Thanh truyền

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Thanh có tác dụng truyền chuyển động giữa hai vật trong máy.

Ví dụ: Thanh truyền nối pít-tông với trục khuỷu để truyền chuyển động.

Đặt câu với từ "Thanh truyền"

Nghĩa: Thanh có tác dụng truyền chuyển động giữa hai vật trong máy.

Học sinh tiểu học

• Trong động cơ đồ chơi, thanh truyền giúp bánh xe quay.
• Thầy cho xem mô hình máy bơm, có thanh truyền nối tay quay với pít-tông.
• Robot tự chế của lớp chạy được vì thanh truyền đẩy bánh răng chuyển động.

Học sinh THCS – THPT

• Khi quay trục khuỷu, thanh truyền biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến của pít-tông.
• Trong bài thực hành, em thấy thanh truyền làm cầu nối chuyển lực giữa tay quay và bánh răng.
• Nếu thanh truyền cong, chuyển động của máy sẽ giật và mất đều.

Người trưởng thành

• Thanh truyền nối pít-tông với trục khuỷu để truyền chuyển động.
• Chỉ cần rơ một chút ở đầu thanh truyền, cả cụm máy đã rung và kêu khó chịu.
• Thợ máy nhìn vệt mòn trên thanh truyền là đoán được cách chủ xe chạy và bảo dưỡng.
• Khi nâng công suất, họ phải thay thanh truyền chịu lực tốt hơn để tránh gãy ở tua cao.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Thanh có tác dụng truyền chuyển động giữa hai vật trong máy.

Từ đồng nghĩa:

• tay biên

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thanh truyền	kỹ thuật cơ khí; trung tính; chuyên môn, phi ẩn dụ Ví dụ: Thanh truyền nối pít-tông với trục khuỷu để truyền chuyển động.
tay biên	trung tính; chuyên ngành cơ khí; dùng phổ biến trong máy nổ/động cơ Ví dụ: Tay biên bị mòn đầu nhỏ, cần thay.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các tài liệu kỹ thuật hoặc học thuật liên quan đến cơ khí.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến, đặc biệt trong ngành cơ khí và kỹ thuật ô tô.

Sắc thái & phong cách

• Phong cách trang trọng, chuyên ngành.
• Thường không mang sắc thái cảm xúc, chỉ mang tính mô tả kỹ thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi mô tả các bộ phận trong máy móc, đặc biệt là trong ngành cơ khí.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến kỹ thuật để tránh gây khó hiểu.
• Không có nhiều biến thể, thường được dùng nguyên dạng.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các thuật ngữ kỹ thuật khác nếu không có kiến thức nền tảng về cơ khí.
• Khác biệt với "trục" ở chỗ "thanh truyền" thường chỉ bộ phận truyền động, còn "trục" có thể là bộ phận quay.
• Cần chú ý ngữ cảnh kỹ thuật để sử dụng chính xác.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau động từ hoặc trước động từ khi làm chủ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: 'thanh truyền chính', 'thanh truyền phụ'.

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ, động từ, và các danh từ khác, ví dụ: 'thanh truyền dài', 'sửa thanh truyền'.

Từ liên quan:

• thanh
• trục
• bánh răng
• pít-tông
• xi lanh
• cần
• khớp
• xích
• cam
• ốc vít