200+ đề đọc hiểu Văn 10 | Luyện đề đọc hiểu lớp 10 80+ Đề đọc hiểu Thơ Nôm Đường luật - Luyện đề đọc hiểu ..

Đọc hiểu Bảo kính cảnh giới - Bài 38 (Nguyễn Trãi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10


Mấy phen lần bước dặm thanh vân (1), Đeo lợi (2) làm chi luống nhọc thân. Nhớ chúa lòng còn đơn một tấc (3),

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Mấy phen lần bước dặm thanh vân (1),

Đeo lợi (2) làm chi luống nhọc thân.

Nhớ chúa lòng còn đơn một tấc (3),

Âu thì (4) tóc đã bạc mười phân.

Trì thanh cá lội in vừng nguyệt,

Cây tĩnh chim về rợp bóng xuân.

Dầu phải dầu chăng mặc thế,

Đắp tai biếng mảng (5) sự vân vân.

(Nguyễn Trãi toàn tập, Quốc âm thi tập, Phần vô đề, Đào Duy Anh, NXB Khoa học xã hội, 1976)

* Chú giải:

(1) Dặm thanh vân: chỉ con đường làm quan, con đường công danh

(2) Đeo lợi: đeo đuổi con đường danh lợi

(3) Lòng còn son một tấc: một tấc lòng son, một lòng trung thành, do chữ “nhất thốn tâm đan”

(4) Âu thì: lo việc đời

(5) Mảng: có nghĩa là nghe, nghĩa cả câu là bịt tai không muốn nghe việc này nọ

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về thể thơ trung đại Việt Nam.

- Quan sát số câu trong bài thơ và số chữ trong mỗi câu.

Lời giải chi tiết

Thể thơ thất ngôn xen lục ngôn

Giải thích: Bài thơ gồm 8 câu, trong đó: Phần lớn các câu có 7 chữ (thất ngôn). Có câu 6 chữ (lục ngôn)

Câu 2

Chỉ ra những hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Xác định những từ ngữ, hình ảnh gợi tả cảnh vật tự nhiên.

Lời giải chi tiết

- Những hình ảnh này tập trung ở hai câu:

“Trì thanh cá lội in vừng nguyệt,

Cây tĩnh chim về rợp bóng xuân.”

Câu 3

Qua câu thơ “Đeo lợi làm chi luống nhọc thân”, nhân vật trữ tình thể hiện thái độ gì đối với chữ lợi?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích từ ngữ biểu cảm trong câu thơ.

- Từ đó xác định thái độ của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Câu thơ thể hiện thái độ coi nhẹ, không màng đến danh lợi của nhân vật trữ tình.

+ Cụm từ “làm chi” thể hiện sự phủ nhận.

+ Từ “luống nhọc thân” cho thấy việc theo đuổi danh lợi chỉ khiến con người mệt mỏi, vô ích.

=> Qua đó, nhân vật trữ tình bộc lộ sự chán ngán con đường danh lợi và mong muốn sống thanh thản.

Câu 4

Qua bài thơ, Nguyễn Trãi hiện lên là con người như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý

+ Tài đức vẹn toàn.

+ Nhàn thân nhưng không nhàn tâm.

+ Yêu thiên nhiên, yêu đất nước.

+ Trung quân ái quốc, yêu nước thương dân nhưng bất lực trước thế sự…

Lời giải chi tiết

Qua bài thơ, Nguyễn Trãi hiện lên là một con người tài đức vẹn toàn, có nhân cách cao đẹp. Dù đã rời xa chốn quan trường, sống cuộc đời ẩn dật nhưng ông nhàn thân mà không nhàn tâm, trong lòng vẫn luôn canh cánh nỗi lo cho đất nước. Tấm lòng trung quân ái quốc, yêu nước thương dân được thể hiện qua nỗi nhớ vua và tấm lòng son sắt không đổi. Bên cạnh đó, Nguyễn Trãi còn là người yêu thiên nhiên, hòa mình với cảnh vật thanh bình như trăng, cá, cây, chim. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ thanh thản ấy vẫn là nỗi bất lực trước thế sự, khi chí lớn muốn giúp đời nhưng không có cơ hội thực hiện. Qua đó, ta càng thêm trân trọng nhân cách và tấm lòng lớn của ông.

Câu 5

Thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/chị qua bài thơ trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

+ Tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước.

+ Sống hòa hợp với thiên nhiên.

+ Không chạy theo danh lợi…

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Qua bài thơ, thông điệp ý nghĩa nhất đối với tôi là mỗi người cần biết trân trọng thiên nhiên, yêu quê hương đất nước và sống hòa hợp với thiên nhiên. Thiên nhiên không chỉ mang lại vẻ đẹp cho cuộc sống mà còn giúp con người tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn. Bên cạnh đó, bài thơ cũng nhắc nhở chúng ta không nên quá chạy theo danh lợi, bởi những điều ấy đôi khi chỉ khiến con người mệt mỏi và đánh mất những giá trị tốt đẹp. Vì vậy, mỗi người nên hướng tới lối sống giản dị, thanh thản và biết trân trọng những giá trị bền vững trong cuộc sống.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 10 - Xem ngay

PH/HS Tham Gia Nhóm Lớp 10 Để Trao Đổi Tài Liệu, Học Tập Miễn Phí!

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...