Bời lời
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Cây mọc hoang, quả tròn nhỏ mọc thành chùm, gỗ nhẹ, thớ đặc, thường dùng làm cột nhà.
Ví dụ:
Nhà sàn này chống trên những cột bời lời thẳng, thớ gỗ chặt mà nhẹ.
Nghĩa: Cây mọc hoang, quả tròn nhỏ mọc thành chùm, gỗ nhẹ, thớ đặc, thường dùng làm cột nhà.
1
Học sinh tiểu học
- Cạnh bờ suối có một cây bời lời, quả nhỏ lấp lánh trong nắng.
- Ông nội chỉ cho em cây bời lời sau vườn và kể chuyện rừng.
- Thầy dạy rằng gỗ bời lời nhẹ, người ta hay dùng làm cột nhà.
2
Học sinh THCS – THPT
- Nhìn chùm quả li ti trên tán cây, em đoán đó là bời lời mọc hoang ở mé rừng.
- Ở làng em, gỗ bời lời vì nhẹ mà bền nên thợ mộc chuộng để dựng khung nhà.
- Con đường đất đỏ có hàng bời lời già đứng sát nhau, quả chín rải một vệt nâu dưới gốc.
3
Người trưởng thành
- Nhà sàn này chống trên những cột bời lời thẳng, thớ gỗ chặt mà nhẹ.
- Đi rẫy về, anh Tư ghé rừng non, chặt mấy thân bời lời về làm chuồng gà, mùi vỏ cây thơm nhè nhẹ.
- Đồi khô gió lộng, bời lời mọc thành dải, chùm quả tròn lấp kín đầu cành như những hạt chuông nâu.
- Giữa cơn sốt nhà cửa, người ta vẫn tìm thứ gỗ vừa gọn vừa dai; bời lời lặng lẽ đáp ứng, không cần phô trương.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản về thực vật học hoặc lâm nghiệp.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể được nhắc đến trong các tác phẩm miêu tả thiên nhiên hoặc đời sống nông thôn.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngành lâm nghiệp và xây dựng liên quan đến vật liệu gỗ.
2
Sắc thái & phong cách
- Phong cách trung tính, không mang sắc thái cảm xúc.
- Thường dùng trong văn viết, đặc biệt là các tài liệu chuyên ngành.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần chỉ định cụ thể loại cây này trong các ngữ cảnh chuyên môn.
- Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày nếu không có liên quan đến chủ đề thực vật hoặc xây dựng.
- Không có nhiều biến thể, thường chỉ dùng để chỉ cây hoặc gỗ của cây này.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các loại cây khác nếu không có kiến thức chuyên môn.
- Khác biệt với từ "cây" ở chỗ chỉ định rõ một loại cây cụ thể.
- Để dùng tự nhiên, cần có kiến thức về thực vật hoặc lâm nghiệp.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "cây bời lời", "một chùm bời lời".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với tính từ (như "nhỏ", "nhẹ"), động từ (như "mọc", "dùng"), và lượng từ (như "một", "nhiều").
Danh sách bình luận