Đọc hiểu Thuyền và biển (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11


Em sẽ kể anh nghe Chuyện con thuyền và biển: "Từ ngày nào chẳng biết

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

THUYỀN VÀ BIỂN

Xuân Quỳnh

Em sẽ kể anh nghe

Chuyện con thuyền và biển:

"Từ ngày nào chẳng biết

Thuyền nghe lời biển khơi

Cánh hải âu, sóng biếc

Ðưa thuyền đi muôn nơi.

Lòng thuyền nhiều khát vọng

Và tình biển bao la

Thuyền đi hoài không mỏi

Biển vẫn xa... còn xa.

Những đêm trăng hiền từ

Biển như cô gái nhỏ

Thì thầm gửi tâm tư

Quanh mạn thuyền sóng vỗ

Cũng có khi vô cớ

Biển ồ ạt xô thuyền

(Vì tình yêu muôn thuở

Có bao giờ đứng yên?)

(Trích Thuyền và biển – Xuân Quỳnh)

Câu 1

Xác định phong cách ngôn ngữ và phương thức biểu đạt của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ.

- Vận dụng kiến thức đã học về phong cách nghệ thuật, phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

Phong cách ngôn ngữ: Nghệ thuật, phương thức biểu đạt: biểu cảm.

 

Mở rộng

Giải thích:

Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

- Là phong cách được dùng trong sáng tác văn chương

+ Tính hình tượng: Xây dựng hình tượng chủ yếu bằng các biện pháp tu từ: ẩn dụ, nhân hóa, so sánh, hoán dụ, điệp…

+ Tính truyền cảm: ngôn ngữ của người nói, người viết có khả năng gây cảm xúc, ấn tượng mạnh với người nghe, người đọc.

+ Tính cá thể: Là dấu ấn riêng của mỗi người, lặp đi lặp lại nhiều lần qua trang viết, tạo thành phong cách nghệ thuật riêng. Tính cá thể hóa của ngôn ngữ còn thể hiện trong lời nói của nhân vật trong tác phẩm.

Link tham khảo: Các phong cách ngôn ngữ

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Văn bản trên viết về đề tài gì? Viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ và đề tài.

Lời giải chi tiết

Đề tài: Tình yêu đôi lứa.

Thể thơ : ngũ ngôn (năm chữ)

 

Mở rộng

Giải thích:

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.

Câu 3

Hãy nêu nội dung chính của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn trích.

- Khái quát nội dung chính đoạn trích.

Lời giải chi tiết

Nội dung văn bản: đoạn thơ với hình tượng thuyền và biển gợi lên một tình yêu tràn đầy, mênh mông với nỗi nhớ da diết nhưng cũng nhiều lo âu, khắc khoải của cái tôi thi sĩ dạt dào cảm xúc.

 

Mở rộng

Giải thích:

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.

- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.

- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.

- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận

Link tham khảo: Văn nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 4

Trong văn bản trên, tác giả đã sử dụng các biện pháp tu từ nào? Tác dụng của chúng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Ẩn dụ nghệ thuật (sóng đôi): Thuyền (đại diện cho người con trai/người yêu) và Biển (đại diện cho người con gái/tình yêu bao la).

- Tác dụng:

+ Giúp lời thơ sinh động, giàu hình ảnh và giàu nhịp điệu âm nhạc; biến thiên nhiên vô giác thành sinh thể có tâm hồn.

+ Làm nổi bật các cung bậc cảm xúc đa dạng, sâu sắc trong tình yêu. Thể hiện một triết lý trữ tình chín chắn: Tình yêu không bao giờ phẳng lặng hay vĩnh viễn bình yên, mà luôn chuyển động, biến đổi cùng những biến động nội tâm.

 

Mở rộng

Giải thích:

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 5

Từ hai câu thơ "Vì tình yêu muôn thuở / Có bao giờ đứng yên?", em hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 5–7 dòng) trình bày suy nghĩ của bản thân về vai trò của sự cảm thông, sẻ chia khi gặp khó khăn, biến cố trong tình yêu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Tình yêu muôn đời không phải là dòng sông phẳng lặng mà luôn ẩn chứa những sóng gió, biến động như những đợt "biển ồ ạt xô thuyền". Trong những thời điểm khó khăn hay bất đồng ấy, sự cảm thông và sẻ chia chính là chiếc neo giữ vững ngọn lửa tình yêu. Cảm thông giúp ta thấu hiểu cho những phút giây "vô cớ" bồng bột hay áp lực của đối phương; sẻ chia giúp cả hai cùng gánh vác, vượt qua dông bão thay vì buông tay. Không có tình yêu nào hoàn hảo, chỉ có tình yêu biết bao dung và lắng nghe mới có thể cùng nhau đi qua mọi thăng trầm để đến bến bờ hạnh phúc.

 

 

 

Mở rộng

Giải thích:

Sóng gió trong thơ Xuân Quỳnh (sự "ồ ạt xô thuyền") chính là tượng trưng cho những thử thách, xung đột, sự khác biệt về suy nghĩ hay khó khăn đời sống ngoài thực tế.

 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 11 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt