Ăn xổi
Nghĩa & Ví dụ
1.
động từ
Ăn ngay, không phải đợi chế biến lâu (cà, dưa vừa mới muối).
Ví dụ:
Bữa cơm đạm bạc với bát canh rau và đĩa cà ăn xổi cũng đủ ấm lòng.
2.
động từ
Muốn đạt được kết quả ngay vì nóng vội.
Ví dụ:
Trong kinh doanh, tư duy ăn xổi thường dẫn đến những quyết định thiếu bền vững.
Nghĩa 1: Ăn ngay, không phải đợi chế biến lâu (cà, dưa vừa mới muối).
1
Học sinh tiểu học
- Mẹ muối dưa cải xong là cả nhà ăn xổi ngay.
- Bà thích ăn xổi cà pháo mới hái ở vườn.
- Chúng em thích ăn xổi dưa chuột chấm muối ớt.
2
Học sinh THCS – THPT
- Món dưa góp ăn xổi tuy đơn giản nhưng lại rất đưa cơm trong những ngày hè nóng bức.
- Để có món dưa cải ăn xổi ngon, cần chọn loại cải bẹ xanh tươi non.
- Cà pháo ăn xổi giòn tan, vị chua nhẹ là món khoái khẩu của nhiều người Việt.
3
Người trưởng thành
- Bữa cơm đạm bạc với bát canh rau và đĩa cà ăn xổi cũng đủ ấm lòng.
- Trong cuộc sống hiện đại, đôi khi người ta tìm về những món ăn xổi mộc mạc để tìm lại hương vị tuổi thơ.
- Vị chua thanh của dưa ăn xổi như đánh thức mọi giác quan, gợi nhớ về những bữa cơm gia đình giản dị.
- Không phải món ăn nào cũng cần cầu kỳ, đôi khi sự tinh túy nằm ở những thứ ăn xổi, tươi mới và nguyên bản.
Nghĩa 2: Muốn đạt được kết quả ngay vì nóng vội.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn Lan muốn ăn xổi nên làm bài tập rất nhanh nhưng lại sai nhiều.
- Không nên ăn xổi khi học bài, phải học từ từ mới nhớ lâu.
- Nếu ăn xổi khi trồng cây, cây sẽ không lớn được.
2
Học sinh THCS – THPT
- Nhiều bạn trẻ vì muốn ăn xổi mà bỏ qua quá trình rèn luyện, dẫn đến thất bại.
- Trong học tập, việc ăn xổi chỉ mang lại kết quả tạm thời, không bền vững.
- Đừng vì muốn ăn xổi mà chọn con đường tắt, đôi khi nó lại dẫn đến ngõ cụt.
3
Người trưởng thành
- Trong kinh doanh, tư duy ăn xổi thường dẫn đến những quyết định thiếu bền vững.
- Sự nóng vội muốn ăn xổi có thể khiến con người bỏ lỡ những giá trị cốt lõi của quá trình phấn đấu.
- Cuộc sống không cho phép chúng ta ăn xổi mãi, mọi thành công đều cần sự kiên trì và nỗ lực không ngừng.
- Tư duy ăn xổi không chỉ hủy hoại thành quả mà còn bào mòn niềm tin vào giá trị của sự lao động chân chính.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa 1: Ăn ngay, không phải đợi chế biến lâu (cà, dưa vừa mới muối).
Nghĩa 2: Muốn đạt được kết quả ngay vì nóng vội.
Từ đồng nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| ăn xổi | Tiêu cực, chỉ thái độ thiếu kiên nhẫn, chỉ chú trọng lợi ích ngắn hạn. Ví dụ: Trong kinh doanh, tư duy ăn xổi thường dẫn đến những quyết định thiếu bền vững. |
| chụp giật | Tiêu cực, chỉ hành động nhanh chóng, thiếu cân nhắc, vì lợi ích trước mắt. Ví dụ: Cách làm ăn chụp giật sẽ không bền vững. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động hoặc thái độ nóng vội, muốn có kết quả ngay lập tức.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, trừ khi trích dẫn hoặc phân tích ngữ nghĩa.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo hình ảnh hoặc ẩn dụ về sự vội vàng, thiếu kiên nhẫn.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự nóng vội, thiếu kiên nhẫn.
- Thường mang sắc thái tiêu cực, phê phán.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn phê phán sự thiếu kiên nhẫn hoặc hành động vội vàng.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách tích cực.
- Thường dùng trong các tình huống đời thường, không phù hợp với văn bản chính thức.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự nhanh chóng nhưng không mang nghĩa tiêu cực.
- Khác biệt với "ăn chắc mặc bền" ở chỗ nhấn mạnh sự vội vàng, không bền vững.
- Cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm ý nghĩa tiêu cực.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy ăn xổi".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ món ăn hoặc trạng từ chỉ thời gian, ví dụ: "ăn xổi cà", "ăn xổi ngay".
Danh sách bình luận