Nai lưng

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Buộc phải đem hết sức ra mà làm hoặc chịu đựng.

Ví dụ: Anh ấy nai lưng làm thêm để trả nợ.

Đặt câu với từ "Nai lưng"

Nghĩa: Buộc phải đem hết sức ra mà làm hoặc chịu đựng.

Học sinh tiểu học

• Mẹ phải nai lưng giặt đồ để kịp cho chúng mình mặc.
• Bác công nhân nai lưng xúc cát dưới nắng gắt.
• Chị bán hàng nai lưng dọn quầy từ sáng sớm.

Học sinh THCS – THPT

• Cậu ấy nai lưng ôn bài suốt tuần để vượt qua bài kiểm tra.
• Ba tôi nai lưng tăng ca, mong lo đủ tiền học cho con.
• Người nông dân nai lưng gặt lúa khi mưa đang kéo đến.

Người trưởng thành

• Anh ấy nai lưng làm thêm để trả nợ.
• Có lúc ta phải nai lưng trước công việc, rồi mới hiểu giá trị của nghỉ ngơi.
• Chị nai lưng chăm sóc con nhỏ và cha mẹ già, kiệt sức mà vẫn gắng mỉm cười.
• Những tháng cuối dự án, cả nhóm nai lưng chạy tiến độ, ai cũng phờ phạc.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Buộc phải đem hết sức ra mà làm hoặc chịu đựng.

Từ đồng nghĩa:

• lao lực
• quần quật
• bươn chải

Từ trái nghĩa:

• nhàn hạ
• thảnh thơi
• ung dung

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
nai lưng	khẩu ngữ, sắc thái vất vả, bắt buộc, tương đối mạnh, hơi than thở Ví dụ: Anh ấy nai lưng làm thêm để trả nợ.
lao lực	trang trọng, sắc thái nặng nhọc, khách quan Ví dụ: Ông ấy lao lực suốt nhiều năm vì gia đình.
quần quật	khẩu ngữ, rất mạnh, nhấn vất vả liên tục Ví dụ: Cô quần quật cả ngày ngoài đồng.
bươn chải	khẩu ngữ, trung bình–mạnh, nhấn tự xoay sở vất vả Ví dụ: Anh bươn chải nơi đất khách để nuôi con.
nhàn hạ	trung tính, đối lập trạng thái không vất vả Ví dụ: Sống nhàn hạ, anh không phải lo toan kế sinh nhai.
thảnh thơi	khẩu ngữ, nhẹ nhàng, không bị ép buộc Ví dụ: Cô thảnh thơi dạo phố sau giờ làm.
ung dung	văn chương/trang trọng, bình thản, không cực nhọc Ví dụ: Ông lão ung dung thưởng trà mỗi sớm.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để diễn tả sự vất vả trong công việc hàng ngày.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường được thay thế bằng các từ ngữ trang trọng hơn.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo hình ảnh sinh động về sự chịu đựng và nỗ lực.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự vất vả, nỗ lực và đôi khi là sự cam chịu.
• Thuộc khẩu ngữ, mang tính chất không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự nỗ lực hoặc chịu đựng trong công việc hay cuộc sống.
• Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc chuyên ngành.
• Thường đi kèm với các tình huống đòi hỏi sức lực hoặc tinh thần lớn.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự nỗ lực khác như "cố gắng" nhưng mang sắc thái vất vả hơn.
• Chú ý không dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc lịch sự.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động hoặc trạng thái của chủ thể.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "nai lưng làm việc", "nai lưng chịu đựng".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ công việc hoặc trạng thái, ví dụ: "nai lưng làm việc", "nai lưng chịu đựng".

Từ liên quan:

• cày
• làm
• chịu
• gánh
• vác
• lao động
• khổ
• gắng
• cố