200+ đề đọc hiểu Văn 11 | Luyện đề đọc hiểu lớp 11 80+ Đề đọc hiểu Thơ tượng trưng, siêu thực - Luyện đề đ..

Đọc hiểu Tiếng đàn bầu và đêm trăng (Trần Đăng Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 11


Các chú văn công quân giải phóng Về nhà em chơi Chú gảy lên khúc đàn bầu

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tiếng đàn bầu và đêm trăng

(Trần Đăng Khoa)

Các chú văn công quân giải phóng

Về nhà em chơi

Chú gảy lên khúc đàn bầu

Chú đập tay ngồi hát

Ánh trăng bỗng thành bát ngát

Tiếng chim đêm cao vời

Tiếng những vì sao lang thang trên trời

Nhưng dây đàn bầu

Lại rung những âm thanh về con người và mặt đất

Tiếng ân tình mấy nghìn năm trước

Tiếng ân tình hôm nay

Chứa sẵn từ bao giờ trong dây

Cứ ngân lên với âm điệu tuyệt vời

Đằm thắm khúc ru con Nam Bộ

Tươi mát câu dân ca Quan họ

Mái đình uốn cong

Nhà máy tầng tầng bên kia sông...

Người nghe bắt gặp mình trong tiếng đàn nồng ấm

Chị dân quân lái máy cày

Ngón chân cái vết bùn non còn lấm

Cụ già mấy lần tiễn cháu con ra trận

Đông nhất là trẻ em lên chín, lên mười

Trong tiếng đàn bầu

Tất cả bỗng thành thi sĩ

Tiếng đàn bầu, tiếng đàn bầu

Ngân nga trong đêm trăng

Giữa hai mùa lúa

Dây đàn tưởng không bén tay chú nữa

Mà căng trong không gian

Tự rung lên ngàn đời sức mạnh Việt Nam

Chúng em lắng nghe, nín thở

Lúc ấy rùng rùng bom nổ

Bóng cau ngã xuống cây đàn

Lung lay

Như bàn tay

Xoá đi những âm thanh dơ bẩn

Để tiếng đàn và chỉ có tiếng đàn tuôn trào vô tận

Mát trong như suối đầu nguồn...


1972

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức; số chữ mỗi dòng, ngắt nhịp, gieo vần,...

Lời giải chi tiết

- Thể thơ tự do.

- Dấu hiệu nhận biết: dòng thơ không cố định số chữ, không có vần điệu bắt buộc, nhịp ngắt linh hoạt theo cảm xúc.

Câu 2

Trong bài thơ, tiếng đàn bầu đã gợi lên những hình ảnh và âm thanh nào gắn với đời sống văn hóa – dân tộc?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ

- Xác định các chi tiết gợi lên những hình ảnh và âm thanh nào gắn với đời sống văn hóa – dân tộc

Lời giải chi tiết

Trong bài thơ, tiếng đàn bầu đã gợi lên những hình ảnh và âm thanh nào gắn với đời sống văn hóa – dân tộc: khúc ru con Nam Bộ, câu dân ca Quan họ, mái đình uốn cong, nhà máy tầng tầng, tiếng ân tình mấy nghìn năm, ánh trăng, giữa hai mùa lúa…

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

"Tiếng ân tình mấy nghìn năm trước

Tiếng ân tình hôm nay

Chứa sẵn từ bao giờ trong dây

Cứ ngân lên với âm điệu tuyệt vời"

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ điệp ngữ

- Phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biện pháp: Điệp cụm từ "Tiếng ân tình" được lặp lại hai lần liên tiếp

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh chiều sâu lịch sử – văn hóa được tích tụ trong tiếng đàn bầu, từ quá khứ xa xôi đến hiện tại.

+ Gợi cảm giác tiếng đàn không chỉ là âm nhạc nhất thời mà là mạch nối liên thế hệ, chở nặng tình cảm dân tộc bền bỉ, không đứt đoạn dù chiến tranh.

+ Tạo nhịp điệu thiết tha, trầm lắng, phù hợp với tính chất trữ tình của bài thơ.

Câu 4

Hình ảnh "chị dân quân lái máy cày", "cụ già mấy lần tiễn cháu con ra trận", "trẻ em lên chín, lên mười" góp phần thể hiện tư tưởng gì của bài thơ? Hãy lý giải.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 - Căn cứ vào nội dung bài thơ để rút ra giá trị tư tưởng

Lời giải chi tiết

- Ba lớp người đại diện cho toàn dân tộc (phụ nữ hậu phương, người cao tuổi chịu mất mát, thế hệ tương lai)

- Tư tưởng: tiếng đàn bầu là tài sản tinh thần chung của cả dân tộc, có sức đoàn kết và chữa lành con người trong chiến tranh.

Câu 5

Câu thơ "Trong tiếng đàn bầu / Tất cả bỗng thành thi sĩ" gợi cho em suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa nghệ thuật dân tộc và tâm hồn con người Việt Nam trong hoàn cảnh chiến tranh?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Từ nội dung câu thơ liên hệ bản thân vè thực tiễn

- Bày tỏ suy nghĩ cá nhân

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Nghệ thuật dân tộc không chỉ là âm thanh hay hình ảnh đó là nơi con người tìm lại chính mình giữa những lúc bị cuộc đời bào mòn nhất. Khi tiếng đàn bầu cất lên, người nghe không cần học thuật hay kiến thức, họ chỉ cần một trái tim và trái tim ấy sẽ tự biết rung động. Điều kỳ diệu của nghệ thuật dân tộc chính là ở chỗ đó: nó chạm được vào phần sâu nhất của tâm hồn mà không cần giải thích, bởi nó vốn đã là một phần máu thịt được truyền qua bao thế hệ. Chiến tranh có thể cướp đi rất nhiều thứ, nhưng không thể cướp đi khả năng rung cảm của con người và chừng nào con người còn biết xúc động trước cái đẹp, thì dân tộc ấy vẫn còn sức sống. Đó là lý do vì sao gìn giữ văn hóa, với tôi, không phải nghĩa vụ mà là bản năng tự bảo vệ linh hồn của một dân tộc.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 11 - Xem ngay

Group 2K9 Ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...