Tinh đời

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Tinh trong việc nhận xét, đánh giá con người, việc đời.

Ví dụ: Bà chủ nhà trọ tinh đời, chọn người thuê rất chuẩn.

Đặt câu với từ "Tinh đời"

Nghĩa: Tinh trong việc nhận xét, đánh giá con người, việc đời.

Học sinh tiểu học

• Bà ngoại rất tinh đời, nhìn là biết ai thật thà.
• Cô bán hàng tinh đời, đoán ngay em thích cuốn truyện nào.
• Thầy hiệu trưởng tinh đời, nghe một câu là hiểu chuyện lớp.

Học sinh THCS – THPT

• Chú bảo vệ tinh đời, chỉ nhìn dấu giày là đoán được bạn nào trốn giờ.
• Cô chủ nhiệm tinh đời, đọc ánh mắt là biết lớp đang lo kiểm tra.
• Ông thợ sửa xe tinh đời, nghe tiếng máy là hiểu xe thiếu dầu.

Người trưởng thành

• Bà chủ nhà trọ tinh đời, chọn người thuê rất chuẩn.
• Ông sếp tinh đời, không để lời khen che mắt trước năng lực thật.
• Cụ già bán sách cũ tinh đời, lật vài trang đã biết sách nào đáng giữ.
• Người từng trải thường tinh đời: họ nghe cách nói là đoán được lòng người.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Tinh trong việc nhận xét, đánh giá con người, việc đời.

Từ đồng nghĩa:

• từng trải
• lão luyện
• sành đời
• tinh tường

Từ trái nghĩa:

• non nớt
• khờ khạo
• ngây thơ
• ngờ nghệch

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tinh đời	Trung tính, sắc thái khen ngợi nhẹ; thiên về trải đời, từng trải; ngữ vực chuẩn, hơi văn chương Ví dụ: Bà chủ nhà trọ tinh đời, chọn người thuê rất chuẩn.
từng trải	Trung tính, nhấn mạnh kinh nghiệm sống rộng Ví dụ: Ông ấy rất từng trải nên nhìn việc tinh đời.
lão luyện	Mạnh, trang trọng/văn chương, nhấn kỹ năng dày dạn Ví dụ: Một nhà thương thuyết lão luyện, tinh đời trong mọi nước cờ.
sành đời	Khẩu ngữ, hơi đời thường; nhấn biết đời và thói đời Ví dụ: Anh ta khá sành đời, khó mà lừa được.
tinh tường	Trung tính, hơi trang trọng; nhấn con mắt xét đoán chuẩn Ví dụ: Cụ có con mắt tinh tường, thật tinh đời.
non nớt	Trung tính, nhấn thiếu trải nghiệm, dễ bị lừa Ví dụ: Vì còn non nớt nên cậu ấy không tinh đời.
khờ khạo	Khẩu ngữ, sắc thái chê mạnh; thiếu hiểu biết đời Ví dụ: Khờ khạo thế thì làm sao tinh đời được.
ngây thơ	Trung tính/nhẹ, đôi khi tích cực về sự hồn nhiên; thiếu va chạm Ví dụ: Cô bé còn ngây thơ nên chưa tinh đời.
ngờ nghệch	Khẩu ngữ, tiêu cực mạnh, kém tinh trí Ví dụ: Cậu ta ngờ nghệch quá, chẳng tinh đời gì cả.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để khen ngợi ai đó có khả năng nhận xét, đánh giá người khác một cách sắc sảo.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả nhân vật có sự hiểu biết sâu sắc về cuộc sống.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự ngưỡng mộ về khả năng nhận xét, đánh giá của ai đó.
• Thường dùng trong khẩu ngữ và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn khen ngợi ai đó có khả năng nhận xét tinh tế về con người và cuộc sống.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc kỹ thuật.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "sắc sảo" hay "tinh tế" nhưng "tinh đời" nhấn mạnh vào sự hiểu biết về con người và cuộc sống.
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ khi làm vị ngữ hoặc trước danh từ khi làm định ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "rất tinh đời".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các phó từ chỉ mức độ như "rất", "khá", "hơi".

Từ liên quan:

• khôn ngoan
• từng trải
• lão luyện
• sành sỏi
• thâm thuý
• sâu sắc
• tinh tường
• hiểu biết
• thông thái
• sáng suốt