Lý thuyết: Siêu hình học thế kỷ XVII

Bình chọn:
3.4 trên 5 phiếu

Thông thường khi nói đến danh từ "siêu hình" (metaphisica) chúng ta quen ám chỉ một cách thức tư duy phiến diện, cứng đờ, phản biện chứng về các sự vật. Nhưng ngoài ra, nó còn thể hiện khía cạnh bản thể luận nữa

Thông thường khi nói đến danh từ "siêu hình" (metaphisica) chúng ta quen ám chỉ một cách thức tư duy phiến diện, cứng đờ, phản biện chứng về các sự vật. Nhưng ngoài ra, nó còn thể hiện khía cạnh bản thể luận nữa. Trong nhiều thế kỷ, đo sự thống trị của quan niệm coi triết học là khoa học bao trùm mọi lĩnh vực nhận thức của con người, danh từ nay thường thể hiện bộ phận cơ bản nhất của triết học, làm nền tảng cho toàn bộ thế giới quan của con người. Nó nghiên cứu nguồn gốc và bản chất của tồn tại nói chung, vạch ra những nguyên nhân cấu thành sự vật. Đây chính là nghĩa ban đầu của "siêu hình học”, được Arixtốt lần đầu tiên đưa ra khi đặt tên tác phẩm triết học quan trọng nhất của mình.

Thời cận đại, nhất là ở thế kỷ XVII, bên cạnh xu hướng duy vật và duy cảm của triết học Anh, xu hướng siêu hình học đặc biệt phát triển. Nó dựa trên sự gắn bó hữu cơ giữa triết học và các tri thức khoa học khác chưa tách ra khỏi cái nôi triết học của mình.

Thế kỷ XVII là thời kỳ hoàng kim của các hệ thống siêu hình học với các đại biểu chính như Đềcáctơ, Xpinôza, Lépnít V.V.. Họ là những nhà bách khoa toàn thư của nhân loại thời bấy giờ, uyên bác cả về triết học lẫn các lĩnh vực khác. Mặc dù không tránh khỏi tính tư biện, cũng như việc không đánh giá đúng mức giá trị của các khoa học khác so với triết học, nhưng các nhà tư tưởng trên có nhiều đóng góp to lớn trong lịch sử tư tưởng Tây Âu và thế giới nói chung. Các phát kiến khoa học của Đềcáctơ, Lépnít, v.v. có ý nghĩa quan trọng đối với các lĩnh vực toán học và khoa học tự nhiên.

Một trong những nét nổi bật của các nhà tư tưởng trên đây là: chịu ảnh hưởng của sự phát triển các ngành khoa học tự nhiên lý thuyết, họ thể hiện lập trường duy lý, đặc biệt đề cao vai trò của trí tuệ, của tư duy lôgíc và các tri thức lý luận khoa học. Mặc dù có hạn chế ở việc không đánh giá đúng mức nhận thức cảm tính, nhưng quan niệm duy lý của Đềcáctơ, Xpinôza, Lépnít đã đóng vai trò to lớn đối với việc xây dựng hệ thống lý luận triết học, cũng như trong việc phát triển tư duy lý luận của nhân loại nói chung.

Loigiaihay.com

Các bài liên quan: - Siêu hình học thế kỷ XVII

Rêne Đềcáctơ (1596 - 1650) Rêne Đềcáctơ (1596 - 1650)

Rêne Đềcáctơ (Rene Descartes) là nhà triết học, nhà bách khoa toàn thư vĩ đại người Pháp. Có thể nói, cùng với Bêcơn, “Đềcáctơ đã tạo ra một cuộc cách mạng trong lịch sử tư tưởng triết học" Tây Âu cận đại

Xem chi tiết
Bêkênit Xpinôza (1632 - 1677) Bêkênit Xpinôza (1632 - 1677)

Bêkênít Xpinôza là nhà triết học lỗi lạc người Hà Lan. Ông sinh năm 1632 trong một gia đình thương gia ở Amxtécđam (Hà Lan). Theo học tại một trường trung cấp tôn giáo châu Âu ở Amxtécđam, sau đó ông phải bỏ học, giúp bố làm nghề buôn bán

Xem chi tiết
Gophrít Vinhem Lépnít (1646 - 1716) Gophrít Vinhem Lépnít (1646 - 1716)

Gophrít Vinhem Lépnít (Gofrit Wilhem Leibniz) là nhà triết học, nhà toán học, vật lý học lỗi lạc người Đức, người có nhiều đóng góp quan trọng đối với sự phát triển triết học và khoa học phương Tây cận đại

Xem chi tiết
Lý thuyết: Chủ nghĩa duy tâm chủ quan và hoài nghi luận cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII Lý thuyết: Chủ nghĩa duy tâm chủ quan và hoài nghi luận cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII

Ngay ở thời kỳ hoàng kim của mình, siêu hình học thế kỷ XVII đã bị các nhà duy vật Anh cùng thời, nhất là Lốccơ phê phán. Nhưng trong bối cảnh lịch sử ở Tây Âu thời đó

Xem chi tiết
Phủ định là gì? Phủ định biện chứng là gì? Phủ định biện chứng giữ vai trò gì đối với sự phát triển? Tại sao? Thế nào là “phủ định của phủ định”? Cho ví dụ minh hoạ Phủ định là gì? Phủ định biện chứng là gì? Phủ định biện chứng giữ vai trò gì đối với sự phát triển? Tại sao? Thế nào là “phủ định của phủ định”? Cho ví dụ minh hoạ

Khái niệm phủ định dùng để chỉ sự thay thế sự vật này bằng sự vật khác, giai đoạn vận động, phát triển này bằng giai đoạn vận động, phát triển khác. Theo nghĩa đó, không phải bất cứ sự phủ định nào cũng dẫn tới quá trình phát triển.

Xem chi tiết
Lực lượng sản xuất là gì? Quan hệ sản xuất là gì? Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất có mối quan hệ như thế nào? Từ việc hiểu biết mối quan hệ đó có thể rút ra ý nghĩa phương pháp luận nào? Cho ví dụ minh hoạ Lực lượng sản xuất là gì? Quan hệ sản xuất là gì? Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất có mối quan hệ như thế nào? Từ việc hiểu biết mối quan hệ đó có thể rút ra ý nghĩa phương pháp luận nào? Cho ví dụ minh hoạ

Khái niệm lực lượng sản xuất + Khái niệm lực lượng sản xuất dùng để chỉ tổng thể các yếu tố cấu thành nội dung vật chất, kỹ thuật, công nghệ,... của quá trình sản xuất, tạo thành năng lực thực tiễn cải biến giới tự nhiên của con người.

Xem chi tiết
Con người và bản chất của con người Con người và bản chất của con người

a) Khái niệm con người Con người là một thực thể tự nhiên mang đặc tính xã hội có sự thống nhất biện chứng giữa hai phương diện tự nhiên và xã hội.

Xem chi tiết
Thực tiễn là gì? Nhận thức là gì? Theo quan điểm duy vật biện chứng: thực tiễn có vai trò gì đối với nhận thức? Thực tiễn là gì? Nhận thức là gì? Theo quan điểm duy vật biện chứng: thực tiễn có vai trò gì đối với nhận thức?

- Khái niệm thực tiễn và các hình thức cơ bản của thực tiễn + Khái niệm thực tiễn dùng để chỉ toàn bộ hoạt động vật chất có mục đích, mang tính lịch sử - xã hội của con người nhằm cải biến tự nhiên và xã hội. + Các hình thức cơ bản của thực tiễn:

Xem chi tiết
Gửi văn hay nhận ngay phần thưởng