Tận mắt

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

Bằng mắt nhìn trực tiếp.

Ví dụ: Tôi muốn tận mắt kiểm tra hiện trường.

Đặt câu với từ "Tận mắt"

Nghĩa: Bằng mắt nhìn trực tiếp.

Học sinh tiểu học

• Con muốn tận mắt thấy cầu vồng sau cơn mưa.
• Bạn nhỏ được tận mắt xem chú thỏ nhảy trong vườn.
• Hôm nay chúng tớ tận mắt nhìn cô giáo trộn màu vẽ.

Học sinh THCS – THPT

• Tụi mình lên bảo tàng để tận mắt quan sát hóa thạch khủng long.
• Bạn ấy đi ra sân vận động, muốn tận mắt chứng kiến trận chung kết.
• Mình đứng ở mé sông để tận mắt nhìn dòng nước đục sau cơn mưa.

Người trưởng thành

• Tôi muốn tận mắt kiểm tra hiện trường.
• Có đi qua vùng biển ấy và tận mắt thấy rặng san hô, tôi mới hiểu vì sao người ta say mê bảo tồn đến vậy.
• Anh chọn gặp đối tác để tận mắt đọc từng biểu cảm, không chỉ nghe qua điện thoại.
• Chỉ khi tận mắt chứng kiến nụ cười của mẹ ngày xuất viện, tôi mới thấy mọi mệt mỏi đều đáng.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Bằng mắt nhìn trực tiếp.

Từ đồng nghĩa:

• trực tiếp
• mục kích

Từ trái nghĩa:

• gián tiếp
• nghe kể

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tận mắt	trung tính; nhấn mạnh tính trực tiếp, xác thực; dùng trong nói và viết phổ thông Ví dụ: Tôi muốn tận mắt kiểm tra hiện trường.
trực tiếp	trung tính; nghĩa rộng hơn, thay thế được trong đa số ngữ cảnh khi nói về chứng kiến Ví dụ: Tôi đã trực tiếp thấy hiện trường.
mục kích	trang trọng/văn chương; sắc thái học thuật, báo chí xưa; ít dùng trong khẩu ngữ Ví dụ: Nhân chứng mục kích vụ việc kể lại.
gián tiếp	trung tính; đối lập về cách chứng kiến không qua mắt mình Ví dụ: Tôi chỉ biết gián tiếp qua báo cáo.
nghe kể	khẩu ngữ, nhẹ; nhấn qua kênh thính giác, không tự thấy Ví dụ: Tôi chỉ nghe kể về sự cố ấy.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để nhấn mạnh việc đã chứng kiến sự việc một cách trực tiếp.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết mang tính cá nhân hoặc tường thuật sự kiện.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo hình ảnh sống động, chân thực cho người đọc.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự chắc chắn, tin cậy vì đã tự mình chứng kiến.
• Phong cách thân mật, gần gũi, thường dùng trong khẩu ngữ.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự chứng kiến trực tiếp, tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng.
• Thường đi kèm với các động từ như "thấy", "chứng kiến" để tăng tính xác thực.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự chứng kiến gián tiếp như "nghe nói".
• Để dùng tự nhiên, cần chú ý ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm trạng ngữ trong câu để chỉ cách thức quan sát.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau động từ chính trong câu; có thể làm trung tâm của cụm trạng ngữ, ví dụ: "nhìn tận mắt", "thấy tận mắt".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với động từ chỉ hành động quan sát như "nhìn", "thấy".

Từ liên quan:

• trực tiếp
• đích thân
• thấy
• nhìn
• quan sát
• chứng kiến
• mục kích
• mắt
• thị giác
• xem