Đọc hiểu Chị tôi (Nguyễn Thị Thu Huệ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10


Tôi luôn nghĩ mình là đứa trẻ bất hạnh. Nhà nghèo nên việc học hành của tôi vất vả lắm.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CHỊ TÔI

Nguyễn Thị Thu Huệ

Tôi luôn nghĩ mình là đứa trẻ bất hạnh. Nhà nghèo nên việc học hành của tôi vất vả lắm. Mười một tuổi phải xuống Hải Phòng ở nhà cậu để vừa học vừa làm thêm. Vài năm sau, về nhà, bố mẹ lục đục. Nhà cửa tan hoang, tôi hỏi: “Chị đâu?”. Mẹ cười như mếu: “Vào Sài Gòn theo bác trưởng”. Tôi nhìn lên tường, chị cười tươi sau vành nón, hai mắt lóng lánh nước.

Hai năm sau trốn học, tôi về. Nhà cửa tươm tất. Tôi hỏi mẹ: “Chị đâu?”. Mẹ chúm chím: “Chị làm to lắm, lấy chồng giàu gửi tiền thường xuyên”. Tôi hỏi: “Cả tiền nuôi con học?”. Mẹ gật, rồi nói: “Chị bảo đàn bà có thể không cần học chữ nhiều, chỉ cần học lễ thôi. Nhưng đàn ông thì cần có học. Có cả hai thứ ấy mới thành người”. Tôi im lặng, thầm cảm ơn bố mẹ sinh ra chị. Mẹ lại bảo: “Nghe nói con uống rượu?”. Tôi gật: “Cả nghiện thuốc?”. Tôi lại gật. “Có đánh nhau không?”. Tôi thở dài nhìn chỗ khác. Và mẹ thì thầm: “Đừng yêu vội, con gái tỉnh không thật đâu”. Tôi cười: “Cái đó còn phải xem đã. Đàn ông lại xa nhà mà mẹ”. Lúc đi mẹ dúi tiền vào túi, với theo: “Những cái con thích, chị không thích đâu. Chị muốn con là sáng danh nhà mình”.

Tôi bớt hút thuốc, bỏ dần rượu mỗi chiều mỗi sáng. Suy cho cùng, rượu chỉ làm quên nỗi buồn trong chốc lát. Sau cơn say là cảm giác nhạt thếch, khát thèm một cái gì không rõ rệt. Còn đáng sợ hơn cả nỗi buồn lúc tỉnh. Tôi vào đại học, vẫn không gặp chị. Chị vừa gần gũi, vừa xa xôi, có đến chục năm rồi còn gì.

Tôi đỗ loại ưu, được giữ lại trường làm giảng viên. Bố mẹ già dần không còn lục đục nữa. Hình như họ đã mệt. Tôi nhắc lại chuyện xưa, mẹ cười: “Với mẹ, cuộc sống bây giờ là quý nhất”.

Mẹ đánh điện: “về ngay, bác trưởng mất”. Tôi về. Hôm sau, cả nhà lên tàu vào Nam. Bố mẹ thương bác và nghĩ đến phận già của mình. Tôi cũng thương bác nhưng nhớ chị nhiều hơn. Tôi thích gặp chị để chị thấy tôi không làm chị buồn. Tàu vào ga. Mẹ nhấp nhổm không yên.

Bỗng mẹ kéo giật tôi: “Rụt vào. Có tàu chạy qua phăng đầu đấy”. Tôi thì chả thấy con tàu nào cả, mẹ vẫn thất thần, cuống cuồng hoảng loạn vì chuyện gì đó. Tôi đâm nghi ngờ cái sự hốt hoảng của mẹ. Tôi ngó nghiêng. Chẳng có gì đáng chú ý. Chỉ có một người đàn bà, phía bên kia đường ray đăm đăm nhìn chúng tôi. Quần đen, áo bà ba - người đàn bà thật nhỏ bé, nhếch nhác. Dưới chân là mẹt thuốc lá, bên cạnh là cái làn nhựa. Bà đứng như bức tượng nghiêm lạnh giữa khung cảnh huyên náo bậc nhất này. Có một đoàn tàu dài chạy qua. Chật người và hàng hoá, chưa rời ga mà đã mệt mỏi quá. Tàu qua, tôi nhìn lại phía ấy. Không còn người đàn bà đó nữa. Tôi và bố mẹ về nhà bác.

Dự đám tang xong, hai ngày sau, một mình tôi về Hà Nội, vì công việc, vì không gặp chị. Mọi dự định của tôi với chị tan hết. Mẹ bảo chị cùng chồng đi Đài Loan. Vợ chồng chị không có con nên hay đi lắm. Sài Gòn mùa mưa mát và thơm mùi trái cây. Lên tàu sớm, tôi ngồi ngó lung tung. Bất chợt lại thấy người đàn bà đó. Vẫn những hành trang của mình, bà ta trân trối nhìn tôi. Tôi vẫy bà ta lại định mua giúp vài bao thuốc dù tôi đã bỏ từ lâu. Chị không thích tôi nghiện. Hình như bà ta chỉ đợi có thế, vội bước lên những thanh tà vẹt leo lên toa chỗ tôi ngồi. Hai mắt lóng lánh nước, trên khuôn mặt chằng chịt nếp nhăn như sét rạch bầu trời mỗi khi mưa gió. Một bao Vinataba sáu nghìn năm trăm đồng, bà ta cứ dứt khoát lấy bốn nghìn. Tôi chực bực mình và ân hận vì cái thiện chí của mình. Thuốc giả, chỉ có đồ giả mới phá giá chung như thế. Bà ta biết không thể lừa được tôi nên mới bán hạ giá? Tôi quắc mắt ném trả lại bao thuốc. Lập tức, bà ta dúi tất cả vào lòng tôi 5 bao thuốc và chạy biến, lẫn vào đám người lên xuống. Tôi sững sờ, việc gì phải sợ tôi như thế, tôi có tố giác bà ta đâu! Tàu đã chạy. Tôi nhìn ra cửa sổ. Người đàn bà đứng ngay chỗ cũ, cách tôi những đường ray chồng chéo. Năm ngày sau, mẹ gọi điện: “Chị mất rồi. Tàu hỏa cán”. Rồi khóc hu hu trong máy, mẹ tiếp: “Đã hỏa táng”. Tôi gào to “Chị Ở Đài Loan cơ mà”. Mẹ rên rỉ: “Chị con là người bán thuốc lá ở sân ga”. Tôi lao ra sân trường. Trưa loang nắng, hấp hiu gió. Chạy vào phòng bạn bè, tìm lại những bao thuốc. Thuốc hết, tôi ôm đống vỏ không. Tôi hiểu, đấy là những thứ cuối cùng chị dành cho tôi.

(Nguồn: https://vietmessenger.com)

Câu 1

Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về ngôi kể

- Đọc kĩ văn bản để xác định

Lời giải chi tiết

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng “tôi”.

Giải thích: Người kể trực tiếp xuất hiện trong câu chuyện, kể lại những sự việc, cảm xúc và suy nghĩ của bản thân nên đây là ngôi kể thứ nhất.

Câu 2

Nêu tác dụng của việc trích dẫn các lời nói trực tiếp trong truyện

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về lời nói trực tiếp trong văn bản tự sự.

- Xác định vai trò của lời thoại đối với việc thể hiện nhân vật và nội dung truyện.

Lời giải chi tiết

Việc trích dẫn các lời nói trực tiếp trong truyện có tác dụng:

+ Làm cho câu chuyện sinh động, tự nhiên và chân thực hơn.

+ Khắc họa rõ tính cách, tâm trạng của các nhân vật.

+ Thể hiện tình cảm yêu thương, sự quan tâm của người chị dành cho em trai qua lời mẹ kể lại. Từ đó, giúp người đọc cảm nhận sâu sắc hơn nỗi đau, sự hi sinh thầm lặng của người chị.

Câu 3

Nêu chủ đề của truyện Chị tôi.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định nội dung chính của văn bản.

- Chú ý các sự việc, chi tiết tiêu biểu và thông điệp tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Chủ đề: tình cảm yêu thương, sự hi sinh của những thân trong gia đình giành cho nhau.

Câu 4

Anh/ chị có đồng ý với quan niệm: “Chị bảo đàn bà có thể không cần học chữ nhiều, chỉ cần học lễ thôi. Nhưng đàn ông thì cần có học. Có cả hai thứ ấy mới thành người”, vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nêu rõ quan điểm cá nhân: đồng ý/không hoàn toàn đồng ý.

- Lí giải bằng lập luận phù hợp với chuẩn mực đạo đức và thực tế xã hội hiện nay.

Lời giải chi tiết

- Em không hoàn toàn đồng ý với quan niệm trên.

- Vì:

+ Trong xã hội hiện đại, cả nam và nữ đều cần được học tập để phát triển bản thân, có tri thức và làm chủ cuộc sống.

+ “Học lễ” và “học chữ” đều quan trọng đối với mọi người, không phân biệt giới tính.

+ Tuy nhiên, câu nói trên thể hiện sự hi sinh và suy nghĩ giàu tình thương của người chị: chấp nhận thiệt thòi để em trai được học hành nên người.

Câu 5

Nếu là tôi trong truyện, anh/chị sẽ có suy nghĩ gì sau cái chết của chị?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đặt mình vào hoàn cảnh nhân vật để bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ.

- Lí giải hợp lí, chân thành, phù hợp với nội dung truyện.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Hối hận, đau đớn, day dứt vì không thấu hiểu sự hi sinh của chị giành cho mình.

- Trách gia đình vì đã lừa dối mình bao nhiêu năm qua.

- ......

Đoạn văn tham khảo:

Nếu là nhân vật “tôi” trong truyện, em sẽ vô cùng đau đớn, day dứt và ân hận vì đã không hiểu được sự hi sinh âm thầm của chị. Em sẽ thương chị nhiều hơn khi biết chị sống cơ cực, bán thuốc lá ở sân ga để kiếm tiền nuôi em ăn học. Đồng thời, em cũng tự nhắc bản thân phải sống tốt, sống có trách nhiệm hơn để không phụ tình yêu thương của chị.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 10 - Xem ngay

PH/HS 2K10 Tham Gia Nhóm Zalo Để Trao Đổi Tài Liệu, Học Tập Miễn Phí!

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...