu rất chân thực và xúc động. Ngôi kể thứ ba qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba đã giúp câu chuyện hiện lên khách quan, chân thực và giàu sức truyền cảm. Ngôn ngữ của tác phẩm bình dị mang đậm chất Nam Bộ cùng giọng điệu truyền cảm đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của các nhân vật. Việc xây dựng kịch tính thông qua sự thay đổi thái độ của bé Thu được thực hiện một cách tự nhiên, chân thực, giúp nhấn mạnh sức mạnh của tình phụ tử thiêng liêng.

Tóm lại, hình ảnh bé Thu qua hai đoạn trích đã khắc họa thành công một đứa trẻ có cá tính mạnh mẽ nhưng cũng vô cùng giàu lòng vị tha và thương cha. Qua sự thay đổi thái độ của cô bé, người đọc thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh khi làm rạn nứt những mối quan hệ ruột thịt, nhưng đồng thời chiến tranh cũng không thể dập tắt được tình cảm gia đình thiêng liêng. Câu chuyện khơi gợi niềm xúc động sâu sắc về tình phụ tử và nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình và tình yêu thương trong cuộc sống.

Bài tham khảo Mẫu 6

Trong dòng chảy của văn học hiện thực Việt Nam, đề tài chiến tranh luôn mang lại những góc nhìn khốc liệt về sự mất mát, nhưng ở "Chiếc lược ngà", Nguyễn Quang Sáng đã chọn một hướng đi khai thác sâu vào những chấn thương tình cảm gia đình. Là một nhà văn gắn bó máu thịt với mảnh đất Nam Bộ, ông hiểu rõ những thiệt thòi mà những đứa trẻ nơi đây phải gánh chịu khi cha chúng lên đường kháng chiến. Tác phẩm không chỉ là một câu chuyện về lòng yêu nước mà còn là bài ca đầy xúc động về tình phụ tử thiêng liêng qua hình tượng bé Thu. Sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu đối với ông Sáu từ chỗ quyết liệt cự tuyệt đến khi nhận ra và gắn bó mật thiết với cha chính là sợi dây xuyên suốt tạo nên sức nặng nhân văn cho toàn bộ câu chuyện.

Để hiểu thấu đáo thái độ của bé Thu, cần phải đặt nhân vật vào bối cảnh xa cách đầy nghiệt ngã. Thu xa ba từ năm một tuổi, khi ký ức về người cha chưa kịp hình thành thì chiến tranh đã ngăn cách hai người. Trong suốt tám năm, cô bé chỉ được biết mặt ba qua một tấm ảnh chụp chung với má. Chính sự thiếu vắng hình bóng cha trong thực tế đã hun đúc nên ở Thu một cá tính mạnh mẽ, dứt khoát và đặc biệt là sự kiên định đến mức cực đoan với suy nghĩ của mình. Đối với một đứa trẻ có cá tính như Thu, niềm tin vào tấm ảnh là tuyệt đối, và bất cứ sự sai lệch nào về diện mạo cũng đều bị coi là sự xúc phạm đối với hình tượng người cha mà em hằng thờ phụng.

Sự kiên định ấy đã dẫn đến thái độ cự tuyệt quyết liệt của bé Thu khi ông Sáu trở về, mà đỉnh điểm là hành động trong bữa cơm gia đình. Khi được ông Sáu gắp một cái trứng cá to vàng để vào chén như một cử chỉ yêu thương chăm sóc, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe cả mâm. Đây không đơn thuần là sự bướng bỉnh của một đứa trẻ hư, mà là hành động phản kháng trực diện nhằm từ chối sự quan tâm của một người mà em chưa thừa nhận là ba. Thu cảm thấy bị xâm phạm khi người đàn ông lạ mặt này cố tình bước vào thế giới riêng của mình bằng những cử chỉ thân mật. Ngay cả khi bị ông Sáu đánh vì quá giận, Thu cũng không hề hối lỗi. Phản ứng của cô bé vô cùng khác biệt khi ngồi im, đầu cúi gằm xuống, thể hiện một sự lầm lì và niềm tự trọng cao độ. Cách Thu lặng lẽ gắp lại cái trứng cá để vào chén rồi mới đứng dậy rời khỏi mâm cho thấy em không chấp nhận sự áp đặt hay uy quyền của một người không phải cha mình.

Hành động bỏ đi sau bữa cơm càng khẳng định thêm sự dứt khoát trong tâm hồn bé Thu. Khi xuống bến, cô bé cố làm dây lòi tói khua rộn ràng và thật to như một cách bộc lộ sự ấm ức và khẳng định sự giận dỗi của mình với mọi người. Thu sang nhà ngoại không chỉ để tìm nơi trú ẩn mà còn để tìm sự kiểm chứng và bảo vệ cho lý lẽ riêng: người đàn ông có vết thẹo dài kia không phải là người trong tấm ảnh chụp chung với má. Nhận xét một cách khách quan, sự bướng bỉnh này thực chất bắt nguồn từ một tình yêu quá đỗi mãnh liệt dành cho người cha thực sự. Vì quá yêu ba mình trong ảnh, Thu không cho phép mình chấp nhận một kẻ mà cô bé coi là mạo danh.

Mọi ngăn cách và hiểu lầm chỉ thực sự được tháo gỡ hoàn toàn trong đoạn trích thứ hai khi giờ phút chia tay đến gần. Trước khi ông Sáu lên đường, thái độ của Thu đã chuyển biến thầm lặng sau một đêm được bà ngoại giải thích. Sáng hôm đó, Thu đứng trong góc nhà với vẻ mặt cau có, buồn rầu và đầy suy tư. Ánh mắt mênh mông bỗng xôn xao khi nhìn cha, đó là khoảnh khắc sự ngờ vực bị xóa bỏ hoàn toàn, nhường chỗ cho sự đồng cảm và lòng khao khát được gần gũi. Khi ông Sáu khe khẽ thốt lên lời từ biệt, tiếng gọi "Ba" của Thu bỗng vang lên như một tiếng thét xé lòng. Tiếng kêu ấy như tiếng xé, phá tan sự im lặng dồn nén suốt tám năm trời, trở thành âm thanh thiêng liêng nhất phát ra từ đáy lòng cô bé.

Cùng với tiếng gọi xé lòng là những hành động thể hiện tình yêu cha mãnh liệt đến cuồng nhiệt. Thu chạy xô tới nhanh như một con sóc, dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba và nhảy thót lên người ông. Cô bé muốn níu giữ, muốn bù đắp cho những ngày xa cách và lạnh nhạt vừa qua. Đặc biệt nhất là chi tiết Thu hôn khắp người và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba. Vết thẹo từng là rào cản khiến Thu không nhận cha thì giờ đây lại là nơi em dành nhiều tình thương nhất vì em đã hiểu ra nỗi đau và sự hy sinh của cha. Lời van xin trong tiếng khóc "không cho ba đi nữa" chính là minh chứng cho tình cảm ruột thịt đã chiến thắng mọi khoảng cách và sự khắc nghiệt của chiến tranh.

Về nghệ thuật, Nguyễn Quang Sáng đã tỏ ra rất am hiểu tâm lý trẻ em khi miêu tả các hành động từ bướng bỉnh đến quấn quýt một cách tự nhiên và chân thực. Ngôi kể thứ ba qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba đã giúp câu chuyện hiện lên khách quan, giàu sức truyền cảm và tạo sự đồng cảm sâu sắc nơi độc giả. Ngôn ngữ bình dị mang đậm chất Nam Bộ cùng giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của các nhân vật. Cách xây dựng tình huống bất ngờ ở phút cuối khi Thu nhận cha đã nhấn mạnh sức mạnh của tình phụ tử vượt lên trên mọi nghịch cảnh của cuộc chiến.

Khắc họa hình ảnh bé Thu, tác giả đã xây dựng thành công một đứa trẻ gan góc nhưng có trái tim vô cùng ấm áp và yêu cha sâu nặng. Qua sự thay đổi thái độ của cô bé, chúng ta nhận thấy sự nghiệt ngã của chiến tranh khi làm rạn nứt những mối quan hệ ruột thịt, nhưng đồng thời chiến tranh cũng không thể dập tắt được tình cảm gia đình thiêng liêng. Câu chuyện khơi gợi niềm xúc động về giá trị của hòa bình và tình yêu thương vô bờ bến, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng bao thế hệ độc giả về sức mạnh mãnh liệt của tình người trong khói lửa.

Bài tham khảo Mẫu 7

Nguyễn Quang Sáng là nhà văn có lối viết mộc mạc nhưng ẩn chứa sức nặng sâu sắc, đặc biệt là khi ông viết về những con người và vùng đất Nam Bộ trong kháng chiến. Tác phẩm "Chiếc lược ngà" là một trong những truyện ngắn cảm động nhất của ông, khai thác đề tài tình phụ tử trong hoàn cảnh éo le của cuộc chiến tranh chống Mỹ. Điểm nhấn xuyên suốt tác phẩm chính là nhân vật bé Thu, một cô bé mang trong mình tính cách mạnh mẽ và một tình yêu cha vô bờ bến. Sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu đối với ông Sáu được thể hiện qua hai đoạn trích tiêu biểu: từ chỗ quyết liệt cự tuyệt đến khi nhận ra và gắn bó mật thiết với cha, đã mang lại cho người đọc những chiêm nghiệm sâu sắc về sức mạnh của huyết thống.

Tìm hiểu về bé Thu, người đọc dễ dàng nhận thấy hoàn cảnh đặc biệt đã nhào nặn nên cá tính của em. Thu xa ba từ khi mới một tuổi, một độ tuổi còn quá nhỏ để có những ký ức hình thể sống động. Mọi hình dung về cha chỉ được nuôi dưỡng qua tấm ảnh cũ chụp chung với má mà em luôn trân trọng. Chính sự xa cách lâu ngày đã tạo nên một bé Thu có cá tính mạnh, dứt khoát và cực kỳ kiên định. Đối với em, ba là người trong ảnh và bất cứ ai không giống với hình ảnh ấy đều bị coi là người lạ xâm phạm vào không gian gia đình thân thuộc.

Thái độ cự tuyệt quyết liệt của bé Thu được bộc lộ rõ nhất trong đoạn trích thứ nhất, đặc biệt là hành động trong bữa cơm gia đình. Khi ông Sáu dành sự quan tâm bằng cách gắp cái trứng cá bỏ vào chén cho con, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Hành động này phản ánh sự phản kháng trực diện, nó cho thấy cô bé từ chối mọi sự chăm sóc từ người mà em chưa thừa nhận là ba. Hậu quả là mâm cơm lộn xộn nhưng Thu không hề hối lỗi. Ngay cả khi bị ông Sáu đánh mông, Thu cũng không phản ứng theo cách thông thường của trẻ con là khóc lóc. Em ngồi im, đầu cúi gằm xuống, thể hiện một sự lầm lì và niềm tự trọng rất cao. Sau đó, em lặng lẽ gắp trứng cá để lại vào chén rồi mới đứng dậy rời đi, cho thấy một thái độ không chấp nhận sự áp đặt của ông Sáu.

Hành động bỏ sang nhà bà ngoại ngay lập tức khẳng định thêm sự dứt khoát trong cá tính của cô bé. Khi xuống bến, Thu cố ý khua dây lòi tói kêu rộn ràng và thật to như một cách bộc lộ sự ấm ức và khẳng định sự giận dỗi của mình. Sang nhà ngoại chính là cách em đi tìm sự kiểm chứng và bảo vệ lý lẽ riêng rằng người đàn ông có vết thẹo kia không thể là ba mình. Thực chất, sự bướng bỉnh này bắt nguồn từ tình yêu mãnh liệt dành cho người cha trong tấm ảnh. Vì quá yêu ba thật nên Thu không cho phép mình chấp nhận một người mà em coi là mạo danh, cho dù người đó có nỗ lực vỗ về em đến thế nào đi chăng nữa.

Mâu thuẫn chỉ thực sự được giải tỏa trong đoạn trích thứ hai vào sáng ngày ông Sáu ra đi. Sau khi được bà ngoại giải thích về nguồn gốc vết thẹo chiến tranh, tâm trạng Thu đã chuyển từ giận dữ sang hối hận và buồn bã. Sáng hôm ấy, em đứng trong góc nhà với vẻ mặt cau có, buồn rầu đầy suy tư. Ánh mắt mênh mông bỗng xôn xao khi nhìn thấy đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu của ông Sáu. Đó là khoảnh khắc mọi ngờ vực bị xóa bỏ, nhường chỗ cho niềm khao khát gắn bó. Khi nghe ông Sáu thốt lên lời chia tay, tiếng gọi "Ba" của Thu vang lên như một tiếng xé, phá tan sự dồn nén suốt tám năm trời, chứa đựng bao nhiêu thương nhớ và hối lỗi.

Cùng với tiếng gọi ấy là những hành động thể hiện tình yêu cha mãnh liệt. Thu chạy xô tới nhanh như một con sóc, ôm chặt lấy cổ ba và nhảy thót lên người ông như sợ rằng nếu buông ra ba sẽ đi mất. Em hôn khắp người ba và đặc biệt là hôn cả vết thẹo dài bên má. Vết sẹo từng là lý do khiến em chối bỏ cha thì giờ đây lại là nơi em thấu hiểu và yêu thương nhất. Lời van xin trong tiếng khóc "không cho ba đi nữa" cho thấy sự gắn bó máu thịt đã chiến thắng mọi khoảng cách thời gian. Tình yêu ba trong Thu bùng phát mãnh liệt sau bao ngày bị kìm nén bởi sự hiểu lầm về diện mạo của cha.

Thành công của tác phẩm không thể tách rời nghệ thuật khắc họa tâm lý nhân vật tài tình của Nguyễn Quang Sáng. Tác giả am hiểu tâm lý trẻ em, miêu tả các hành động rất tự nhiên và chân thực. Việc lựa chọn ngôi kể thứ ba thông qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba khiến câu chuyện hiện lên khách quan và đầy xúc động. Ngôn ngữ bình dị mang đậm màu sắc Nam Bộ cùng giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng đã làm bật lên vẻ đẹp của tình phụ tử. Cách xây dựng kịch tính ở phút cuối khi Thu nhận cha đã nhấn mạnh giá trị của tình cảm gia đình vượt lên trên sự tàn khốc của chiến tranh.

Tóm lại, hình ảnh bé Thu qua hai đoạn trích đã khẳng định giá trị của tình cha con sâu nặng và cá tính gan góc của một cô bé miền sông nước. Qua sự thay đổi thái độ của Thu, ta thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh khi làm tổn thương những tâm hồn trẻ thơ, nhưng trên hết vẫn là sự chiến thắng của tình yêu thương gia đình. Câu chuyện khơi gợi trong lòng người đọc niềm xúc động về giá trị của hòa bình và tình yêu thương vô bờ bến, đồng thời là lời nhắc nhở về sự thấu hiểu và trân trọng những người thân yêu quanh mình.

Bài tham khảo Mẫu 8

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, văn học Việt Nam đã chứng kiến sự ra đời của nhiều tác phẩm viết về tình yêu quê hương và lòng quả cảm của người lính. Tuy nhiên, hiếm có tác phẩm nào lại miêu tả sự giao thoa giữa nỗi đau chiến tranh và tình cảm gia đình tinh tế như "Chiếc lược ngà" của nhà văn Nguyễn Quang Sáng. Là một người gắn bó mật thiết với mảnh đất Nam Bộ, ông đã mang đến một câu chuyện cảm động về tình phụ tử qua nhân vật bé Thu. Xuyên suốt hai đoạn trích tiêu biểu, độc giả được chứng kiến một sự chuyển biến tâm lý đầy kịch tính: từ thái độ cự tuyệt quyết liệt đến sự gắn bó mãnh liệt của bé Thu dành cho ông Sáu. Chính sự thay đổi này đã lột tả trọn vẹn nét tính cách vừa gan góc vừa giàu tình cảm của cô bé, đồng thời khẳng định sức mạnh thiêng liêng của huyết thống.

Bối cảnh lớn lên của bé Thu là một chi tiết quan trọng để lý giải cho sự bướng bỉnh của cô bé sau này. Xa ba từ năm mới một tuổi, tình cảm của Thu dành cho cha chỉ được nuôi dưỡng qua tấm ảnh cũ chụp chung với má. Chính sự xa cách quá lâu đã tạo nên một đứa trẻ có cá tính mạnh mẽ, dứt khoát và cực kỳ kiên định với những gì mình tin tưởng. Đối với Thu, ba của em phải giống hệt người đàn ông trong ảnh, không được có bất kỳ dấu vết nào sai lệch. Niềm tin ngây thơ nhưng sắt đá ấy đã khiến cô bé không thể chấp nhận sự thật khi ông Sáu trở về với một vết sẹo dài trên má do chiến tranh để lại.

Thái độ cự tuyệt quyết liệt của bé Thu thể hiện rõ nét nhất trong đoạn trích thứ nhất, đặc biệt là tình huống trong bữa cơm gia đình. Khi ông Sáu dành sự quan tâm bằng cách gắp trứng cá cho con, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Đây là hành động phản kháng trực diện, cho thấy em từ chối sự chăm sóc của người mà em chưa thừa nhận là cha. Ngay cả khi bị ông Sáu giận quá mà đánh, Thu không khóc lóc hay bỏ chạy mà ngồi im, đầu cúi gằm xuống. Phản ứng này chứng tỏ một sự lầm lì, bướng bỉnh và niềm tự trọng rất cao của một đứa trẻ có cá tính. Việc em gắp lại cái trứng cá để vào chén rồi mới rời đi cho thấy một thái độ không phục tùng trước sự áp đặt của người đàn ông lạ mặt.

Hành động bỏ sang nhà ngoại ngay lập tức khẳng định thêm sự dứt khoát của cô bé. Khi xuống bến, Thu cố ý làm dây lòi tói khua rộn rãng và thật to như một cách bộc lộ sự ấm ức và khẳng định sự giận dỗi của mình. Sang nhà ngoại chính là cách em đi tìm sự kiểm chứng và bảo vệ lý lẽ riêng: người đàn ông kia không phải ba mình. Thực chất, sự ngang ngạnh này bắt nguồn từ một tình yêu mãnh liệt dành cho người cha trong tấm ảnh. Vì quá yêu ba thật nên Thu không chấp nhận người mà em coi là mạo danh. Sự bướng bỉnh ở đây chính là mặt trái của một trái tim trung thành tuyệt đối với tình thâm.

Mọi ngăn cách chỉ thực sự được hóa giải trong đoạn trích thứ hai khi giờ phút chia tay đã cận kề. Sau khi nghe ngoại giải thích về vết thẹo chiến tranh, tâm trạng Thu đã có sự biến chuyển lớn. Sáng hôm ấy, em đứng trong góc nhà với vẻ mặt cau có, buồn rầu và đầy suy tư. Ánh mắt mênh mông bỗng xôn xao khi nhìn thấy đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu của ông Sáu, báo hiệu sự đồng cảm và lòng khao khát gắn kết. Khi nghe tiếng ba chào tạm biệt, tiếng gọi "Ba" của Thu vang lên như một tiếng thét xé lòng, phá tan sự im lặng dồn nén suốt tám năm trời. Tiếng gọi ấy chứa đựng bao nhiêu thương nhớ, hối lỗi và tình yêu thương vô bờ bến đã bùng phát sau bao nhiêu ngăn trở.

Đi cùng với tiếng gọi là những hành động gắn bó mãnh liệt. Thu chạy nhanh như một con sóc, ôm chặt lấy cổ ba và nhảy thót lên người ông như muốn níu giữ không cho ba đi nữa. Em hôn khắp người ba và đặc biệt là hôn cả vết thẹo dài bên má – thứ mà trước đó em từng ghét bỏ. Hành động này cho thấy Thu đã thấu hiểu và yêu thương cả nỗi đau của cha mình. Lời nói trong tiếng khóc "không cho ba đi nữa" chính là lời van xin ngây thơ nhưng thể hiện sự gắn bó máu thịt vô cùng sâu sắc. Tình yêu ba trong Thu bấy lâu bị kìm nén bởi hiểu lầm diện mạo, giờ đây vỡ òa mãnh liệt hơn bao giờ hết.

Nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Quang Sáng đã góp phần quan trọng làm nên sức hút của tác phẩm. Tác giả am hiểu tâm lý trẻ em, miêu tả các hành động rất tự nhiên và chân thực. Việc sử dụng ngôi kể thứ ba qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba tạo nên sự khách quan và đầy xúc động cho câu chuyện. Ngôn ngữ bình dị, đậm chất Nam Bộ cùng giọng điệu nhẹ nhàng đã khắc họa thành công vẻ đẹp tâm hồn bé Thu. Tình huống bất ngờ khi Thu nhận cha ở cuối buổi chia tay đã nhấn mạnh sức mạnh của tình phụ tử vượt qua mọi nghịch cảnh của chiến tranh.

Tóm lại, hình ảnh bé Thu qua hai đoạn trích đã khẳng định tình yêu cha sâu nặng ẩn sau vẻ ngoài gan góc, bướng bỉnh. Qua sự thay đổi thái độ của cô bé, ta thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh khi gây ra những chia cắt đau đớn, nhưng đồng thời chiến tranh cũng làm ngời sáng tình cảm gia đình thiêng liêng. Câu chuyện khơi gợi trong lòng người đọc niềm xúc động về giá trị của hòa bình và tình yêu thương, nhắc nhở chúng ta trân trọng hơn những phút giây sum họp bên gia đình. Hình ảnh bé Thu ôm lấy cổ cha sẽ mãi là một nốt nhạc trầm xao xuyến trong bản anh hùng ca về tình người thời kháng chiến.

Bài tham khảo Mẫu 9

Trong nền văn học hiện thực Nam Bộ, Nguyễn Quang Sáng là một cây bút có khả năng thấu thị tâm hồn con người một cách sâu sắc và tinh tế. Một trong những tác phẩm để lại dư vang lớn nhất của ông là "Chiếc lược ngà" – một câu chuyện cảm động viết về tình phụ tử trong bối cảnh chiến tranh tàn khốc. Tâm điểm của tác phẩm chính là nhân vật bé Thu với những diễn biến tâm lý phức tạp nhưng vô cùng chân thực. Qua hai đoạn trích tiêu biểu, tác giả đã khắc họa thành công sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu đối với ông Sáu: từ sự cự tuyệt quyết liệt đến khi nhận ra và gắn bó mật thiết với cha mình. Sự chuyển biến này không chỉ bộc lộ cá tính của một đứa trẻ mà còn khẳng định sức mạnh vĩnh cửu của tình cảm gia đình.

Để lý giải cho thái độ của bé Thu, trước hết cần nhìn vào bối cảnh thiếu vắng tình cha từ khi em mới tròn một tuổi. Niềm tin và sự mong đợi của Thu dành cho cha hoàn toàn đặt vào tấm ảnh chụp chung với má mà em luôn giữ gìn. Thu vốn là đứa trẻ có cá tính mạnh mẽ, dứt khoát và cực kỳ kiên định với suy nghĩ của mình. Đối với em, ba phải giống hệt trong ảnh, bất cứ sự khác biệt nào cũng đều bị coi là sự mạo danh. Chính sự chung thủy ngây thơ ấy đã tạo nên một bức tường ngăn cách vô hình khi em đối diện với ông Sáu – người cha thực sự nhưng lại mang một vết thẹo dài trên mặt.

Sự cự tuyệt quyết liệt của bé Thu thể hiện rõ nhất trong đoạn trích thứ nhất qua tình huống bữa cơm. Khi ông Sáu gắp cái trứng cá cho vào chén như một cử chỉ yêu thương, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Hành động này là sự phản kháng trực diện, cho thấy em từ chối sự quan tâm của một người mà em chưa thừa nhận là ba. Ngay cả khi bị đánh, Thu không hề khóc lóc mà ngồi im, đầu cúi gằm xuống thể hiện sự lầm lì và tự trọng cao. Việc Thu lặng lẽ gắp lại cái trứng cá rồi mới rời đi cho thấy một thái độ không chấp nhận sự áp đặt của ông Sáu, khẳng định cái tôi kiên định của đứa trẻ miền sông nước.

Hành động bỏ sang nhà ngoại sau đó càng tô đậm thêm cá tính dứt khoát của cô bé. Khi xuống bến, Thu cố tình làm dây lòi tói khua rộn ràng như một cách bộc lộ sự ấm ức và khẳng định sự giận dỗi của mình. Sang nhà ngoại chính là cách em đi tìm sự kiểm chứng để bảo vệ cho lý lẽ riêng: người đàn ông có sẹo kia không phải là người trong tấm ảnh. Thực chất, đằng sau sự bướng bỉnh này là một tình yêu mãnh liệt dành cho người cha đích thực. Vì quá yêu ba mình trong ảnh, Thu không cho phép trái tim mình chấp nhận một ai khác thay thế vị trí đó, cho dù người đó có nỗ lực vỗ về em đến đâu.

Tuy nhiên, đoạn trích thứ hai lại mở ra một sự thay đổi tâm lý đầy xúc động vào sáng ngày ông Sáu ra đi. Sau khi nghe ngoại giải thích về vết thẹo chiến tranh, nỗi ngờ vực bấy lâu đã được xóa bỏ, nhường chỗ cho lòng hối hận. Thu đứng trong góc nhà với vẻ mặt cau có, buồn rầu đầy suy tư. Ánh mắt mênh mông bỗng xôn xao khi nhìn thấy đôi mắt trìu mến của ba, cho thấy sự đồng cảm và khao khát được gần gũi đang trỗi dậy. Khi ông Sáu nói lời từ biệt, tiếng gọi "Ba" của Thu vang lên như một tiếng thét xé lòng, phá tan sự im lặng dồn nén suốt tám năm trời. Tiếng gọi ấy chứa đựng tất cả tình yêu thương và sự thừa nhận muộn màng dành cho người cha.

Cùng với tiếng gọi xé lòng là những hành động gắn bó mãnh liệt của cô bé dành cho cha mình. Thu chạy xô tới nhanh như một con sóc, ôm chặt lấy cổ ba và nhảy thót lên người ông như sợ rằng nếu buông ra ba sẽ đi mất. Em hôn khắp người ba và đặc biệt là hôn cả vết thẹo dài bên má – thứ mà trước đó em từng ghét bỏ. Hành động hôn lên vết thẹo cho thấy Thu đã thấu hiểu nỗi đau và sự hy sinh của cha. Lời van xin "không cho ba đi nữa" chính là minh chứng cho tình cảm máu thịt đã chiến thắng mọi sự chia cắt. Tình yêu ba trong Thu bùng phát mãnh liệt sau bao ngày bị kìm nén bởi những hiểu lầm về diện mạo.

Nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Quang Sáng trong truyện ngắn này vô cùng đặc sắc. Tác giả am hiểu sâu sắc tâm lý trẻ thơ, miêu tả các hành động rất tự nhiên và chân thực. Việc lựa chọn ngôi kể thứ ba thông qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba khiến câu chuyện hiện lên khách quan và giàu sức truyền cảm. Ngôn ngữ bình dị mang đậm phong vị Nam Bộ cùng giọng điệu nhẹ nhàng đã khắc họa thành công vẻ đẹp tâm hồn bé Thu. Tình huống bất ngờ khi Thu nhận cha ở buổi chia tay đã nhấn mạnh sức mạnh của tình phụ tử vượt lên trên mọi sự tàn khốc của chiến tranh.

Qua sự thay đổi thái độ và hành động của bé Thu trong hai đoạn trích, tác phẩm đã xây dựng thành công hình ảnh một đứa trẻ gan góc nhưng giàu tình thương cha sâu nặng. Ta thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh khi gây ra những chia cắt đau đớn, nhưng đồng thời chiến tranh cũng làm ngời sáng tình cảm gia đình thiêng liêng. Câu chuyện khơi gợi niềm xúc động về giá trị của hòa bình và sự kỳ diệu của tình yêu thương, nhắc nhở chúng ta trân trọng hơn những giây phút sum họp bên người thân. Hình ảnh bé Thu ôm lấy cha mãi là một biểu tượng đẹp về sức mạnh của tình người trong khói lửa.

Bài tham khảo Mẫu 10

Văn học Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ đã để lại những trang viết đầy hào hùng nhưng cũng không thiếu những nốt nhạc trầm đầy xúc động về tình cảm gia đình. Nhà văn Nguyễn Quang Sáng, người con của đất Nam Bộ, đã mang đến cho độc giả một tác phẩm bất hủ mang tên "Chiếc lược ngà". Truyện ngắn này không chỉ ca ngợi lòng yêu nước mà còn là một bài ca về tình cha con trong cảnh ngộ éo le. Tâm điểm của tác phẩm chính là nhân vật bé Thu, một cô bé mang tính cách mạnh mẽ và tình yêu cha vô bờ bến. Qua hai đoạn trích tiêu biểu, người đọc chứng kiến sự thay đổi thái độ của bé Thu đối với ông Sáu: từ sự cự tuyệt quyết liệt đến khi nhận ra và gắn bó mật thiết, để lại những rung động sâu sắc về sức mạnh của huyết thống thiêng liêng.

Hoàn cảnh thiếu vắng cha từ nhỏ đã đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cá tính của bé Thu. Xa cách cha suốt tám năm ròng rã, mọi hình dung của em về cha chỉ nằm trong tấm ảnh chụp chung với má. Chính sự xa cách ấy đã tạo nên một bé Thu có cá tính rất mạnh, dứt khoát và cực kỳ kiên định với những gì mình hằng tin tưởng. Đối với một đứa trẻ miền sông nước như Thu, tình yêu dành cho cha là duy nhất và phải gắn liền với hình tượng cha trong ảnh. Vì vậy, khi đối diện với một người đàn ông có vết thẹo trên má không giống trong ảnh, em đã phản ứng bằng một sự cảnh giác và chối bỏ quyết liệt.

Thái độ cự tuyệt của bé Thu được bộc lộ rõ nhất qua đoạn trích thứ nhất, đặc biệt là hành động trong bữa cơm gia đình. Khi được ông Sáu gắp cho một cái trứng cá như lời vỗ về tình cảm, Thu đã bất thần hất cái trứng ra khiến cơm văng tung tóe. Đây là một hành động phản kháng trực diện, minh chứng cho sự dứt khoát của một đứa trẻ từ chối sự quan tâm của một người mà em chưa thừa nhận là ba. Khi bị ông Sáu đánh, Thu không khóc lóc mà ngồi im, đầu cúi gằm xuống, thể hiện một sự lầm lì và niềm tự trọng rất cao. Việc em lặng lẽ gắp lại cái trứng cá rồi mới đứng dậy rời mâm cho thấy Thu hoàn toàn không khuất phục trước uy quyền của người lạ.

Hành động bỏ sang nhà ngoại ngay lập tức khẳng định thêm bản lĩnh dứt khoát trong cá tính cô bé. Khi xuống bến, Thu cố tình làm dây lòi tói khua rộn rãng như một cách bộc lộ sự ấm ức và khẳng định sự giận dỗi của mình với mọi người xung quanh. Sang nhà ngoại chính là cách em đi tìm sự kiểm chứng cho lý lẽ riêng: người đàn ông có sẹo kia không phải người trong ảnh. Nhìn sâu vào sự bướng bỉnh này, ta thấy nó thực chất bắt nguồn từ một tình yêu mãnh liệt dành cho cha. Vì quá trung thành với hình bóng người ba thực sự trong ảnh, Thu đã vô tình tạo ra bức tường ngăn cách với người cha đang đứng trước mặt.

Tuy nhiên, sự thật đã được phơi bày và dẫn đến sự thay đổi tâm lý đầy xúc động trong đoạn trích thứ hai. Sau khi nghe ngoại giải thích về vết thẹo chiến tranh, tâm trạng Thu đã chuyển từ giận dữ sang hối hận và buồn bã. Sáng ngày ông Sáu lên đường, em đứng trong góc nhà với vẻ mặt cau có, buồn rầu đầy suy tư. Ánh mắt mênh mông bỗng xôn xao khi nhìn thấy đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu của ông Sáu, cho thấy sự đồng cảm đã trỗi dậy mạnh mẽ. Khi ông Sáu thốt lên lời chia tay, tiếng gọi "Ba" vang lên như một tiếng thét xé lòng, phá tan sự dồn nén bấy lâu, chứa đựng bao nhiêu thương nhớ và sự hối lỗi dành cho cha.

Đi cùng với tiếng gọi là những hành động thể hiện tình yêu cha mãnh liệt đến cuồng nhiệt. Thu chạy xô tới nhanh như một con sóc, ôm chặt lấy cổ ba và nhảy thót lên người ông như muốn níu giữ sự sống của chính mình. Em hôn khắp người ba và đặc biệt là hôn cả vết thẹo dài bên má – biểu tượng từng làm em xa cách giờ lại là nơi em dành tình cảm sâu nặng nhất. Thu đã hiểu ra vết thẹo ấy chính là dấu ấn của sự hy sinh và lòng dũng cảm của cha. Lời van xin "không cho ba đi nữa" chính là minh chứng cho tình cảm máu thịt đã chiến thắng thời gian và mọi rào cản của chiến tranh tàn khốc.

Thành công của Nguyễn Quang Sáng nằm ở nghệ thuật khắc họa tâm lý nhân vật vô cùng tự nhiên và chân thực. Tác giả đã rất am hiểu tâm hồn trẻ thơ khi để cho Thu bộc lộ cá tính qua những hành động cụ thể, sinh động. Việc lựa chọn ngôi kể thứ ba qua điểm nhìn của nhân vật chú Ba tạo nên sự khách quan và giàu sức truyền cảm cho câu chuyện. Ngôn ngữ bình dị, đậm chất Nam Bộ cùng giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng đã khắc họa thành công vẻ đẹp tâm hồn bé Thu. Tình huống bất ngờ khi Thu nhận cha ở buổi chia tay đã nhấn mạnh sức mạnh mãnh liệt của tình cảm gia đình vượt lên trên sự hủy diệt của bom đạn.

Xây dựng nhân vật bé Thu qua hai đoạn trích, tác giả đã khẳng định giá trị vĩnh cửu của tình phụ tử ẩn sau vẻ ngoài gan góc, bướng bỉnh. Qua sự thay đổi thái độ của cô bé, chúng ta thấy được sự nghiệt ngã của chiến tranh khi gây ra những vết thương lòng sâu sắc, nhưng trên hết vẫn là sự chiến thắng của tình người. Câu chuyện khơi gợi niềm xúc động về tình cha con và nhắc nhở mỗi chúng ta cần trân trọng giá trị của hòa bình và tình yêu thương trong cuộc sống. Hình ảnh bé Thu ôm chặt lấy cổ ba mãi là một nốt nhạc trầm đầy cảm xúc trong tâm khảm người đọc.