Hổ thẹn

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Tự cảm thấy mình xấu xa, không xứng đáng (nói khái quát). Tự cảm thấy mình xấu xa, không xứng đáng (nói khái quát).

Ví dụ: Tôi hổ thẹn vì hành xử thiếu tử tế.

Đặt câu với từ "Hổ thẹn"

Nghĩa: Tự cảm thấy mình xấu xa, không xứng đáng (nói khái quát). Tự cảm thấy mình xấu xa, không xứng đáng (nói khái quát).

Học sinh tiểu học

• Em hổ thẹn vì đã nói dối mẹ.
• Bạn ấy hổ thẹn khi làm vỡ đồ mà không nhận lỗi.
• Con thấy hổ thẹn vì chấm bài sai cho bạn.

Học sinh THCS – THPT

• Nam bỗng thấy hổ thẹn khi nhớ lại lời hứa mình quên giữ.
• Cô ấy im lặng, hổ thẹn vì đã cười trên lỗi lầm của người khác.
• Đứng trước tập thể, mình hổ thẹn vì để cảm xúc nóng nảy làm hỏng việc chung.

Người trưởng thành

• Tôi hổ thẹn vì hành xử thiếu tử tế.
• Anh đứng lặng, hổ thẹn khi nhận ra mình đã phán xét người khác quá vội.
• Có những đêm soi gương, ta hổ thẹn vì những điều từng làm mà không dám gọi tên.
• Niềm hổ thẹn khiến tôi học cách xin lỗi đúng lúc và sửa sai đến cùng.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Tự cảm thấy mình xấu xa, không xứng đáng (nói khái quát). Tự cảm thấy mình xấu xa, không xứng đáng (nói khái quát).

Từ đồng nghĩa:

• xấu hổ
• hổ thẹn

Từ trái nghĩa:

• tự hào
• hãnh diện
• kiêu hãnh

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
hổ thẹn	mức độ mạnh vừa đến mạnh; sắc thái tự trách, áy náy; trung tính–văn chương Ví dụ: Tôi hổ thẹn vì hành xử thiếu tử tế.
xấu hổ	trung tính, mức độ vừa; phổ thông Ví dụ: Nghe nhắc chuyện cũ, cô ấy xấu hổ cúi mặt.
hổ thẹn	văn chương, mức độ nhấn mạnh; tự trách sâu Ví dụ: Nhớ lại việc làm sai trái, anh hổ thẹn khôn nguôi.
tự hào	trung tính, mức độ vừa; đánh giá bản thân tích cực Ví dụ: Hoàn thành dự án, cô tự hào về nỗ lực của mình.
hãnh diện	khẩu ngữ–trang trọng, mức độ mạnh; phô bày niềm kiêu hãnh Ví dụ: Ông hãnh diện khoe thành tích của con.
kiêu hãnh	văn chương, mức độ mạnh; kiêu cao, tự tôn Ví dụ: Đội tuyển kiêu hãnh ngẩng cao đầu sau chiến thắng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi bày tỏ cảm giác xấu hổ về hành động hoặc tình huống cá nhân.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể xuất hiện trong các bài viết mang tính tự sự hoặc phân tích tâm lý.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để diễn tả nội tâm nhân vật, tạo chiều sâu cảm xúc.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác tiêu cực, tự phê phán.
• Phong cách trang trọng hơn so với từ "xấu hổ".
• Thường xuất hiện trong văn viết và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh cảm giác tự trách, tự phê phán sâu sắc.
• Tránh dùng trong các tình huống cần sự nhẹ nhàng, vui vẻ.
• Thường không dùng trong giao tiếp hàng ngày trừ khi muốn nhấn mạnh cảm xúc.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "xấu hổ" nhưng "hổ thẹn" mang sắc thái mạnh mẽ hơn.
• Người học dễ mắc lỗi khi dùng từ này trong ngữ cảnh không phù hợp.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến mức độ trang trọng và cảm xúc của ngữ cảnh.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

T) Che9c n
03ng ngef phe1p: Td1nh teb, thc6 vai tr2 che9 yc1 nge9, vcb nge9 trong ce2u.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

T)
1b7c
1c3m hc0nh th1i: Teb gh9p, kh4ng kbf he3p vdbi phe5 teb
1b7c trc3ng.

Đặc điểm cú pháp

T)
1b7c
1c3m ca ph1p: Thc6ng xua5t hic7n sau che9 nge9, c3 thc3 l0m trung t2m ce7a ce5m teb td1nh teb, vdbi dc1n: "ca3m tha5y hd5 thb9n".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

T) Kha3 n6ng kbf he3p ngef ph1p: Thc6ng kbf he3p vdbi c1c ph3 teb nhe5: "ra5t hd5 thb9n", "hd5 thb9n l0m".

Từ liên quan:

• xấu hổ
• thẹn
• ngượng
• bẽn lẽn
• tủi hổ
• nhục nhã
• mặc cảm
• tự ti
• xấu xa
• tội lỗi