Nóng vội
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
Muốn cho xong ngay, được ngay, không chịu được sự chờ đợi.
Ví dụ:
Anh nóng vội, nên quyết định thiếu cân nhắc.
Nghĩa: Muốn cho xong ngay, được ngay, không chịu được sự chờ đợi.
1
Học sinh tiểu học
- Em nóng vội nên làm bài sai.
- Bạn ấy nóng vội, chạy ra sân khi mưa còn to.
- Con nóng vội mở quà, giấy rách tung tóe.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu ấy nóng vội khoe kết quả, chưa kiểm tra lại số liệu.
- Vì nóng vội ghi bàn, tiền đạo sút hụt ở phút cuối.
- Cô bé nóng vội tập đàn, bỏ qua những nốt cơ bản.
3
Người trưởng thành
- Anh nóng vội, nên quyết định thiếu cân nhắc.
- Trong thương lượng, chỉ một phút nóng vội cũng làm hỏng cả bàn cờ.
- Có người nóng vội kiếm tiền, rồi mắc bẫy lợi nhuận ảo.
- Tuổi trẻ thường nóng vội, nhưng thành tựu bền là câu chuyện của kiên trì.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Muốn cho xong ngay, được ngay, không chịu được sự chờ đợi.
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| nóng vội | Thể hiện sự thiếu kiên nhẫn, hấp tấp, thường mang sắc thái tiêu cực, phê phán. Ví dụ: Anh nóng vội, nên quyết định thiếu cân nhắc. |
| hấp tấp | Trung tính đến tiêu cực nhẹ, chỉ hành động nhanh chóng, thiếu suy nghĩ. Ví dụ: Anh ấy hấp tấp ký hợp đồng mà không đọc kỹ. |
| vội vàng | Trung tính đến tiêu cực nhẹ, chỉ sự nhanh chóng, gấp gáp. Ví dụ: Cô ấy vội vàng ra đi mà quên mang theo ô. |
| nôn nóng | Trung tính đến tiêu cực nhẹ, chỉ sự mong muốn, chờ đợi không kiên nhẫn. Ví dụ: Học sinh nôn nóng chờ đợi kết quả thi. |
| bình tĩnh | Trung tính, chỉ trạng thái tâm lý ổn định, không hoảng loạn. Ví dụ: Dù gặp khó khăn, anh ấy vẫn giữ được thái độ bình tĩnh. |
| kiên nhẫn | Tích cực, chỉ khả năng chịu đựng, chờ đợi. Ví dụ: Cô giáo kiên nhẫn hướng dẫn từng học sinh. |
| thong thả | Trung tính đến tích cực nhẹ, chỉ sự chậm rãi, không vội vã. Ví dụ: Anh ấy thong thả đi dạo trong công viên. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hoặc nhắc nhở ai đó khi họ thiếu kiên nhẫn.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể xuất hiện trong các bài viết phê bình hoặc phân tích hành vi.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tình huống cần nhấn mạnh sự thiếu kiên nhẫn.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự thiếu kiên nhẫn, có thể mang sắc thái tiêu cực.
- Thường dùng trong khẩu ngữ và văn chương để nhấn mạnh cảm xúc.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự thiếu kiên nhẫn của ai đó.
- Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc kỹ thuật.
- Thường đi kèm với lời khuyên hoặc chỉ trích.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "vội vàng" nhưng "nóng vội" nhấn mạnh hơn vào sự thiếu kiên nhẫn.
- Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai sắc thái.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ khi làm vị ngữ hoặc trước danh từ khi làm định ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "rất nóng vội", "quá nóng vội".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với phó từ chỉ mức độ (rất, quá, hơi) và danh từ (người, hành động).
