Ê

Nghĩa & Ví dụ

tính từ

(thường dùng trước d.). Có cảm giác tê một cách âm

Ví dụ: Tôi ngồi làm việc quá lâu nên lưng ê.

tính từ

2 (khẩu ngữ). Ngượng vì thấy hồ them.

Ví dụ: Bị phản biện thẳng thắn, tôi thấy ê nhưng học được nhiều.

3. (khẩu ngữ; dùng ô đầu câu). Từ dùng để chế nhạo, cho là không biết xấu hồ (thường chỉ dùng nói với trẻ con).

Ví dụ: Ê, bày trò xong lại đổ cho bạn, coi bộ không biết ngại ha.

4. (khẩu ngữ; dùng ô đầu câu). Tiếng dùng để gọi trống với ý không trọng.

Ví dụ: Ê, cậu rảnh không, qua phụ tôi chút.

Nghĩa 1: (thường dùng trước d.). Có cảm giác tê một cách âm

Học sinh tiểu học

Trời lạnh, tay em ê ê nên khó cầm bút.
Ngồi lâu trên ghế cứng, mông em thấy ê.
Bạn bị vấp ngã, đầu gối ê nhưng vẫn đứng dậy được.

Học sinh THCS – THPT

Chạy bộ xong, bắp chân ê một lúc rồi mới đỡ.
Đeo ba lô nặng cả buổi, vai tôi ê râm ran.
Sau trận bóng, các ngón tay tôi ê, cầm điện thoại cũng thấy nhói.

Người trưởng thành

Tôi ngồi làm việc quá lâu nên lưng ê.
Cú va nhẹ để lại cảm giác ê âm ỉ, không đau nhói nhưng khó chịu.
Khi thời tiết trở gió, cổ tay cũ chấn thương lại ê, nhắc tôi phải giữ sức.
Mát-xa xong, cơ bắp hơi ê nhưng thư thái.

Nghĩa 2: 2 (khẩu ngữ). Ngượng vì thấy hồ them.

Học sinh tiểu học

Bị cô nhắc nhở trước lớp, bạn Nam thấy ê.
Lỡ khoe quá, bị bạn phát hiện sai, em thấy ê mặt.
Quên chào người lớn, em bị nhắc, lòng ê ê.

Học sinh THCS – THPT

Khoe điểm cao rồi bị điểm kém, tôi ê cả người.
Viết sai chính tả trên bảng, tôi thấy ê và rút kinh nghiệm.
Bị bạn bắt gặp nói khoác, cậu ấy cười, tôi ê đỏ mặt.

Người trưởng thành

Bị phản biện thẳng thắn, tôi thấy ê nhưng học được nhiều.
Khi nhận ra mình hiểu lầm người khác, cái ê trong lòng giúp tôi bớt tự cao.
Thất bại trước đám đông khiến ta ê, nhưng cảm giác ấy cũng mài sắc sự khiêm nhường.
Có lúc phải nuốt cái ê để giữ hòa khí và bước tiếp.

Nghĩa 3: (khẩu ngữ; dùng ô đầu câu). Từ dùng để chế nhạo, cho là không biết xấu hồ (thường chỉ dùng nói với trẻ con).

Học sinh tiểu học

Ê, ai mà bày bừa rồi chối à?
Ê, ăn vụng bánh còn cười hì hì kìa!
Ê, làm sai mà còn cãi, thiệt nghịch quá!

Học sinh THCS – THPT

Ê, làm biếng vậy mà còn đòi điểm cao hả?
Ê, nói dối trơn tru ghê ha, tưởng ai không biết chắc?
Ê, đi trễ hoài mà còn phàn nàn, nghe có kỳ không?:

Người trưởng thành

Ê, bày trò xong lại đổ cho bạn, coi bộ không biết ngại ha.
Ê, quên làm bài mà vẫn xin đặc cách, nghe mà chán.
Ê, phung phí tiền nhà rồi còn trách bố mẹ keo, sao không thẹn?
Ê, mượn đồ người ta mãi không trả, làm vậy coi được à?

Nghĩa 4: (khẩu ngữ; dùng ô đầu câu). Tiếng dùng để gọi trống với ý không trọng.

Học sinh tiểu học

Ê, lại đây nhặt giúp chị cái bút.
Ê, đưa tớ quả bóng với!
Ê, coi chừng xe kìa!

Học sinh THCS – THPT

Ê, mai nộp bài nhé, đừng quên.
Ê, để đó tôi làm cho, khỏi lo.
Ê, nghe nói lớp mình đổi lịch, biết chưa?

Người trưởng thành

Ê, cậu rảnh không, qua phụ tôi chút.
Ê, đặt bàn chưa, hay để tôi gọi?
Ê, thôi đừng cãi nữa, tập trung vào việc chính đi.
Ê, nhớ gửi file trước giờ họp nhé.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa 1: (thường dùng trước d.). Có cảm giác tê một cách âm

Từ đồng nghĩa:

tê

Từ	Cách sử dụng
ê	Diễn tả cảm giác đau nhức âm ỉ kèm theo tê bì. Ví dụ: Tôi ngồi làm việc quá lâu nên lưng ê.
tê	Trung tính, diễn tả cảm giác mất cảm giác hoặc đau âm ỉ. Ví dụ: Chân tôi bị tê cứng vì ngồi lâu.

Nghĩa 2: 2 (khẩu ngữ). Ngượng vì thấy hồ them.

Nghĩa 3: (khẩu ngữ; dùng ô đầu câu). Từ dùng để chế nhạo, cho là không biết xấu hồ (thường chỉ dùng nói với trẻ con).

Nghĩa 4: (khẩu ngữ; dùng ô đầu câu). Tiếng dùng để gọi trống với ý không trọng.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh sử dụng

Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để diễn tả cảm giác tê hoặc ngượng ngùng, hoặc để chế nhạo, gọi trống không.
Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong đối thoại để thể hiện tính cách nhân vật hoặc tạo không khí tự nhiên.
Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

Thể hiện cảm giác tê hoặc ngượng ngùng, thường mang sắc thái không trang trọng.
Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.
Có thể mang ý chế nhạo hoặc không tôn trọng khi dùng để gọi trống không.

Cách dùng & phạm vi

Nên dùng trong các tình huống giao tiếp thân mật, không trang trọng.
Tránh dùng trong các văn bản chính thức hoặc tình huống cần sự trang trọng.
Thường dùng với trẻ em hoặc trong các tình huống hài hước, không nghiêm túc.

Lưu ý đặc biệt

Dễ gây hiểu lầm nếu dùng không đúng ngữ cảnh, đặc biệt là khi dùng để chế nhạo.
Khác biệt với các từ chỉ cảm giác khác ở chỗ thường mang ý hài hước hoặc không nghiêm túc.
Cần chú ý đến ngữ điệu và ngữ cảnh để tránh gây phản cảm.

Chức năng ngữ pháp

Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng trước danh từ hoặc động từ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "ê ẩm", "ê chề".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ, động từ và các từ chỉ cảm giác khác.

ê tê nhức buốt đau rát mỏi ngượng xấu hổ

Ê

Từ liên quan: