Yểu
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
Có tuổi thọ rất ngắn.
Ví dụ:
Cây cảnh này yểu, chăm khéo mấy cũng chóng tàn.
Nghĩa: Có tuổi thọ rất ngắn.
1
Học sinh tiểu học
- Loài bướm kia yểu, chỉ bay một lúc rồi rơi xuống lá.
- Cây hoa mỏng manh nên yểu, nở được vài hôm là tàn.
- Con cá cảnh yểu, vừa mua về đã chết mất.
2
Học sinh THCS – THPT
- Loại đom đóm ấy yểu, chỉ lập lòe một thời gian ngắn rồi biến mất khỏi vườn.
- Những bông phù dung yểu, vừa nở đã tàn như một tiếng thở dài của chiều.
- Giống nấm dại kia yểu, gặp nắng gắt là lụi ngay.
3
Người trưởng thành
- Cây cảnh này yểu, chăm khéo mấy cũng chóng tàn.
- Loại mô hình khởi nghiệp yểu, chưa kịp định hình đã rã đám.
- Hoa tình thoảng qua thường yểu, rực rỡ một lát rồi nguội lạnh.
- Những trào lưu sống vội thường yểu, ồn ào đó rồi lặng đi như bọt nước.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Có tuổi thọ rất ngắn.
Từ đồng nghĩa:
đoản mệnh
Từ trái nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| yểu | Diễn tả sự đoản mệnh, thường mang sắc thái buồn, tiếc nuối. Ví dụ: Cây cảnh này yểu, chăm khéo mấy cũng chóng tàn. |
| đoản mệnh | Trang trọng, mang sắc thái buồn, tiếc nuối. Ví dụ: Anh ấy đoản mệnh, ra đi khi còn quá trẻ. |
| trường thọ | Trang trọng, mang sắc thái chúc tụng, tôn kính. Ví dụ: Ông bà sống trường thọ, con cháu sum vầy. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả người hoặc động vật có tuổi thọ ngắn.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể xuất hiện trong các bài viết về sức khỏe hoặc sinh học.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để tạo cảm giác bi thương, tiếc nuối về sự ngắn ngủi của cuộc sống.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện cảm giác tiếc nuối, buồn bã về sự ngắn ngủi của cuộc sống.
- Thường xuất hiện trong văn chương và nghệ thuật hơn là trong giao tiếp hàng ngày.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự ngắn ngủi của cuộc sống một cách trang trọng hoặc cảm xúc.
- Tránh dùng trong các ngữ cảnh cần sự chính xác về tuổi thọ, như trong báo cáo khoa học.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự ngắn ngủi khác như "ngắn ngủi" hay "sớm nở tối tàn".
- Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và cảm xúc muốn truyền tải.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm định ngữ hoặc vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng trước danh từ khi làm định ngữ hoặc sau chủ ngữ khi làm vị ngữ; có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "rất yểu".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với các phó từ chỉ mức độ như "rất", "quá" hoặc danh từ chỉ người/vật có tuổi thọ.
