200+ đề đọc hiểu Văn 10 | Luyện đề đọc hiểu lớp 10

80+ Đề đọc hiểu Thơ 7 chữ, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Bác ơi (Tố Hữu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa... Chiều nay con chạy về thăm Bác

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

BÁC ƠI

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa...

Chiều nay con chạy về thăm Bác

Ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa!

Con lại lần theo lối sỏi quen

Đến bên thang gác, đứng nhìn lên

Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa?

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội

Rước Bác vào thăm, thấy Bác cười!

Trái bưởi kia vàng ngọt với ai

Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay...

Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi

Năm canh bớt nặng nỗi thương đời

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu

Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ

Cho hôm nay và cho mai sau...

Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ

Sữa để em thơ, lụa tặng già.

Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

Bác nghe từng bước trên tiền tuyến

Lắng mỗi tin mừng, tiếng súng xa.

Bác vui như ánh buổi bình minh

Vui mỗi mầm non, trái chín cành

Vui tiếng ca chung hoà bốn biển

Nâng niu tất cả, chỉ quên mình.

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch, chẳng vàng son

Mong manh áo vải hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

(Tố Hữu, Ra trận, 1972)

Câu 1

Xác định thể thơ.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Thơ 7 chữ

Giải thích:

- Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.

- Thơ bảy chữ thường gieo vần chân hoặc vần cách

- Các dòng trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3, cũng có khi ngắt nhịp 3/4.

Link tham khảo: Thơ bảy chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bảy chữ

Mở rộng

Giải thích:

- Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.

- Thơ bảy chữ thường gieo vần chân hoặc vần cách

- Các dòng trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3, cũng có khi ngắt nhịp 3/4.

Link tham khảo: Thơ bảy chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bảy chữ

Câu 2

Xác định phương thức biểu đạt chính.

Xem lời giải

Câu 3

Chỉ ra biện các pháp tu từ và nêu tác dụng của chúng trong những câu thơ sau:

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa!

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Câu thơ “Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…” đã tạo ra sự so sánh cặp đôi không tương phản mà tạo ra sự trùng điệp: “Đời tuôn nước mắt” – “trời tuôn mưa”. Người dân khóc Bác không cầm được nước mắt, còn thiên nhiên trời đất cũng thương khóc Bác theo cách của mình. Trời đất ở đây được nhân cách hóa, để từ đó nỗi đau trở nên lớn lao, đau xót vô hạn.

- Câu thơ “Ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa!” đã sử dụng biện pháp đảo ngữ (không nói vườn rau ướt lạnh, gốc dừa ướt lạnh). Cách đảo ngữ đã tạo ra hiệu quả nhấn mạnh như là một sự rùng mình trước tổn thất lớn lao ấy, tạo ra nỗi đau thấm thía (cả thiên nhiên cỏ cây cũng lạnh lẽo thật ngậm ngùi, đơn côi).

Mở rộng

Giải thích:

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

- Đảo ngữ là biện pháp tu từ được tạo ra bằng cách thay đổi vị trí thông thường của các từ ngữ trong câu nhằm nhấn mạnh đặc điểm (màu sắc, đường nét,…), hoạt động, trạng thái của sự vật, hiện tượng, gợi ấn tượng rõ hơn hoặc bộc lộ cảm xúc của người viết (người nói)

Link tham khảo: Đảo ngữ là gì? Tác dụng của đảo ngữ

Câu 4

Nêu cách hiểu về câu thơ “Bác sống như trời đất của ta”.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Giải nghĩa câu thơ.

- Rút ra ngụ ý tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

- “Trời đất của ta” là quê hương đất nước, là xứ sở thân yêu của ta vô cùng tươi đẹp, rộng lớn và vĩnh hằng. Cuộc đời của Bác được so sánh với “trời đất của ta” nhằm ca ngợi tầm vóc lớn lao và cao cả của Người. Đó là sự nghiệp cách mạng cứu nước cứu dân, là lí tưởng và đạo đức cách mạng của Bác Hồ. Đó là một tâm hồn trong sáng, thanh cao, thoát khỏi mọi ràng buộc của danh lợi vươn tới cái vô cùng, cái cao cả.

- Câu thơ đã ca ngợi công lao và trái tinh yêu thương của Bác, khẳng định sự trường tồn bất diệt của Bác với đất nước, nhân dân.

- Câu thơ gửi gắm niềm yêu kính, biết ơn vô hạn của nhà thơ cũng như nhân dân ta đối với Bác với đất nước, nhân dân.

Mở rộng

Giải thích: Qua câu thơ, tác giả Tô Hữu đại diện cho hàng triệu trái tim Việt Nam bộc lộ niềm tự hào, sự thành kính và vĩnh viễn ghi nhớ công ơn của Bác. Nhắc nhở mỗi chúng ta cần học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, sống có lý tưởng, biết yêu thương và cống hiến cho quê hương, đất nước.

Câu 5

Từ bài thơ trên, hãy rút ra cách đọc hiểu bài thơ bảy chữ, tám chữ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Rút ra cách đọc hiểu bài thơ bảy chữ, tám chữ.

Lời giải chi tiết

- Nhận biết được số tiếng, số dòng, vần, nhịp của thơ bảy chữ.

- Nhận biết và nhận xét được nét đặc sắc của bài thơ thể hiện qua: từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ.

- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện trong văn bản.

- Nêu được suy nghĩ của bản thân về vấn đề gợi ra từ văn bản thơ bảy chữ.

Mở rộng

Giải thích:

Đọc hiểu văn bản thơ không chỉ là kỹ năng phân tích ngữ văn đơn thuần mà còn là quá trình bồi dưỡng tâm hồn, giúp học sinh thấu hiểu tình cảm, thái độ của tác giả trước cuộc đời, từ đó rút ra những bài học nhân quan sâu sắc, bồi đắp lòng nhân ái và trách nhiệm với cộng đồng, đất nước.

Link ôn tập: Đề đọc hiểu thơ 7 chữ, 8 chữ.