200+ đề đọc hiểu Văn 10 | Luyện đề đọc hiểu lớp 10

80+ Đề đọc hiểu Thơ Nôm Đường luật - Luyện đề đọc hiểu ..

Đọc hiểu Bảo kính cảnh giới - Bài 1 (Nguyễn Trãi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Chân mềm ngại bước dặm mây xanh, Quê cũ tìm về cảnh cũ thanh.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Bảo kính cảnh giới (Bài 31)

Chân mềm ngại bước dặm mây xanh¹,

Quê cũ tìm về cảnh cũ thanh.

Hương cách gác vân² thu lạnh lạnh,

Thuyền kề bãi tuyết nguyệt chênh chênh.

Ơn tư³ là ấy yêu dường chúa,

Lỗi thác⁴ vì nơi luy bởi danh.

Bui có⁵ một niềm trung hiếu cũ,

Chẳng nằm thức dậy nẻo ba canh⁶.

(Nguồn: Đào Duy Anh, Nguyễn Trãi toàn tập, NXB Khoa học xã hội, 1976)

(1) Dặm mây xanh: dịch chữ dặm thanh vân, chỉ con đường làm quan, con đường công danh

(2) Gác vân: dịch “vân các, vân đài, vân thự” chỉ nơi chứa sách có để cỏ vân, một loại cỏ thơm trừ được mọt hại sách. Cũng chỉ nơi làm việc văn thư.

(3) Ơn tư: tức “ân tứ” (ơn của vua ban cho)

(4) Lỗi thác: lỗi lầm, sai lầm

(5) Bui có: chỉ có, duy có

(6) Nẻo ba canh: lúc canh ba (nửa đêm)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu nhận biết thể thơ.

Phương pháp giải

- Nhận diện thể thơ dựa trên các yếu tố hình thức cơ bản: số câu, số chữ trong mỗi câu, cách gieo vần, niêm luật, bố cục.

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ đã học

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: thất ngôn bát cú Đường luật

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Bài thơ gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ

+ Độc vận: vần được gieo ở cuối câu 1 và các câu chẵn (2, 4, 6, 8): xanh – thanh – chênh – danh – canh (vần bằng).

+ Niêm: câu 1 – câu 8, câu 2 – câu 3, câu 4 – câu 5, câu 6 – câu 7

Câu 2

Tìm các từ láy xuất hiện trong bài thơ.

Xem lời giải

Câu 3

Phân tích hiệu quả của nghệ thuật đối được sử dụng trong hai câu thơ:

Hương cách gác vân thu lạnh lạnh,

Thuyền kề bãi tuyết nguyệt chênh chênh.

Xem lời giải

Câu 4

Theo anh/chị, tại sao nhân vật trữ tình không đồng nhất trung hiếu với ơn tư và danh?

Xem lời giải

Câu 5

Qua văn bản, anh/chị hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa với cuộc sống hôm nay và lí giải thông điệp đó.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Từ nội dung và tư tưởng chủ đạo của bài thơ (giữ vững đạo lý, tỉnh táo trước danh lợi), liên hệ, khái quát thành một bài học, thông điệp phù hợp với thực tiễn cuộc sống hiện đại.

Lời giải chi tiết

- Thông điệp: Hãy sống với những giá trị cốt lõi của bản thân và giữ tâm hồn thanh sạch giữa vòng xoáy của danh lợi vật chất.

- Lí giải:

+ Trong xã hội hiện đại, con người phải đối mặt với nhiều áp lực và cám dỗ: chạy theo thành tích, địa vị, tiền bạc... dễ khiến ta đánh mất đi những giá trị căn bản như sự chân thành, lòng trung thực, tình yêu thương gia đình, trách nhiệm với cộng đồng

+ Chúng ta cần có bản lĩnh và sự tỉnh táo để phân biệt đâu là mục đích sống đích thực, đâu chỉ là phương tiện hoặc cám dỗ phù phiếm

+ Giữ được "tâm" trong sáng, sống đúng với lương tâm và đạo lý, con người mới có được sự bình an thực sự và ý nghĩa lâu dài

Đoạn văn tham khảo:

Bài thơ "Bảo kính cảnh giới" của Nguyễn Trãi gửi đến chúng ta một thông điệp sâu sắc và vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống hôm nay: hãy sống bản lĩnh, giữ vững lẽ sống chân chính và những giá trị cốt lõi của bản thân trước mọi cám dỗ của danh lợi. Trong xã hội hiện đại nhiều xô bồ, con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của sự nghiệp, vật chất và những ham muốn phù phiếm, vô tình đánh mất đi sự thanh thản nội tâm và những nguyên tắc đạo đức căn bản. Bài thơ như một lời nhắc nhở chúng ta cần tỉnh táo để phân biệt đâu là mục đích sống đích thực, đâu chỉ là phương tiện hoặc thứ hào nhoáng bên ngoài. Giữ được cái "tâm" trong sáng và vững vàng, chúng ta mới có thể tìm thấy sự bình an đích thực và xây dựng một cuộc đời có ý nghĩa, bền vững, dù phải đối mặt với nhiều thử thách hay lựa chọn khó khăn.

👉

Giải bài nhanh với AI Hay: