Quá tay
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
Quá mức cần thiết, vì lỡ tay.
Ví dụ:
Cô nêm gia vị quá tay nên món ăn kém ngon.
Nghĩa: Quá mức cần thiết, vì lỡ tay.
1
Học sinh tiểu học
- Con rắc muối hơi quá tay nên canh mặn quá.
- Mẹ tưới nước quá tay làm chậu hoa tràn ra ngoài.
- Bạn tô màu quá tay nên giấy bị nhòe.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bạn bấm bút chì quá tay nên ngòi gãy vụn.
- Cậu đùa nghịch quá tay, khiến bạn khó chịu thật sự.
- Vì chỉnh âm lượng quá tay, loa rè cả tiết mục.
3
Người trưởng thành
- Cô nêm gia vị quá tay nên món ăn kém ngon.
- Anh xử lý kỷ luật hơi quá tay, làm đội ngũ chùn bước.
- Tôi kéo ngân sách quảng cáo quá tay và giờ phải thắt lưng buộc bụng.
- Trong lúc tranh luận, cô ấy dùng lời lẽ quá tay, khiến cuộc họp nặng nề.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Quá mức cần thiết, vì lỡ tay.
Từ đồng nghĩa:
Từ trái nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| quá tay | Khẩu ngữ, trung tính; mức độ nhẹ–vừa; hàm ý vô ý, lỡ Ví dụ: Cô nêm gia vị quá tay nên món ăn kém ngon. |
| lố tay | Khẩu ngữ, nhẹ; sắc thái tương tự “lỡ tay mà quá mức” Ví dụ: Rắc muối hơi lố tay nên canh mặn. |
| quá đà | Khẩu ngữ, trung tính; vượt mức một cách vô ý/thiếu chừng mực Ví dụ: Nêm nếm quá đà nên món bị mặn. |
| quá trớn | Khẩu ngữ, mạnh hơn; vượt mức rõ rệt, thiếu kiềm chế Ví dụ: Nêm tiêu quá trớn, cay xè. |
| vừa tay | Khẩu ngữ, trung tính; đúng mức, đủ độ Ví dụ: Nêm nếm vừa tay nên món rất tròn vị. |
| chừng mực | Trung tính–trang trọng; trong giới hạn hợp lý Ví dụ: Anh ấy hành xử rất chừng mực, không quá tay. |
| đúng độ | Khẩu ngữ, nhẹ; đạt mức cần thiết Ví dụ: Nấu đến đúng độ, không quá tay hay non tay. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động vượt quá mức cần thiết trong các tình huống hàng ngày.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường không xuất hiện trong các văn bản trang trọng.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả hành động hoặc cảm xúc của nhân vật.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự không cố ý, thường mang sắc thái nhẹ nhàng, không nghiêm trọng.
- Thuộc khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn diễn tả hành động vượt quá mức một cách không cố ý.
- Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt chính xác.
- Thường dùng trong các tình huống không quá nghiêm trọng.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự cố ý vượt quá mức như "quá đà".
- Người học cần chú ý ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm vị ngữ trong câu để chỉ mức độ hành động vượt quá mức cần thiết.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm tính từ, ví dụ: "Anh ấy làm quá tay."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với các động từ chỉ hành động, ví dụ: "làm quá tay", "chi tiêu quá tay".
Danh sách bình luận