Xít

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(phương ngữ). Như xích.

Ví dụ: Anh xít ghế lại đây.

Đặt câu với từ "Xít"

Nghĩa: (phương ngữ). Như xích.

Học sinh tiểu học

• Con xít cái ghế lại gần bàn cho khỏi với.
• Mẹ bảo em xít chậu hoa ra chỗ có nắng.
• Bạn xít sang cho tớ ngồi chung nhé.

Học sinh THCS – THPT

• Cô nhắc cả lớp xít bàn lại để tạo lối đi rộng hơn.
• Bạn xít người sang một chút, khoảng trống bỗng đủ cho ba lô nằm yên.
• Chỉ cần xít chiếc micro lại gần, giọng hát nghe rõ hẳn.

Người trưởng thành

• Anh xít ghế lại đây.
• Trong quán chật, chúng tôi xít bàn sát tường để nhường chỗ cho đôi bạn trẻ.
• Chút ngượng ngùng tan đi khi cô khẽ xít lại gần, mùi cà phê quyện trong câu chuyện dang dở.
• Nhiều khi hạnh phúc chỉ là cả hai cùng xít lại một chút, nhường nhau một khoảng yên.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (phương ngữ). Như xích.

Từ đồng nghĩa:

• xích

Từ trái nghĩa:

• tháo

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
xít	Khẩu ngữ, mang tính địa phương. Ví dụ: Anh xít ghế lại đây.
xích	Trung tính, phổ biến, là dạng chuẩn của từ. Ví dụ: Anh ấy xích con chó lại để nó không chạy lung tung.
tháo	Trung tính, phổ biến, chỉ hành động gỡ bỏ sự ràng buộc. Ví dụ: Người chủ tháo xích cho con chó để nó được tự do chạy nhảy.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng trong các vùng miền có phương ngữ này, chủ yếu ở miền Nam Việt Nam.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong tác phẩm văn học để thể hiện đặc trưng ngôn ngữ vùng miền.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện phong cách thân mật, gần gũi, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.
• Thuộc khẩu ngữ, không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi giao tiếp với người cùng vùng miền để tạo sự gần gũi.
• Tránh dùng trong các tình huống trang trọng hoặc với người không quen thuộc với phương ngữ này.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với từ "xích" trong tiếng Việt phổ thông.
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp để sử dụng từ này một cách tự nhiên.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ đơn, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "xít lại gần".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các trạng từ chỉ mức độ hoặc phương hướng như "lại", "gần".

Từ liên quan:

• xích
• kéo
• lôi
• dịch
• chuyển
• dời
• nhích
• rích
• sát
• gần