Đề thi giữa kì 2 Văn 8 - Đề số 14

Đề thi

PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

– Ăn thêm cái nữa đi con!

– Ngán quá, con không ăn đâu!

– Ráng ăn thêm một cái, má thương. Ngoan đi cưng!

– Con nói là không ăn mà. Vứt đi! Vứt nó đi!

Thằng bé lắc đầu nguầy nguậy, gạt mạnh tay. Chiếc bánh kem văng qua cửa xe rơi xuống đường sát mép cổng. Chiếc xe hơi láng bóng rồ máy chạy đi. Hai đứa trẻ đang bới móc đống rác gần đó, thấy chiếc bánh nằm chỏng chơ xô đến nhặt. Mắt hai đứa sáng rực lên, dán chặt vào chiếc bánh thơm ngon. Thấy bánh lấm láp, đứa con gái nuốt nước miếng bảo thằng con trai:

– Anh Hai thổi sạch rồi mình ăn.

Thằng anh phùng má thổi. Bụi đời đã dính, chẳng chịu đi cho. Đứa em sốt ruột cũng ghé miệng thổi tiếp. Chính cái miệng háu đói của nó làm bánh rơi tõm xuống cống hôi hám, chìm hẳn.

– Ai biểu anh Hai thổi chi cho mạnh.

Con bé nói rồi thút thít.

– Ừ. Tại anh! Nhưng kem còn dính tay nè. Cho em ba ngón, anh chỉ liếm hai ngón thôi!

(Lý Thanh Thảo, Trích “Bốn mươi truyện rất ngắn”, NXB Hội nhà văn 1994)

Câu 1. Văn bả trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Câu 2. Trong câu: “Chính cái miệng háu đói của nó làm bánh rơi tõm xuống cống hôi hám, chìm hẳn.”, từ nào là trợ từ?

Câu 3. Nội dung chính của văn bản trên là gì?

Câu 4. Câu “Bụi đời đã dính, chẳng chịu đi cho” có ý nghĩa gì?

Câu 5. Qua câu chuyện trên, em rút ra được bài học gì?

II. PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm): Qua câu chuyện, em hãy viết đoạn văn bày tỏ suy nghĩ của mình về ý nghĩa tình yêu thương trong cuộc sống.

Câu 2 (4.0 điểm): Viết bài văn phân tích một tích tác phẩm truyện mà em ấn tượng nhất.

Đáp án

PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

Xác định người kể chuyện có xưng “tôi” hay giấu mặt

Lời giải chi tiết:

Ngôi kể thứ ba

Câu 2.

Phương pháp:

Xác định từ dùng để nhấn mạnh sự vật, hành động (trợ từ).

Lời giải chi tiết:

Trợ từ: Chính

Câu 3.

Phương pháp:

Xác định nhân vật trung tâm và sự việc chính.

Tìm ý nghĩa nổi bật mà câu chuyện muốn thể hiện.

Lời giải chi tiết:

Nội dung: Ca ngợi tình cảm anh em gắn bó, yêu thương trong hoàn cảnh bất hạnh.

Câu 4.

Phương pháp:

Phân tích theo 2 lớp nghĩa: nghĩa tả thực và nghĩa biểu tượng

Lời giải chi tiết:

Câu “Bụi đời đã dính, chẳng chịu đi cho” gợi được nhiều tầng nghĩa:

- Nghĩa tả thực: Bụi đã dính vào bánh khó lòng thổi mà có thể đi hết.

- Nghĩa biểu tượng: Những lớp bụi trên bánh kia cũng chính là những cơ cực vất vả mà hai anh em đã trải qua, nó sẽ mãi hằn dấu trong cuộc đời của hai đứa trẻ. Nhưng cũng chính lớp bụi đời đó khiến tình cảm của hai anh em càng trở nên gắn bó, khăng khít hơn.

Câu 5.

Phương pháp:

Từ nội dung câu chuyện rút ra bài học.

Lời giải chi tiết:

Bài học: Cần biết yêu thương, chia sẻ, trân trọng tình thân và không lãng phí những điều mình có.

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

- Xác định vấn đề cần bàn luận, liên hệ thực tế

- Vận dụng thao tác lập luận chứng minh, gợi ý:

+ Giúp ta thấy vui tươi, niềm vui hạnh phúc, yêu đời, biết sống có ý nghĩa hơn.

+ Kết nối mọi người, tạo mối quan hệ gắn bó, thân thiết giữa người với người.

+ Là động lực, ý chí, sức mạnh vượt qua khó khăn, vất vả, thử thách.

+ Được mọi người yêu quý, quý trọng, thành công trong công việc, đời sống.

+ Nuôi dưỡng rèn luyện tâm hồn, nhân phẩm, xã hội văn minh tân tiến.

Lời giải chi tiết:

Tình yêu thương là một giá trị vô cùng quan trọng trong cuộc sống mỗi con người. Đó là sự quan tâm, sẻ chia, gắn bó giữa người với người, đặc biệt là trong gia đình và những hoàn cảnh khó khăn. Tình yêu thương giúp con người cảm thấy ấm áp, hạnh phúc, có thêm động lực vượt qua thử thách và tạo nên những mối quan hệ bền chặt. Khi biết yêu thương, ta sẽ biết trân trọng gia đình, dành cho người thân những điều tốt đẹp nhất, chủ động chia sẻ, giúp đỡ công việc, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của nhau để sống hòa thuận. Ngược lại, trong cuộc sống vẫn còn những người thờ ơ, vô cảm, chỉ biết nghĩ cho bản thân, điều đó khiến các mối quan hệ trở nên lạnh nhạt và xã hội thiếu đi sự gắn kết. Vì vậy, mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng tình yêu thương từ những hành động nhỏ nhất để cuộc sống trở nên ý nghĩa và tốt đẹp hơn.

Câu 2.

Phương pháp:

- Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và lí do ấn tượng.

- Thân bài:

+ Tóm tắt ngắn nội dung.

+ Phân tích nội dung: chủ đề, nhân vật, ý nghĩa.

+ Phân tích nghệ thuật: cốt truyện, ngôi kể, ngôn ngữ, chi tiết đặc sắc.

- Kết bài:

+ Khẳng định giá trị tác phẩm.

+ Nêu cảm nhận/bài học.

Lời giải chi tiết:

Truyện ngắn “Cuộc chia tay của những con búp bê” của nhà văn Khánh Hoài gửi gắm bài một bài học sâu sắc. Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng. Mỗi người hãy cố gắng bảo vệ và giữ gìn, không nên vì bất cứ lý do gì làm tổn hại những tình cảm tự nhiên, trong sáng.

Nhan đề “Cuộc chia tay của những con búp bê” đem đến nhiều ý nghĩa. Búp bê chỉ là một món đồ vật không có nhận thức, không có cảm giác. Vậy nên chúng không thể chia tay nhau. Trong truyện, hai anh em Thành và Thủy không được sống cùng với nhau nữa vì bố mẹ ly hôn nên dẫn đến hai con búp bê là Vệ Sĩ và Em Nhỏ mới phải chia tay.

Hai anh em Thành và Thủy hết mực yêu thương nhau. Nhưng vì bố mẹ ly hôn nên hai anh em không thể tiếp tục sống với nhau được nữa. Trước ngày chia tay, mẹ ra lệnh cho cả hai phải chia đồ chơi. Khi nghe thấy mẹ yêu cầu, Thành và Thủy đau đớn nhận ra sự thật rằng cả hai sắp phải chia tay nhau. Thủy bất giác “run lên bần bật, kinh hoàng đưa cặp mắt tuyệt vọng nhìn anh; cặp mắt đen của em lúc này buồn thăm thẳm, hai bờ mi đã sưng mọng lên vì khóc nhiều, khóc cả đêm”. Còn Thành khi “n ghe tiếng khóc tức tưởi của em, cứ phải cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc to, nhưng nước mắt cứ tuôn ra như suối, ướt đầm cả gối và hai cánh tay áo”. Những câu văn trên đã diễn tả tâm trạng buồn bã, đau đớn của Thành và Thủy.

Tiếp đến, cảnh tượng chia đồ chơi diễn ra thật cảm động. Thành dành toàn bộ độ chơi cho em dù chẳng có gì nhiều: bộ tú lơ khơ, bàn cá ngựa, những con ốc biển và bộ chỉ màu và ngay cả hai con búp bê là Em Nhỏ và Vệ Sĩ. Ngay cả Thủy cũng muốn để lại hết cho anh. Có thể thấy, Thành và Thủy rất mực gần gũi, cả hai anh em đều nhường nhịn và yêu thương nhau. Sau khi chia đồ chơi, Thành đã đưa Thủy đến trường. Thủy đứng ở ngoài nhìn vào lớp học. Em “cắn chặt môi im lặng, mắt đăm đăm nhìn khắp sân trường rồi bật khóc thút thít”. Cô giáo nhận ra Thủy và kêu em vào lớp học. Cô tặng cho em một cái bút máy nắp vàng và một quyển sổ. Cô tặng cho Thủy một quyển sổ và một chiếc bút mực nhưng Thủy không dám nhận vì không còn được đi học nữa. Điều đó đã khiến cho cô giáo và các bạn sửng sốt. Ai cũng cảm thấy thương cho Thủy. Một đứa trẻ đáng lẽ ra phải được học hành mà bây giờ đã phải mang gánh nặng mưu sinh.

Cuối truyện, một cuộc chia tay chính thức đã diễn ra. Khi vừa tới nhà, hai anh em đã nhìn thấy một chiếc xe tải đỗ trước cổng, mấy người hàng xóm đang giúp khuân đồ lên xe. Cuộc chia tay quá đột ngột khiến Thành và Thủy vô cùng bất ngờ. Thủy thì người như người mất hồn, mặt tái xanh như tàu lá. Em vội vàng chạy vào trong nhà lấy con Vệ Sĩ đưa cho anh để nó trông cho anh ngủ. Còn Thành thì qua những làn nước mắt, Thành nhìn theo mẹ và em đang trèo lên xe. Bỗng nhiên Thủy chạy lại và đưa con Em Nhỏ cho anh, bắt anh phải hứa không bao giờ để chúng xa nhau. Thành hứa với em, rồi đứng lặng nhìn theo cái bóng nhỏ liêu xiêu của em. Chi tiết này gợi lên tình cảm yêu thương sâu sắc mà Thủy dành cho anh trai. Đối với Thủy, hai con búp bê cũng giống như hai anh em và Thủy thì không muốn chúng phải chia cắt. Truyện kết thúc thật ám ảnh “ chiếc xe tải rồ máy, lao ra đường và phóng đi mất hút”.

Tác phẩm đã cho thấy được rằng tổ ấm gia đình là vô cùng quan trọng với mỗi con người. Chính vì vậy, mọi người hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ nó.