Ngộc nghệch

• Từ phức
• Từ láy
• Từ láy bộ phận
• Từ láy tượng hình
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Có vóc dáng to lớn, nhưng vụng dại.

Ví dụ: Anh ta to con mà ngộc nghệch, bê cái thùng cũng va vào cửa.

Đặt câu với từ "Ngộc nghệch"

Nghĩa: Có vóc dáng to lớn, nhưng vụng dại.

Học sinh tiểu học

• Anh chàng ngộc nghệch bê thúng cam mà làm rơi mấy quả.
• Bạn gấu bông to xác mà ngộc nghệch, ôm cái balo cũng loạng choạng.
• Chú bê to lớn nhưng ngộc nghệch, bước qua vũng nước mà splish splish ướt hết chân.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu thủ môn cao to mà ngộc nghệch, cứ bắt bóng là lóng ngóng để rơi.
• Thân hình vạm vỡ của nó đối lập với dáng đi ngộc nghệch, như con gấu vừa ngủ dậy.
• Bạn ấy khỏe đấy, nhưng trong phòng thí nghiệm lại ngộc nghệch, chạm đâu đổ đó.

Người trưởng thành

• Anh ta to con mà ngộc nghệch, bê cái thùng cũng va vào cửa.
• Thân hình lực lưỡng không che được vẻ ngộc nghệch, đôi tay cứ thừa ra trước những việc nhỏ.
• To xác nhưng ngộc nghệch, anh đi giữa đám đông như con tàu không biết cập bến.
• Người đàn ông ấy rộng vai mà ngộc nghệch, đứng cạnh chiếc bình sứ thì cứ như gió chạm vào sóng: dễ xô, khó giữ.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Có vóc dáng to lớn, nhưng vụng dại.

Từ đồng nghĩa:

• vụng vệch
• lù đù
• lố bịch

Từ trái nghĩa:

• lanh lợi
• gọn ghẽ
• nhanh nhẹn

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
ngộc nghệch	trung tính hơi chê; sắc thái miêu tả hình dáng + sự vụng về; văn nói/miêu tả đời thường Ví dụ: Anh ta to con mà ngộc nghệch, bê cái thùng cũng va vào cửa.
vụng vệch	trung tính chê; nhấn mạnh sự vụng về, dáng thô Ví dụ: Anh chàng to con mà đi đứng vụng vệch.
lù đù	khẩu ngữ, chê nhẹ; gợi dáng to xác, chậm chạp Ví dụ: Anh ta cao lớn mà lù đù vụng về.
lố bịch	chê mạnh; nhấn vẻ thô kệch, kệch cỡm khi di chuyển/cư xử Ví dụ: Dáng người to mà cử chỉ lố bịch.
lanh lợi	trung tính khen; đối lập về sự nhanh nhẹn, tháo vát (dù không nhấn vóc dáng) Ví dụ: Cao lớn nhưng cô ấy rất lanh lợi.
gọn ghẽ	trang trọng nhẹ; nhấn dáng dấp, cử chỉ gọn gàng Ví dụ: Anh ta cao to mà ăn vận gọn ghẽ, đi đứng gọn ghẽ.
nhanh nhẹn	trung tính khen; đối lập với chậm chạp, vụng về Ví dụ: Dù to con, cậu ấy nhanh nhẹn hẳn hoi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả một người có dáng vẻ to lớn nhưng không khéo léo, thường mang tính hài hước hoặc châm biếm nhẹ nhàng.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo hình ảnh nhân vật hoặc tình huống hài hước.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái hài hước, nhẹ nhàng, không mang tính xúc phạm nặng nề.
• Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng, thường dùng trong giao tiếp thân mật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn miêu tả một cách hài hước về sự vụng về của ai đó có vóc dáng to lớn.
• Tránh dùng trong các tình huống trang trọng hoặc khi cần sự tôn trọng.
• Không có nhiều biến thể, thường dùng nguyên dạng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự vụng về khác, cần chú ý đến yếu tố vóc dáng to lớn.
• Không nên dùng để chỉ trích nặng nề, vì có thể gây hiểu lầm.
• Để dùng tự nhiên, nên kết hợp với ngữ cảnh hài hước hoặc thân mật.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ láy, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau danh từ khi làm định ngữ hoặc đứng một mình khi làm vị ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "rất ngộc nghệch".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các phó từ chỉ mức độ như "rất", "hơi" hoặc danh từ chỉ người/vật.

Từ liên quan:

• vụng về
• lóng ngóng
• ngờ nghệch
• khờ dại
• ngớ ngẩn
• đần độn
• thô kệch
• cục mịch
• chậm chạp
• khờ khạo