Đọc hiểu Tấm áo người lính ngày trở về (Thiên Di) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10


Ngày con trai mẹ Lai dẫn ông Luyện vượt sông, mẹ nhét thức ăn vào chiếc ba lô vải, rồi lại dặn dò: “Hai đứa đi giỏi nghen, khi nào rảnh thì về thăm mẹ, một chốc cũng được nghen bay...”

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TẤM ÁO NGƯỜI LÍNH NGÀY TRỞ VỀ

(Tóm tắt phần trước: Ông Luyện mặc bộ áo lính cũ trở lại quê thăm mẹ Lai. Ở nhà, mẹ Lai vẫn thờ khung ảnh trống cùng tấm Bằng Tổ quốc ghi công con út – Út Luyện mất tích trong chiến tranh. Bất ngờ gặp lại ông Luyện trong tấm áo vá vai năm xưa, mẹ xúc động tưởng con đã trở về. Bữa cơm đoàn tụ ấm áp gợi lại ký ức những ngày mẹ cưu mang, che chở và vá áo cho hai người lính trẻ trong kháng chiến.)

1. Ngày con trai mẹ Lai dẫn ông Luyện vượt sông, mẹ nhét thức ăn vào chiếc ba lô vải, rồi lại dặn dò: “Hai đứa đi giỏi nghen, khi nào rảnh thì về thăm mẹ, một chốc cũng được nghen bay...”, lời mẹ nghẹn lại, giọt nước mắt mẹ cố kìm khiến khóe mắt đỏ hoe. Nói rồi mẹ quày quạ quay lưng bước về nhà. Mới có mấy ngày thôi mà ông Luyện tưởng như mẹ Lai đã nuôi nấng mình từ lâu lắm vậy...

Ấy vậy mà sau lần đó, ông Luyện không có dịp trở lại nhà mẹ Lai hay gặp lại Út Luyện lần nào nữa.

Chiến sự căng thẳng, ông cũng gấp rút hành quân theo đơn vị nên cũng chẳng kịp gửi lời chào từ biệt. Ngày giải phóng, mang theo vết thương chiến tranh ông về lại quê hương. Bao dự định tìm về nhà mẹ Lai, xem cậu bé Luyện nay đã trưởng thành như thế nào mãi vẫn không thực hiện được.

Mười năm trước, ông Luyện nhờ người về chiến trường xưa để tìm giúp mình người mẹ năm xưa, nhưng do ông chỉ nhớ mẹ tên Lai mà không nhớ cụ thể quê quán nên trọn một thập kỷ ông mới tìm được gia đình mẹ.

2. Ông Luyện lôi trong chiếc ba lô bộ đội của mình chiếc áo xanh được gấp gọn, thoang thoảng mùi hoa nhài. Chiếc áo có mảnh vá giống hệt chiếc áo ông đang mặc trên người. Năm đó, sau khi dẫn ông đến điểm an toàn, Út Luyện nằng nặc đưa cho ông chiếc áo mới, nhưng ông Luyện không đồng ý. Cuối cùng ông Luyện lại đổi chiếc áo mới của mình để lấy chiếc áo mà mẹ Lai đã vá cho Út Luyện.

“Như vậy thì kỳ quá không anh? Tự nhiên em lại có đến hai chiếc áo mới, còn anh lại mặc hai chiếc áo vá”, Út Luyện vò mái đầu khét nắng ra chiều bối rối.

Ông Luyện nghiêm nghị bảo: “Không sao đâu, áo má vá anh lại càng quý hơn ấy chứ. Em cố gắng giữ gìn sức khỏe, sau này hòa bình còn đi học nhé”.

“Dạ, em biết rồi”, Út Luyện mỉm cười.

3. “Tấm áo ấy, bấy lâu nay, con thường vẫn mặc. Quần nhau với giặc áo con rách thêm, nên các mẹ già phải thức thâu đêm vá áo. Tấm áo ấy, bấy lâu nay, con quý hơn cơm gạo. Đời mẹ nghèo, trông áo rách, áo rách nên thương...”, chiếc radio bên giường mẹ Lai vang lên câu hát trong bài hát của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý như nói ra nỗi lòng của ông dành cho mẹ Lai. Hai chiếc áo mẹ Lai vá đến nay ông vẫn giữ, một chiếc ông vẫn luôn mặc trong những ngày trọng đại, một chiếc ông giữ gìn cẩn thận để mong ngày nào đó được trao tận tay cho mẹ năm xưa. Trao tận tay mẹ tấm áo của Út Luyện cho mẹ Lai, ông Luyện đỏ hoe mắt bảo: “Luyện đã trở về với mẹ, mẹ ơi!”.

(THIÊN DI, Chủ Nhật, 03/09/2023-06:39 https://baoquangngai.vn/van-hoa/van-hoc/202309/truyen- ngan-tam-ao-nguoi-linh-ngay-tro-ve-dcc01be/)

Câu 1

Xác định ngôi kể của văn bản

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về ngôi kể trong văn bản tự sự.

- Chú ý các từ xưng hô, cách gọi tên nhân vật để xác định người kể chuyện.

Lời giải chi tiết

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.

Giải thích: Người kể chuyện giấu mình, gọi tên nhân vật là “ông Luyện”, “mẹ Lai”, “Út Luyện”,… và thuật lại câu chuyện một cách khách quan.

Câu 2

Trong đoạn 1, khi chia tay hai người lính, mẹ Lai đã có những cử chỉ, lời nói và tâm trạng như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn 1.

- Xác định các chi tiết miêu tả hành động, lời nói, tâm trạng của nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Khi chia tay hai người lính, mẹ Lai:

+ nhét thức ăn vào ba lô, quay lưng bước về nhà để giấu xúc động.

+ ân cần dặn dò: “Hai đứa đi giỏi nghen, khi nào rảnh thì về thăm mẹ…”.

+ lo lắng và xúc động nghẹn ngào đến đỏ hoe mắt, cố kìm nước mắt khi tiễn hai người lính ra đi.

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Tấm áo ấy, bấy lâu nay, còn quý hơn cơm gạo.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nhận diện biện pháp tu từ trong câu văn.

- Phân tích giá trị biểu đạt của biện pháp đó trong việc thể hiện nội dung và tình cảm.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ được sử dụng là so sánh: “Tấm áo ... quý hơn cơm gạo”.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh giá trị thiêng liêng, đặc biệt của tấm áo mẹ Lai vá đối với ông Luyện, nó chứa đựng tình yêu thương, sự chở che và nghĩa tình quân dân trong chiến tranh.

+ Qua đó thể hiện lòng biết ơn sâu nặng của người lính đối với mẹ Lai.

Câu 4

Việc tác giả đưa lời bài hát “Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa” (nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý) vào cuối truyện có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ vai trò của chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn.

- Phân tích mối liên hệ giữa lời bài hát với chủ đề tác phẩm.

Lời giải chi tiết

- Việc đưa lời bài hát vào cuối truyện có tác dụng:

+ Gợi lại không khí xúc động của thời chiến, làm tăng chất trữ tình cho câu chuyện.

+ Làm nổi bật lòng biết ơn, sự trân trọng của người lính đối với những người mẹ đã cưu mang, chở che mình.

+ Qua đó góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm: ca ngợi nghĩa tình sâu nặng và vẻ đẹp của tình người trong chiến tranh cũng như cuộc sống.

Câu 5

Từ câu chuyện về “tấm áo” của ông Luyện, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5-7 dòng) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc trân trọng những kỷ vật trong đời sống tinh thần của con người.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Kỷ vật là những đồ vật gắn với kỉ niệm, tình cảm và dấu ấn của con người.

- Việc trân trọng kỷ vật giúp con người nhớ về quá khứ, biết yêu thương và biết ơn những người từng gắn bó với mình.

- Kỷ vật còn là nguồn động viên tinh thần, giúp con người sống có trách nhiệm hơn với hiện tại.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Trong đời sống tinh thần của con người, những kỷ vật luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là những đồ vật bình thường mà còn lưu giữ kỉ niệm, tình cảm và dấu ấn của một thời đã qua. Nhìn vào kỷ vật, con người như được sống lại với những khoảnh khắc yêu thương, gian khó hay hạnh phúc của cuộc đời. Vì thế, trân trọng kỷ vật cũng là cách chúng ta biết nâng niu tình cảm và biết ơn những người từng gắn bó với mình. Những kỷ vật giản dị đôi khi còn trở thành nguồn động lực giúp con người sống tốt đẹp hơn. Bởi vậy, mỗi người cần biết giữ gìn và trân trọng những kỷ vật ý nghĩa trong cuộc sống.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 10 - Xem ngay

PH/HS 2K10 Tham Gia Nhóm Zalo Để Trao Đổi Tài Liệu, Học Tập Miễn Phí!

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...