Tán loạn

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép đẳng lập
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(Số đông) phân tán rất nhanh và hỗn loạn ra mọi phía (thường do hốt hoảng).

Ví dụ: Nghe tin đồn thất thiệt, đám người tán loạn bỏ chạy.

Đặt câu với từ "Tán loạn"

Nghĩa: (Số đông) phân tán rất nhanh và hỗn loạn ra mọi phía (thường do hốt hoảng).

Học sinh tiểu học

• Nghe tiếng sấm lớn, đàn chim tán loạn khỏi cành cây.
• Quả bóng vỡ tung, lũ trẻ giật mình rồi tán loạn chạy khắp sân.
• Con mèo phóng tới, bầy chuột tán loạn chui vào các khe.

Học sinh THCS – THPT

• Còi báo cháy vang lên, đám đông tán loạn tìm lối thoát.
• Một tiếng nổ bất ngờ khiến đội cổ vũ tán loạn rời khán đài.
• Chỉ cần gió lốc quét qua, lá khô tán loạn bay khỏi lối đi.

Người trưởng thành

• Nghe tin đồn thất thiệt, đám người tán loạn bỏ chạy.
• Chỉ một tiếng thét hoảng hốt cũng đủ làm hàng ngũ tán loạn như đàn ong vỡ tổ.
• Khi ánh đèn chớp liên hồi, những bước chân tán loạn, không ai kịp nhìn ai.
• Trong khoảnh khắc cửa sập kẹt lại, trật tự vỡ tan, người người tán loạn tìm đường sống.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (Số đông) phân tán rất nhanh và hỗn loạn ra mọi phía (thường do hốt hoảng).

Từ đồng nghĩa:

• tan tác
• tán loạn
• tản loạn

Từ trái nghĩa:

• tụ tập
• tập hợp
• quy tụ

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
tán loạn	mạnh; sắc thái hỗn loạn, tiêu cực; trung tính-ngữ dụng Ví dụ: Nghe tin đồn thất thiệt, đám người tán loạn bỏ chạy.
tan tác	mạnh; văn chương/trung tính, gợi vỡ vụn, rã đám hỗn loạn Ví dụ: Nghe tiếng nổ, đám đông tan tác chỉ trong tích tắc.
tán loạn	trung tính; tự thân nghĩa gốc, dùng như đối ứng đồng nghĩa khi hoán đổi trong ngữ cảnh tương tự Ví dụ: Vừa thấy lửa bùng lên, mọi người tán loạn chạy khắp nơi.
tản loạn	trung tính; nhẹ hơn “tan tác”, vẫn mang sắc thái hỗn độn Ví dụ: Bị xua đuổi, bầy chim tản loạn khỏi khu vườn.
tụ tập	trung tính; hướng thu gom lại, không hỗn loạn Ví dụ: Sau hồi chuông, mọi người tụ tập ngay sân.
tập hợp	trang trọng/trung tính; hành động có tổ chức, trái với phân tán hỗn loạn Ví dụ: Chỉ huy ra lệnh tập hợp đội hình.
quy tụ	trang trọng/văn chương; sắc thái quy về một mối Ví dụ: Dân làng quy tụ về đình làng sau cơn bão.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả tình huống hỗn loạn, ví dụ như đám đông chạy tán loạn khi có sự cố.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài báo tường thuật sự kiện có tính chất khẩn cấp hoặc nguy hiểm.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo hình ảnh sống động về sự hỗn loạn, thường trong các tác phẩm miêu tả cảnh tượng hoảng loạn.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện cảm giác hỗn loạn, khẩn cấp và thường mang sắc thái tiêu cực.
• Thường dùng trong khẩu ngữ và báo chí để nhấn mạnh tình trạng mất kiểm soát.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi miêu tả tình huống có sự phân tán nhanh chóng và không có trật tự.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc miêu tả có tổ chức.
• Thường đi kèm với các từ chỉ sự hoảng loạn hoặc nguy hiểm.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự phân tán khác nhưng "tán loạn" nhấn mạnh sự hỗn loạn và không kiểm soát.
• Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ này một cách chính xác và tự nhiên.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu, diễn tả hành động phân tán nhanh chóng và hỗn loạn.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "bị tán loạn", "đang tán loạn".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các danh từ chỉ nhóm người hoặc vật, ví dụ: "đám đông tán loạn", "bầy chim tán loạn".

Từ liên quan:

• phân tán
• tản mát
• hỗn loạn
• vỡ trận
• tháo chạy
• tứ tán
• ly tán
• tan tác
• rối loạn
• tập trung