Tức cảnh sinh tình
Nghĩa & Ví dụ
động từ
(cũ) Ngắm cảnh mà có cảm xúc, muốn làm thơ.
Ví dụ:
Ngồi bên hiên nhà, ngắm mưa rơi, tôi tức cảnh sinh tình và muốn làm thơ.
Nghĩa: (cũ) Ngắm cảnh mà có cảm xúc, muốn làm thơ.
1
Học sinh tiểu học
- Nhìn vườn hoa rực rỡ, em bỗng tức cảnh sinh tình, muốn gieo vài vần thơ.
- Thấy mưa xuân lất phất, bạn nhỏ tức cảnh sinh tình, viết mấy câu thơ vào vở.
- Đứng trước cánh đồng lúa chín, em tức cảnh sinh tình, thì thầm câu thơ về mùa vàng.
2
Học sinh THCS – THPT
- Chiều gió hồ lăn tăn, mình chợt tức cảnh sinh tình và viết một khổ thơ vào nhật ký.
- Nghe ve kêu bên sân trường, tôi tức cảnh sinh tình, ghép vần về mùa hạ rộn ràng.
- Trên chuyến xe về quê, thấy cánh đồng mờ sương, tôi tức cảnh sinh tình, thả bút theo nhịp câu thơ.
3
Người trưởng thành
- Ngồi bên hiên nhà, ngắm mưa rơi, tôi tức cảnh sinh tình và muốn làm thơ.
- Bước qua cây cầu cũ, gió sông phả mát, lòng chợt tức cảnh sinh tình, chữ nghĩa khẽ trồi lên.
- Giữa quán vắng, ánh nắng đổ qua khung cửa, tôi tức cảnh sinh tình, viết vài câu để giữ lại khoảnh khắc.
- Đêm phố lặng, đèn vàng rải trên mặt đường, tôi tức cảnh sinh tình, muốn buộc cảm xúc thành bài thơ ngắn.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để miêu tả cảm hứng sáng tác từ cảnh vật.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện cảm xúc tự nhiên, thường là tích cực và lãng mạn.
- Phong cách nghệ thuật, thường xuất hiện trong thơ ca và văn chương.
3
Cách dùng & phạm vi
- Dùng khi muốn diễn tả cảm hứng sáng tác từ cảnh vật xung quanh.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc kỹ thuật.
- Thường gắn liền với các tác phẩm văn học cổ điển.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ cảm xúc khác, cần chú ý ngữ cảnh.
- Không nên dùng trong văn bản hiện đại hoặc giao tiếp hàng ngày.
- Để sử dụng tự nhiên, nên kết hợp với các yếu tố văn chương khác.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là một cụm từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy tức cảnh sinh tình."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với danh từ chỉ người hoặc đại từ làm chủ ngữ, ví dụ: "Tôi tức cảnh sinh tình."
Danh sách bình luận