Bổ nhào
Nghĩa & Ví dụ
1.
động từ
Đâm đầu nhào xuống.
Ví dụ:
Chiếc máy bay diễn tập rồi bất ngờ bổ nhào, tạo một vòng lượn thấp sát mặt đất.
2.
động từ
Lao mình chạy vội.
Ví dụ:
Tiếng còi vang lên, đám đông bổ nhào chạy về phía lối thoát.
Nghĩa 1: Đâm đầu nhào xuống.
1
Học sinh tiểu học
- Con chim sẻ bất ngờ bổ nhào xuống mặt nước rồi bay vút lên.
- Bạn Nam trượt chân, suýt bổ nhào khỏi bậc thềm nhưng kịp bám lan can.
- Chiếc lá khô xoay tròn rồi bổ nhào xuống sân trường.
2
Học sinh THCS – THPT
- Con diều hâu quan sát một vòng rồi bổ nhào như mũi tên xuống đồng cỏ.
- Trong lúc mải nghịch, cậu bé mất thăng bằng và suýt bổ nhào vào đống cát.
- Từ trên dốc, chiếc ván trượt mất kiểm soát và tưởng như sẽ bổ nhào xuống mương.
3
Người trưởng thành
- Chiếc máy bay diễn tập rồi bất ngờ bổ nhào, tạo một vòng lượn thấp sát mặt đất.
- Anh chênh choạng say xỉn, chỉ cần hụt một nhịp là có thể bổ nhào vào bậc đá lạnh lẽo.
- Con sóng cao ngất vươn mình, tích tắc sau đã bổ nhào, đổ ầm vào ghềnh đá.
- Đôi mắt nó nhìn mồi chăm chăm, cơ bắp căng ra trước khoảnh khắc bổ nhào định mệnh.
Nghĩa 2: Lao mình chạy vội.
1
Học sinh tiểu học
- Chuông vào lớp reo, cả nhóm bổ nhào chạy về hàng trước cổng.
- Mưa ập đến, chúng em bổ nhào vào hiên để trú.
- Thấy mẹ về, bé Na cười rồi bổ nhào chạy lại ôm chầm.
2
Học sinh THCS – THPT
- Vừa nghe thông báo kiểm tra, học sinh bổ nhào chạy về lớp để chuẩn bị.
- Bóng lăn vào khung thành trống, cầu thủ bổ nhào lao tới dứt điểm.
- Trời đổ gió, người đi chợ bổ nhào chạy tìm mái che.
3
Người trưởng thành
- Tiếng còi vang lên, đám đông bổ nhào chạy về phía lối thoát.
- Chỉ một tin nhắn gấp, anh em trong nhóm bổ nhào lao đi như có lửa sau lưng.
- Mưa xối xả bất ngờ, người trên phố bổ nhào tấp vào mái hiên, thở phào vì thoát ướt.
- Đứa trẻ nghe tiếng cha gọi, hớn hở bổ nhào chạy lại, níu tay như sợ lạc giữa ồn ào.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả hành động nhanh, bất ngờ, ví dụ như khi ai đó vội vã chạy đến một nơi nào đó.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, trừ khi cần miêu tả một sự kiện cụ thể với tính chất khẩn cấp.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh sinh động, nhấn mạnh sự bất ngờ hoặc tốc độ.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự nhanh chóng, bất ngờ, thường mang sắc thái mạnh mẽ.
- Thuộc khẩu ngữ và văn chương, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh tốc độ hoặc sự bất ngờ của hành động.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc kỹ thuật.
- Thường đi kèm với các động từ chỉ hành động mạnh mẽ khác.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động nhanh khác như "lao tới" hay "chạy vội".
- Chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống cần sự trang trọng.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động của chủ thể.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "bổ nhào xuống đất", "bổ nhào vào đám đông".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ địa điểm hoặc đối tượng, trạng từ chỉ cách thức hoặc thời gian.
