Tình cờ

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Không liệu trước, không để trước mà xảy ra.

Ví dụ: Tôi tình cờ gặp anh ở quán cà phê đầu phố.

Đặt câu với từ "Tình cờ"

Nghĩa: Không liệu trước, không để trước mà xảy ra.

Học sinh tiểu học

• Em tình cờ gặp cô giáo ở cổng chợ.
• Bé mở sách ra tình cờ thấy bức tranh mình thích.
• Trên đường về, con tình cờ nhặt được một chiếc lá đẹp.

Học sinh THCS – THPT

• Tớ tình cờ nghe được bản nhạc ấy và bỗng thấy ngày nhẹ hơn.
• Đi lạc một chút, tôi tình cờ phát hiện con hẻm đầy hoa giấy.
• Trong giờ ra chơi, bạn ấy tình cờ đọc một câu nói khiến cả nhóm suy nghĩ.

Người trưởng thành

• Tôi tình cờ gặp anh ở quán cà phê đầu phố.
• Có những cuộc gọi đến tình cờ, nhưng dư âm lại ở rất lâu.
• Tôi tình cờ đọc một dòng thơ cũ và thấy lòng mình mở ra như cửa sổ.
• Giữa cuộc họp, tôi tình cờ lướt qua ánh mắt đồng nghiệp và hiểu điều chưa nói.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Không liệu trước, không để trước mà xảy ra.

Từ đồng nghĩa:

• ngẫu nhiên
• tình cờ

Từ trái nghĩa:

• cố ý
• chủ ý

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tình cờ	trung tính, mức độ nhẹ, ngữ cảnh đời thường – chỉ sự xảy ra ngoài dự tính Ví dụ: Tôi tình cờ gặp anh ở quán cà phê đầu phố.
ngẫu nhiên	trung tính, học thuật/đời thường; mức độ tương đương Ví dụ: Chúng tôi ngẫu nhiên gặp nhau ở bến xe.
tình cờ	trung tính, đời thường; tự đồng tham chiếu khi cần thay thế lặp Ví dụ: Tôi tình cờ đọc được tin đó.
cố ý	trung tính, đối lập trực tiếp; mức độ rõ Ví dụ: Anh ấy làm vỡ ly một cách cố ý.
chủ ý	trang trọng/trung tính; đối lập trực tiếp Ví dụ: Cô ấy sắp xếp cuộc gặp gỡ này có chủ ý.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả những sự việc xảy ra bất ngờ, không có kế hoạch trước.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường được thay thế bằng các từ ngữ trang trọng hơn như "ngẫu nhiên".
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo ra sự bất ngờ, thú vị trong cốt truyện hoặc tình huống.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự bất ngờ, không dự đoán trước.
• Thường mang sắc thái nhẹ nhàng, không trang trọng.
• Phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp hàng ngày và văn chương.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự bất ngờ, không có kế hoạch trước.
• Tránh dùng trong các văn bản cần sự trang trọng hoặc chính xác cao.
• Thường đi kèm với các sự kiện hoặc tình huống không quan trọng.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "ngẫu nhiên" trong các ngữ cảnh trang trọng.
• Không nên dùng trong các tình huống cần sự chính xác hoặc dự đoán trước.
• Để tự nhiên, nên dùng trong các câu chuyện hoặc tình huống đời thường.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ khi làm vị ngữ hoặc trước danh từ khi làm định ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "rất tình cờ".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các phó từ chỉ mức độ như "rất", "hơi" hoặc các danh từ khi làm định ngữ.

Từ liên quan:

• ngẫu nhiên
• bất ngờ
• vô tình
• may rủi
• đột nhiên
• đột ngột
• bất chợt
• bất thình lình
• vô ý
• cố ý