Tháo
Nghĩa & Ví dụ
1.
động từ
Làm cho các chi tiết, bộ phận được lắp ghép rời ra khỏi chỉnh thể.
Ví dụ:
Anh ấy tháo cái bản lề cửa ra để chỉnh lại.
2.
động từ
Lấy ra, bỏ ra khỏi người cái đang mang.
Ví dụ:
Anh tháo áo khoác vì trời bỗng ấm lên.
3.
động từ
(kết hợp hạn chế). Làm cho thoát ra khỏi tình trạng bị ngăn giữ.
Ví dụ:
Họ tháo thế bí bằng một thỏa thuận công bằng.
4.
động từ
(Chất bài tiết) thoát ra ngoài cơ thể nhiều và mạnh.
Ví dụ:
Vừa sốt vừa ho, anh ta thấy mồ hôi tháo ra như mưa.
Nghĩa 1: Làm cho các chi tiết, bộ phận được lắp ghép rời ra khỏi chỉnh thể.
1
Học sinh tiểu học
- Bố tháo chiếc bánh xe ra để vá lốp.
- Con cẩn thận tháo cái nắp hộp ra.
- Chú thợ tháo chiếc quạt để lau bụi.
2
Học sinh THCS – THPT
- Anh thợ máy tháo từng con ốc, đặt ngay ngắn lên khay.
- Tớ tháo mô hình robot ra xem cấu tạo rồi lắp lại.
- Cô kỹ thuật viên tháo ổ cứng khỏi máy tính để kiểm tra lỗi.
3
Người trưởng thành
- Anh ấy tháo cái bản lề cửa ra để chỉnh lại.
- Đôi khi muốn hiểu một thứ, ta phải bình tĩnh tháo nó ra rồi ghép lại bằng lý trí.
- Trước khi chuyển nhà, họ tháo kệ gỗ, đánh dấu từng thanh để lắp cho khớp.
- Thợ sửa điện tháo bảng mạch, chụp ảnh vị trí dây để tránh nhầm lẫn.
Nghĩa 2: Lấy ra, bỏ ra khỏi người cái đang mang.
1
Học sinh tiểu học
- Em tháo mũ ra khi bước vào lớp.
- Bạn nhớ tháo khăn quàng khi đi ngủ.
- Bé tự tháo giày để lên giá.
2
Học sinh THCS – THPT
- Vừa đến cổng, cậu tháo tai nghe để chào thầy cô.
- Cô ấy tháo đồng hồ khi rửa tay cho khỏi ướt.
- Vào phòng thí nghiệm, chúng tớ tháo nhẫn theo quy định an toàn.
3
Người trưởng thành
- Anh tháo áo khoác vì trời bỗng ấm lên.
- Về đến nhà, tôi tháo chiếc balô, thấy vai nhẹ hẳn.
- Cô tháo kính, xoa mắt vài giây rồi tiếp tục đọc bản thảo.
- Trước khi qua chốt an ninh, anh ấy tháo thắt lưng và đặt vào khay.
Nghĩa 3: (kết hợp hạn chế). Làm cho thoát ra khỏi tình trạng bị ngăn giữ.
1
Học sinh tiểu học
- Cô chú cứu hộ tháo kẹt cho chú mèo trong hàng rào.
- Chú công nhân tháo nước bị ứ trong mương.
- Bác tài nhờ người tháo ách xe khỏi bùn.
2
Học sinh THCS – THPT
- Đội quản lý đô thị tháo dỡ rào chắn tạm để giải phóng lối đi.
- Người dân cùng nhau tháo ách ngập úng bằng cách mở các miệng cống bị tắc.
- Một cuộc trò chuyện thẳng thắn có thể tháo gỡ hiểu lầm đang níu mọi người lại.
3
Người trưởng thành
- Họ tháo thế bí bằng một thỏa thuận công bằng.
- Khi tháo chốt cuối, dòng xe được giải phóng, phố thở phào.
- Một lời xin lỗi đúng lúc đủ để tháo nút thắt trong mối quan hệ.
- Chính sách mới tháo rào cản cho doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn.
Nghĩa 4: (Chất bài tiết) thoát ra ngoài cơ thể nhiều và mạnh.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn ấy bị cảm nên mũi tháo nước suốt.
- Trời nóng, mồ hôi tháo như tắm.
- Bạn nhỏ ho, đờm tháo ra nhiều.
2
Học sinh THCS – THPT
- Sau khi chạy bền, mồ hôi tháo ào ạt dưới lớp áo thể thao.
- Cơn viêm mũi khiến nước mũi tháo liên tục, rất khó chịu.
- Bị dị ứng, mắt cậu ấy tháo nước đến đỏ hoe.
3
Người trưởng thành
- Vừa sốt vừa ho, anh ta thấy mồ hôi tháo ra như mưa.
- Thuốc bắt đầu ngấm, đờm tháo mạnh, ngực nhẹ đi.
- Trúng gió lạnh, nước mũi tháo ròng ròng, chẳng tập trung nổi.
- Sau ca trực, mồ hôi tháo xối xả, áo bết lại như dính keo.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa 1: Làm cho các chi tiết, bộ phận được lắp ghép rời ra khỏi chỉnh thể.
Từ đồng nghĩa:
gỡ dỡ
Từ trái nghĩa:
lắp ghép
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| tháo | Diễn tả hành động tách rời các bộ phận đã được lắp ráp, mang tính kỹ thuật hoặc thủ công. Ví dụ: Anh ấy tháo cái bản lề cửa ra để chỉnh lại. |
| gỡ | Trung tính, phổ biến, thường dùng cho những thứ gắn kết nhẹ nhàng hoặc cần tỉ mỉ. Ví dụ: Gỡ mối chỉ, gỡ dây điện. |
| dỡ | Trung tính, phổ biến, thường dùng cho việc tháo rời các cấu trúc lớn, công trình. Ví dụ: Dỡ nhà, dỡ hàng. |
| lắp | Trung tính, phổ biến, hành động kết nối các bộ phận lại với nhau. Ví dụ: Lắp ráp máy móc. |
| ghép | Trung tính, phổ biến, hành động kết nối các bộ phận lại với nhau. Ví dụ: Ghép hình, ghép gỗ. |
Nghĩa 2: Lấy ra, bỏ ra khỏi người cái đang mang.
Từ đồng nghĩa:
cởi gỡ
Từ trái nghĩa:
mặc đeo mang
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| tháo | Diễn tả hành động cởi bỏ, gỡ bỏ vật đang đeo, mặc trên người. Ví dụ: Anh tháo áo khoác vì trời bỗng ấm lên. |
| cởi | Trung tính, phổ biến, dùng cho quần áo, giày dép. Ví dụ: Cởi áo, cởi giày. |
| gỡ | Trung tính, phổ biến, dùng cho trang sức, phụ kiện hoặc những thứ gắn nhẹ. Ví dụ: Gỡ nhẫn, gỡ kính. |
| mặc | Trung tính, phổ biến, hành động ngược lại của cởi quần áo. Ví dụ: Mặc quần áo. |
| đeo | Trung tính, phổ biến, hành động ngược lại của gỡ trang sức, phụ kiện. Ví dụ: Đeo vòng, đeo kính. |
| mang | Trung tính, phổ biến, hành động ngược lại của bỏ vật dụng. Ví dụ: Mang túi, mang vác. |
Nghĩa 3: (kết hợp hạn chế). Làm cho thoát ra khỏi tình trạng bị ngăn giữ.
Từ đồng nghĩa:
mở cởi
Từ trái nghĩa:
nhốt trói khóa
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| tháo | Diễn tả hành động giải thoát, giải phóng khỏi sự kìm hãm, ngăn chặn, thường dùng trong ngữ cảnh cụ thể. Ví dụ: Họ tháo thế bí bằng một thỏa thuận công bằng. |
| mở | Trung tính, phổ biến, dùng để làm cho vật bị khóa, bị đóng thoát ra. Ví dụ: Mở cửa chuồng, mở khóa xích. |
| cởi | Trung tính, phổ biến, dùng để làm cho vật bị trói, bị xiềng thoát ra. Ví dụ: Cởi trói cho tù nhân, cởi xiềng. |
| nhốt | Trung tính, phổ biến, hành động ngược lại của làm cho thoát ra. Ví dụ: Nhốt chim vào lồng. |
| trói | Trung tính, phổ biến, hành động ngược lại của cởi trói. Ví dụ: Trói tay kẻ cướp. |
| khóa | Trung tính, phổ biến, hành động ngược lại của mở khóa. Ví dụ: Khóa cửa lại. |
Nghĩa 4: (Chất bài tiết) thoát ra ngoài cơ thể nhiều và mạnh.
Từ đồng nghĩa:
xổ
Từ trái nghĩa:
bí
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| tháo | Diễn tả sự bài tiết mạnh, không kiểm soát, thường mang sắc thái tiêu cực hoặc y học. Ví dụ: Vừa sốt vừa ho, anh ta thấy mồ hôi tháo ra như mưa. |
| xổ | Khẩu ngữ, thường dùng trong y học hoặc dân gian, diễn tả việc đi ngoài mạnh, không kiểm soát. Ví dụ: Bị xổ ruột, uống thuốc xổ. |
| bí | Y học, dân gian, diễn tả tình trạng chất bài tiết không thoát ra được. Ví dụ: Bí tiểu, bí đại tiện. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc tháo rời đồ vật hoặc cởi bỏ trang phục.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng khi mô tả quá trình tháo dỡ công trình hoặc thiết bị.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Dùng trong kỹ thuật cơ khí, xây dựng để chỉ việc tháo rời các bộ phận.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
- Phong cách sử dụng chủ yếu là khẩu ngữ và chuyên ngành.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần mô tả hành động tách rời các bộ phận hoặc cởi bỏ trang phục.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh văn chương hoặc khi cần diễn đạt cảm xúc phức tạp.
- Thường đi kèm với các danh từ chỉ đồ vật hoặc trang phục.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với từ "tháo dỡ" trong một số ngữ cảnh.
- Khác biệt với "cởi" khi nói về trang phục, "tháo" thường chỉ hành động có tính kỹ thuật hơn.
- Cần chú ý đến ngữ cảnh để chọn từ phù hợp, tránh dùng sai trong văn bản trang trọng.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động hoặc trạng thái của chủ thể.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có hình thái biến đổi, có thể kết hợp với các phụ từ như "ra", "bỏ" để tạo thành cụm động từ.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "tháo rời", "tháo bỏ".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ vật thể hoặc bộ phận (ví dụ: "tháo ốc", "tháo nắp"), có thể đi kèm với trạng từ chỉ cách thức hoặc mức độ (ví dụ: "tháo nhanh", "tháo mạnh").
