Nhàn cư

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt

Nghĩa & Ví dụ

động từ

(chuyên môn). Ở không, rỗi rãi, không có việc gì làm.

Ví dụ: Hôm nay tôi nhàn cư, không có lịch hẹn nào.

Đặt câu với từ "Nhàn cư"

Nghĩa: (chuyên môn). Ở không, rỗi rãi, không có việc gì làm.

Học sinh tiểu học

• Cả buổi trưa em nhàn cư nên ngồi tô màu bức tranh.
• Ngày nghỉ, bé nhàn cư ở nhà đọc truyện và nghe nhạc.
• Trời mưa, cả nhà nhàn cư quây quần chơi cờ cá ngựa.

Học sinh THCS – THPT

• Hè đến, tôi nhàn cư mấy ngày đầu rồi mới lên kế hoạch ôn tập.
• Chiều cuối tuần, nó nhàn cư nên ngồi chăm lại chậu xương rồng.
• Trong kỳ nghỉ lễ, nhiều bạn nhàn cư, rủ nhau ra công viên đạp xe.

Người trưởng thành

• Hôm nay tôi nhàn cư, không có lịch hẹn nào.
• Nhàn cư quá lâu khiến tôi nhận ra mình dễ buông lỏng kỷ luật.
• Anh bảo nhàn cư để thở, nhưng cái yên ả ấy cũng làm anh trống trải.
• Những ngày nhàn cư, tôi sắp xếp lại ngăn tủ và tự hỏi mình đang tìm điều gì.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : (chuyên môn). Ở không, rỗi rãi, không có việc gì làm.

Từ đồng nghĩa:

• rỗi
• nhàn rỗi
• rảnh rỗi

Từ trái nghĩa:

• bận rộn
• tất bật

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
nhàn cư	Trung tính−hơi tiêu cực; sách vở/chuyên môn; nói về trạng thái rỗi việc kéo dài Ví dụ: Hôm nay tôi nhàn cư, không có lịch hẹn nào.
rỗi	Trung tính; khẩu ngữ−toàn dân; mức độ nhẹ hơn Ví dụ: Dạo này anh ấy rỗi nên hay đi dạo.
nhàn rỗi	Trung tính; sách vở; mức độ tương đương Ví dụ: Sau khi nghỉ hưu, ông khá nhàn rỗi.
rảnh rỗi	Trung tính; khẩu ngữ; mức độ tương đương Ví dụ: Cô ấy rảnh rỗi suốt tuần này.
bận rộn	Trung tính; toàn dân; đối lập trực tiếp Ví dụ: Dạo này anh ấy bận rộn cả ngày.
tất bật	Khẩu ngữ; sắc thái mạnh, gấp gáp Ví dụ: Chị ấy tất bật từ sáng tới tối.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về xã hội, tâm lý học hoặc quản lý thời gian.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để miêu tả trạng thái của nhân vật.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong các nghiên cứu về lao động, xã hội học.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện trạng thái không có việc làm, thường mang sắc thái trung tính hoặc tiêu cực.
• Thường xuất hiện trong văn viết, đặc biệt là trong các bài viết học thuật hoặc báo chí.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn miêu tả trạng thái không có việc làm hoặc không có hoạt động cụ thể.
• Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự tích cực hoặc động lực.
• Thường đi kèm với các từ chỉ trạng thái hoặc hậu quả của việc không có việc làm.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ trạng thái nghỉ ngơi tích cực như "thư giãn".
• Không nên dùng để miêu tả trạng thái nghỉ ngơi có chủ đích hoặc tích cực.
• Chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm ý nghĩa tiêu cực.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

"Nhàn cư" là một động từ, thường đóng vai trò làm vị ngữ trong câu, diễn tả trạng thái của chủ ngữ.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "anh ấy nhàn cư".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các danh từ chỉ người hoặc đại từ làm chủ ngữ, ví dụ: "người ta nhàn cư".

Từ liên quan:

• nhàn rỗi
• rỗi rãi
• nhàn hạ
• thảnh thơi
• nghỉ ngơi
• an nhàn
• rảnh rỗi
• rảnh rang
• nhàn tản
• nhàn du