Xề xệ
Nghĩa & Ví dụ
động từ
xệ (láy)
Ví dụ:
Ghế sofa cũ ngồi lún làm đệm xề xệ thấy rõ.
Nghĩa: xệ (láy)
1
Học sinh tiểu học
- Cái ba lô cũ xề xệ xuống vai em.
- Quần áo phơi lâu bị ướt nặng nên xề xệ xuống sào.
- Bánh xe non hơi, chạy một lúc là nhìn xề xệ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Sau buổi trực Đoàn dài, lưng bạn ấy xệ xuống, dáng đi xề xệ vì mệt.
- Chiếc rèm cửa ngấm mưa nên xề xệ, kéo cũng không phồng lên nổi.
- Áo khoác mang cả ngày, túi đựng sách nặng làm gấu áo xệ xệ trông luộm thuộm.
3
Người trưởng thành
- Ghế sofa cũ ngồi lún làm đệm xề xệ thấy rõ.
- Qua vài mùa mưa nắng, sợi dây phơi chùng dần, đồ treo theo đó xề xệ như một lời thở dài của căn nhà.
- Khi mỏi mệt, vai người ta dễ xệ xuống, kéo tâm trạng theo một nhịp xề xệ rất người.
- Tấm biển hiệu từng sáng sủa, nay mép bong và xề xệ, kể chuyện thời gian tốt hơn mọi lời quảng cáo.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả trạng thái của vật thể hoặc cơ thể người khi không còn săn chắc, gọn gàng.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để tạo hình ảnh sinh động, gần gũi.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự xuống cấp hoặc không còn đẹp.
- Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi miêu tả trạng thái vật lý của vật thể hoặc cơ thể người.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách lịch sự.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "xệ" nhưng "xề xệ" nhấn mạnh hơn về mức độ.
- Chú ý ngữ cảnh để tránh gây hiểu lầm hoặc xúc phạm.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ láy, có cấu tạo từ gốc "xệ" với sự lặp lại để nhấn mạnh.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cái áo xề xệ".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với các trạng từ chỉ mức độ như "rất", "hơi" hoặc danh từ chỉ đối tượng bị tác động.
Danh sách bình luận