200+ đề đọc hiểu Văn 10 | Luyện đề đọc hiểu lớp 10 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Đọc hiểu Hà nội – phố (Phan Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10


Em ơi! Hà Nội - phố! Ta còn em mùi hoàng lan. Ta còn em mùi hoa sữa.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Hà nội – phố

Gửi những người Hà Nội đi xa

Phan Vũ

1. Em ơi! Hà Nội - phố!

Ta còn em mùi hoàng lan.

Ta còn em mùi hoa sữa.

Tiếng giày ai gõ nhịp đường khuya?

Cọt kẹt bước chân quen.

Thang gác thời gian

Mòn thân gỗ.

Ngôi sao lẻ lạc vào căn xép nhỏ

[…]

Khuôn mặt ai

Dừng trong khung cửa...

Những phong thư bỏ quên trong hộc tủ

Không tên người,

Không tên phố.

Người gửi không tên.

 

Ta còn em chút vang động lặng im,

Âm âm tiếng gọi

Trong lòng phố...

 

2. Em ơi! Hà Nội - phố

Ta còn em một gốc cây,

Một cột đèn.

Ai đó chờ ai?

Tóc cắt ngang

Xoã xoã bờ vai

Khung trời gió.

Con đường như bỏ ngỏ...

Ta còn em khăn choàng màu tím đỏ

Thoáng qua...

Khuôn mặt chưa quen.

Bỗng xôn xao nỗi khổ.

Mỗi góc phố một trang tình sử

 

3. Em ơi! Hà Nội - phố!

Ta còn em rì rào hạt nhỏ,

Cơn mưa chợt đến trong chùm lá

Vòm trên cao chuông hồi đổ,

Nhà thờ Cửa Bắc,

Tan chiều lễ

Kinh cầu còn mãi ngân nga...

 

Ta còn em đôi mắt buồn

Dõi cánh chim xa.

Trên hè phố

Gã Trương Chi ôm ghi ta.

Ngước lên cửa sổ,

Có một ngày...

Trống không ô cửa.

Tiếng hát Trương Chi.

Ngợi một số nhà

Ta con em chuyến tàu khuya

Về muộn

Vào ga...

4. Em ơi! Hà Nội - phố

Ta còn em quả bóng lăn,

Một mình,

Trên sân cỏ.

Cơn mưa đầy

Chiếc thuyền giấy

Lang thang không bến đỗ

Thằng bé qua tuổi thơ

Bâng khuâng

Vội vã

 

Ta còn em cánh cửa sắt

Lâu ngày không mở.

Nhà ai?

Qua đó

Nao nao nhớ tuổi học trò...

 

Ta còn em dàn thiên lý chết khô!

Những chùm hoa năm xưa

Thơm hò hẹn.

Cuộc tình đầu ngọt lịm.

Nụ hôn còn xanh mãi trên môi...

 

5. Em ơi! Hà Nội - phố

Ta còn em chuỗi cười vừa dứt

Chút nắng vàng le lói vườn hoang,

Vàng vàng cỏ.

Cô gái khẽ buông rèm cửa,

Anh chàng lệch diễu qua

Lời tỏ tình đêm qua dang dở

Ta còn em ngày vui cũ

Tàn theo mùa hạ.

Tiếng ghi ta

 

Bập bùng tự sự,

Đêm kinh kỳ

Thủa ấy

Xanh lơ...

[…]

Hà Nội, tháng chạp 1972

(In trong tập Phan Vũ – Thơ, NXB Văn học 2008)

Câu 1

Theo bạn, “em” và “ta” trong văn bản trên nên được hiểu là ai? Hãy lí giải việc sử dụng từ “em” cho thấy điều gì trong cách bộc lộ tình cảm, cảm xúc của tác giả?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích ngữ cảnh và cách sử dụng đại từ nhân xưng trong thơ trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Em: không phải là hình ảnh một người cụ thể mà là tất cả những giá trị của Hà Nội

- Ta: là chủ thể trữ tình xuất hiện với đại từ nhân xưng, “ta” ở đây cũng có thể được hiểu là tất cả những ai yêu Hà Nội. Trong thơ ca, “em” vốn dĩ là từ thường được dùng xưng hô trong mối quan hệ của tình yêu đôi lứa; vậy nên cách tác giả sử dụng từ “em” trong văn bản này cho thấy trong cảm nhận của nhà thơ, Hà Nội tựa như người tình, người bạn tri kỉ. Đó là thứ tình cảm yêu thương đầy da diết, lưu luyến, ..

Câu 2

Năm đoạn thơ trong văn bản trên, nếu không đánh số từ 1 đến 5, bạn có nhận ra ranh giới của chúng hay không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích cấu trúc lặp lại và sự chuyển đoạn trong văn bản thơ.

- Nhận diện các dấu hiệu hình thức và nội dung để xác định ranh giới đoạn.

Lời giải chi tiết

Năm đoạn thơ trong văn bản trên nếu khong đánh số từ số 1 đến 5 thì người đọc vẫn có thể nhận ra ranh giới của chúng vì mỗi đoạn thơ đều có cùng một kiểu mở đầu là dòng thơ “Em ơi! Hà Nội – Phố!” và điệp ngữ “Ta còn em…”. Mỗi một đoạn thơ mở ra một hình ảnh khác nhau về Hà Nội.

Câu 3

Thơ là tiếng nói của tâm hồn, mang sức sống, vẻ đẹp của tâm hồn. Cảnh vật, con nhười, sự việc, … khi được đưa vào thơ, luôn mang một vẻ đẹp khác, một sức sóng khác, gắn với tâm hồn nhà thơ. “Hà Nội – phố” cũng vậy khi vào thơ Phan Vũ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích hình ảnh thơ và cảm xúc chủ đạo.

- So sánh giữa hình ảnh thực và hình ảnh được cảm nhận qua tâm trạng nhà thơ.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh Hà Nội hiện lên qua cảm nhận của nhà thơ thật bình yên, lãng mạn, đầy thân thuộc, gắn bó và cũng có cả hoài niệm, tiếc nuối, xót xa,…

Câu 4

Văn bản trên thuộc thể thơ tự do. Từ việc xác định các yếu tố nhịp và vần (nếu có) trong các đoạn thơ, hãy rút ra một vài điểm đáng chú ý về đặc điểm, vai trò của nhịp và vần trong thể thơ này.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nhận diện nhịp thơ (cách ngắt nhịp) và vần (vần chân, vần lưng, vần cách…).

- Phân tích tác dụng của nhịp và vần trong việc thể hiện cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do, dòng dài, dòng ngắn, cách ngắt nhịp rất phong phú, linh hoạt; sử dụng chủ yếu hai loại vần thông và vần cách.

- Nhận xét: góp phần thể hiện giọng điệu tự sự, tha thiết, trầm lắng

→ Sự biến hóa linh hoạt vể số dòng, số chữ trong dòng thơ, về vần, nhịp đáp ứng nhu cầu diễn đạt tình cảm không giới hạn của con người, giải phóng cảm xúc khỏi sự ràng buộc chặt chẽ bởi các quy tắc về hình thức, đề cao yếu tố cảm xúc trong thơ.

Câu 5

Cảm hứng chủ đạo mà tác giả thể hiện qua văn bản trên là gì? Bạn có nhận xét gì về cảm hứng ấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Tổng hợp hình ảnh, giọng điệu, từ ngữ để xác định cảm hứng chính.

- Đánh giá cảm hứng dựa trên nội dung và thông điệp tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Cảm hứng chủ đạo: văn bản thể hiện niềm nhớ thương da diết cảnh vật, con người, linh hồn Hà Nội; đồng thời khẳng định mãi mãi khắc ghi trong tâm hồn những hình ảnh Hà Nội trước và trong chiến tranh, làm cho Hà Nội trở nên trường tồn trong lịch sử và trong tâm hồn (như điệp khúc bất tận của tâm hồn: “Ta còn em…”).

🡪 Nhận xét: cảm hứng đẹp, buồn.

Câu 6

Từ những hình ảnh của Hà Nội được gợi lên trong đoạn thơ, bạn hiểu thêm điều gì về Hà Nội, về cảnh vật, con người và đất nước Việt Nam? Văn bản gợi cho bạn suy nghĩ gì về ý nghiã của những giá trị văn hóa, lịch sử đối với cuộc sống của chúng ta hôm nay?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Khái quát hình ảnh Hà Nội và liên hệ mở rộng.

- Rút ra bài học về giá trị văn hóa, lịch sử.

Lời giải chi tiết

- Từ những hình ảnh của Hà Nội được gợi lên trong đoạn thơ, hiểu thêm về Hà Nội với những giá trị lãng mạn, bình yên, thân thuộc, gần gũi, đầy dấu ấn thời gian và kí ức; về cảnh vật, con người và đất nước Việt Nam với những điều tưởng chừng như bé nhỏ, thân quen nhưng cũng đầy mới mẻ, thiêng liêng mỗi khi nghĩ về.

- Những giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương, đất nước ấy làm nên một phần tâm hồn ta, là tất cả những gì thân thương, yêu mến nâng đỡ tâm hồn ta mỗi khi tìm về,…

Đoạn viết tham khảo:

Qua "Hà Nội - phố", Phan Vũ đã vẽ nên một Hà Nội của tâm tưởng, nơi những hình ảnh bình dị, thân thuộc như mùi hoa sữa, tiếng giày đêm hay một góc phố cũ đều trở nên thiêng liêng và đầy ám ảnh. Bài thơ giúp ta hiểu rằng, vẻ đẹp của quê hương đất nước thường ẩn trong những điều nhỏ bé nhất, được chắt lọc qua ký ức và thời gian. Những giá trị văn hóa và lịch sử ấy chính là cội nguồn tinh thần, nuôi dưỡng tâm hồn và cho ta một điểm tựa vững chắc mỗi khi hướng về. Nó nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng, gìn giữ từng khoảnh khắc của hiện tại, bởi chúng sẽ trở thành hành trang tinh thần quý giá, làm nên bản sắc và chiều sâu cho mỗi con người.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 10 - Xem ngay

PH/HS Tham Gia Nhóm Lớp 10 Để Trao Đổi Tài Liệu, Học Tập Miễn Phí!