Sinh lí

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ mượn
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

(hoặc t.). Hoạt động và tính chất của các cơ quan, các bộ phận của cơ thể sinh vật (nói tổng quát).

Ví dụ: Sinh lí nói về cách các cơ quan vận hành trong cơ thể sống.

Đặt câu với từ "Sinh lí"

Nghĩa: (hoặc t.). Hoạt động và tính chất của các cơ quan, các bộ phận của cơ thể sinh vật (nói tổng quát).

Học sinh tiểu học

• Thầy cô dạy rằng sinh lí giúp cơ thể em hít thở và chạy nhảy.
• Con mèo khát nước vì sinh lí cơ thể cần nước để hoạt động.
• Lá cây xào xạc khi gió thổi, nhưng sinh lí của cây vẫn hút nước từ rễ.

Học sinh THCS – THPT

• Trong giờ khoa học, chúng em học sinh lí hô hấp để hiểu vì sao phổi nở ra khi hít vào.
• Nhịp tim thay đổi theo sinh lí khi chạy nhanh, chậm dần khi nghỉ.
• Ánh sáng ảnh hưởng đến sinh lí của cây, nên cây ngoài nắng mọc khỏe hơn.

Người trưởng thành

• Sinh lí nói về cách các cơ quan vận hành trong cơ thể sống.
• Căng thẳng kéo dài có thể làm xáo trộn sinh lí, từ giấc ngủ đến nhịp tim.
• Hiểu sinh lí tiêu hóa giúp tôi điều chỉnh bữa ăn hợp với dạ dày của mình.
• Khi mùa thay đổi, sinh lí cơ thể cũng tinh chỉnh nhịp sinh học để thích nghi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các tài liệu học thuật, báo cáo khoa học liên quan đến y học và sinh học.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Rất phổ biến trong y học, sinh học và các ngành khoa học liên quan đến cơ thể sinh vật.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang tính chất trung lập, không biểu lộ cảm xúc.
• Phong cách trang trọng, chuyên ngành.
• Thích hợp cho văn bản khoa học và học thuật.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi thảo luận về các chức năng và hoạt động của cơ thể sinh vật trong bối cảnh khoa học.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc văn bản không chuyên ngành.
• Không có nhiều biến thể, thường được sử dụng trong ngữ cảnh chuyên môn.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với "sinh lý" trong một số ngữ cảnh không chính xác.
• Khác biệt với các từ gần nghĩa như "sinh hoạt" hay "sinh thái" về phạm vi và đối tượng.
• Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách chính xác và phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "sinh lí cơ thể", "sinh lí học".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với tính từ, động từ và các danh từ khác, ví dụ: "sinh lí bình thường", "nghiên cứu sinh lí".

Từ liên quan:

• sinh học
• cơ thể
• chức năng
• hoạt động
• cơ quan
• bộ phận
• giải phẫu
• bệnh lí
• tâm lí