Giải Bài 13. Mầm non trang 39 VBT Tiếng Việt 5 - Tích hợp PTNL số

Đọc 1

Đánh dấu ✓ vào ○ trước các chi tiết miêu tả cảnh vật mà mầm non trông thấy qua kẽ lá.

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn thơ từ “Mầm non mắt lim dim” đến “Tự ngọn cỏ lên rêu…” và tìm các cảnh vật được miêu tả.

Lời giải chi tiết:

Đọc 2

Khoanh vào chữ cái trước các từ ngữ gợi tả âm thanh của mùa xuân đã đánh thức mầm non?

A. Tiếng chim kêu “chíp chiu chiu”.

B. Tiếng suối reo róc rách.

C. Tiếng gió thổi lao xao.

D. Tiếng chim muông ca hát rộn vang.

Phương pháp giải:

Em tìm những âm thanh báo mùa xuân đến trong đoạn cuối bài thơ.

Lời giải chi tiết:

Chọn A, B và D.

Đọc 3

Các từ ngữ dưới đây thể hiện dáng vẻ, cảm xúc gì của mầm non khi mùa xuân đến? Khoanh vào chữ cái trước ý em chọn hoặc nêu ý kiến của em.

vội; bật chiếc vỏ; đứng dậy; khoác áo xanh

A. Háo hức, hào hứng đón chào mùa xuân.

B. Khoẻ khoắn và tràn đầy tự tin vươn lên giữa mùa xuân.

C. Xinh xắn, đáng yêu, tràn đầy sức sống khi xuân về.

Ý kiến của em: ................................

Phương pháp giải:

Em hình dung hành động nhanh nhẹn và dáng vẻ tươi mới của mầm non khi nghe mùa xuân đến.

Lời giải chi tiết:

Chọn A, B, C hoặc tham khảo ý kiến: Mầm non háo hức đón xuân, mạnh mẽ vươn lên và khoác màu xanh đầy sức sống.

Luyện từ và câu 1

Khoanh vào chữ cái trước câu, đoạn có từ chân mang nghĩa gốc.

A. Khi mùa đông tới, khắp sườn đồi, chân núi, cánh đồng phủ đầy sắc màu hoa cải.

(Nhật Hạ)

B. Nu na nu nống,

Đánh trống phất cờ.

Mở cuộc thi đua,

Thi chân đẹp đẽ.

Chân ai sạch sẽ,

Gót đỏ hồng hào.

Không bẩn tí nào,

Được vào đánh trống.

(Đồng dao)

C. Dù ai nói ngả nói nghiêng

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.

(Ca dao)

Phương pháp giải:

Em tìm từ “chân” chỉ bộ phận cơ thể người dùng để đứng và đi.

Lời giải chi tiết:

Chọn B. Từ “chân” chỉ bộ phận cơ thể người, mang nghĩa gốc.

Luyện từ và câu 2

Đặt câu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển của mỗi từ sau:

a. ngọn

- Phần trên cùng của cây, là phần cao nhất, thường có hình chóp nón, đối lập với gốc.
................................

- Phần đầu nhọn hoặc có hình nón của một số vật.

................................

b. nóng

- Có nhiệt độ cao hơn so với nhiệt độ cơ thể người hoặc cao hơn mức được coi là trung bình.

................................
- Dễ nổi cơn tức giận, khó kìm giữ được những phản ứng thiếu cân nhắc.

................................

Phương pháp giải:

Em đặt mỗi câu có một từ được dùng đúng với nghĩa đã cho.

Lời giải chi tiết:

a. ngọn:

- Nghĩa gốc: Chú chim đậu trên ngọn cây bàng.

- Nghĩa chuyển: Ngọn tháp nổi bật giữa bầu trời xanh.

b. nóng:

- Nghĩa gốc: Bát canh còn nóng nên em ăn từ từ.

- Nghĩa chuyển: Anh em rất nóng tính nhưng cũng nhanh nguôi giận.

Viết

Lập dàn ý cho 1 trong 2 đề văn trong SGK trang 67.

Mở bài: ................................

Thân bài: ................................

Kết bài: ................................

Phương pháp giải:

Em chọn một cảnh quen thuộc, sắp xếp ý từ bao quát đến chi tiết và nêu tình cảm với cảnh ấy.

Lời giải chi tiết:

Mở bài

Giới thiệu dòng sông quê em vào một buổi sáng đẹp trời; đây là nơi gắn với nhiều kỉ niệm tuổi thơ.

Thân bài

- Tả bao quát:

+ Dòng sông uốn lượn như một dải lụa mềm giữa làng quê.

+ Không gian buổi sớm yên bình, không khí trong lành.

- Tả chi tiết:

+ Mặt nước xanh trong, phản chiếu mây trời; những gợn sóng nhỏ lăn tăn.

+ Nắng sớm rải xuống mặt sông, làm làn nước lấp lánh.

+ Hai bờ là những hàng tre xanh, bãi ngô và thảm cỏ mướt.

+ Vài chiếc thuyền chậm rãi trôi; tiếng mái chèo khua nước hoà cùng tiếng chim.

+ Gió nhẹ đưa hương lúa từ cánh đồng gần đó.
- Hoạt động của con người:

+ Bác ngư dân thả lưới, kéo lên những con cá nhỏ.

+ Người dân đi làm qua cây cầu bắc ngang sông.

+ Em cùng ông dạo trên bờ, ngắm cảnh và nhặt rác bỏ vào thùng.

Kết bài

Em yêu dòng sông hiền hoà của quê hương. Em sẽ giữ gìn vệ sinh để dòng sông luôn sạch đẹp.

Mở bài

Giới thiệu cảnh biển đảo Phú Quốc mà em đã được ngắm nhìn qua một chương trình du lịch trên ti vi; đây là một vùng biển xinh đẹp khiến em vô cùng ấn tượng.

Thân bài

- Tả bao quát:

+ Biển xanh bao la, trải dài đến tận chân trời như một tấm thảm khổng lồ.

+ Không gian rộng lớn, thoáng đãng; bầu trời cao trong xanh, không khí trong lành.

- Tả chi tiết:

+ Mặt biển xanh biếc, những con sóng trắng xóa nối nhau vỗ nhẹ vào bờ.

+ Ánh nắng vàng rực rỡ chiếu xuống mặt nước, khiến biển lấp lánh như được dát bạc.

+ Bãi cát trắng mịn trải dài, uốn cong ôm lấy làn nước trong xanh.

+ Những hàng dừa xanh cao vút, nghiêng mình đung đưa trong gió biển.

+ Xa xa, những hòn đảo nhỏ nhấp nhô giữa biển khơi; vài chiếc thuyền đánh cá chậm rãi lướt trên sóng.

+ Tiếng sóng vỗ rì rào hòa cùng tiếng gió thổi qua hàng dừa tạo nên âm thanh êm dịu.

- Hoạt động của con người:

+ Những bác ngư dân chèo thuyền ra khơi, đánh bắt cá và hải sản.

+ Du khách vui đùa trên bãi cát, tắm biển và chụp ảnh lưu niệm.

+ Một số bạn nhỏ xây lâu đài cát, nhặt vỏ sò bên bờ biển.

+ Người dân và du khách cùng giữ gìn vệ sinh, thu gom rác để bãi biển luôn sạch đẹp.

Kết bài

Em rất yêu thích vẻ đẹp trong xanh, thơ mộng của biển đảo Phú Quốc. Em mong một ngày nào đó sẽ được tận mắt ngắm nhìn cảnh biển nơi đây và luôn có ý thức bảo vệ môi trường biển đảo quê hương.

Vận dụng

Đề bài:

Giải đố:

a. Bỗng nhiên cuộn xoáy bất ngờ

Bao nhiêu là gió, bốn bề ngả nghiêng.

Là ................................

b. Trong bụng chứa đầy nham thạch

Cái miệng thì phun phì phì

Là núi mà sao... nóng tính

Chỉ nhìn đã thấy sợ ghê!

Là ................................

c. Mỗi lần trông thấy tôi... rơi

Mọi người lại ước, khoảng trời bỗng vui

Vút qua, tôi biến mất rồi

Thiên nhiên kì thú sáng ngời, lung linh.

Là ................................

Phương pháp giải:

Em dựa vào đặc điểm được tả trong câu đố và hình minh hoạ.

Lời giải chi tiết:

a. Là lốc xoáy.

b. Là núi lửa.

c. Là sao băng.