Thoán đoạt

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt
• Từ mượn
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Cướp ngôi vua.

Ví dụ: Hắn nuôi mộng thoán đoạt ngôi vua.

Đặt câu với từ "Thoán đoạt"

Nghĩa: Cướp ngôi vua.

Học sinh tiểu học

• Trong truyện, tên quan nổi lòng tham và muốn thoán đoạt ngôi vua.
• Hoàng tử xấu tính mưu tính thoán đoạt ngai vàng của cha.
• Dân làng sợ kẻ gian âm thầm thoán đoạt ngôi vua để cai trị họ.

Học sinh THCS – THPT

• Vị đại thần nuôi dã tâm thoán đoạt ngôi vua, nên âm thầm kết bè kéo cánh.
• Trong sử sách, có kẻ lợi dụng loạn lạc để thoán đoạt, rồi tự xưng là vua.
• Bi kịch bắt đầu khi người em mưu toan thoán đoạt ngai vàng từ chính anh ruột.

Người trưởng thành

• Hắn nuôi mộng thoán đoạt ngôi vua.
• Giữa cơn biến loạn, tham vọng thoán đoạt dần lộ mặt qua những cuộc bắt bớ trong triều.
• Không ít triều đại suy vong vì nội thần cấu kết bên ngoài để thoán đoạt ngai vàng.
• Lịch sử luôn cảnh báo: kẻ thoán đoạt có thể giành quyền lực, nhưng khó giành chính danh.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Cướp ngôi vua.

Từ đồng nghĩa:

• soán ngôi
• cướp ngôi

Từ trái nghĩa:

• phục vị
• nhường ngôi

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
thoán đoạt	mạnh, trang trọng–văn sử, sắc thái chính trị/lịch sử Ví dụ: Hắn nuôi mộng thoán đoạt ngôi vua.
soán ngôi	trung tính, sử học; mức độ mạnh, trực tiếp Ví dụ: Ông ta mưu đồ soán ngôi.
cướp ngôi	khẩu ngữ–trung tính; mạnh, trực chỉ hành động Ví dụ: Hắn âm mưu cướp ngôi.
phục vị	trang trọng–sử học; trung tính, hành động khôi phục ngôi cũ Ví dụ: Vua được quân thần phò tá phục vị.
nhường ngôi	trung tính–trang trọng; nhẹ, hành vi tự nguyện Ví dụ: Nhà vua quyết định nhường ngôi cho thái tử.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết lịch sử hoặc phân tích chính trị.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo ra bối cảnh lịch sử hoặc kịch tính trong tiểu thuyết, kịch.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong nghiên cứu lịch sử, chính trị học.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự trang trọng và nghiêm túc.
• Thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ hành động chiếm đoạt quyền lực.
• Phù hợp với văn viết và các ngữ cảnh lịch sử, chính trị.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi nói về các sự kiện lịch sử liên quan đến việc chiếm đoạt quyền lực.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh đời thường hoặc khi không có ý nghĩa lịch sử, chính trị rõ ràng.
• Thường không có biến thể, nhưng có thể thay bằng từ "cướp ngôi" trong ngữ cảnh ít trang trọng hơn.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động chiếm đoạt khác như "cướp đoạt".
• Khác biệt với "cướp ngôi" ở mức độ trang trọng và tính lịch sử.
• Cần chú ý ngữ cảnh lịch sử để sử dụng chính xác và tự nhiên.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "kẻ thoán đoạt", "hành động thoán đoạt".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc sự việc, ví dụ: "vua", "ngôi".

Từ liên quan:

• soán
• đoạt
• cướp
• chiếm
• giành
• lật
• đổ
• phế
• truất
• đánh