Nấu
Nghĩa & Ví dụ
1.
động từ
Làm cho chín hoặc sôi bằng cách đun trong nối.
Ví dụ:
Tôi nấu cơm mỗi tối.
2.
động từ
Chế biến bằng cách đun.
Ví dụ:
Tôi nấu nước dùng từ xương bò.
Nghĩa 1: Làm cho chín hoặc sôi bằng cách đun trong nối.
1
Học sinh tiểu học
- Mẹ nấu cơm trên bếp cho cả nhà.
- Con đợi nước sôi rồi mới cho mì vào nấu.
- Bà nấu cháo gà, mùi thơm khắp bếp.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu ấy đợi nước sôi lăn tăn rồi mới nấu mì cho đúng độ.
- Tối nay tắt điện thoại, mình nấu cơm để cả nhà ăn sớm.
- Trời mưa lạnh, nấu nồi canh nóng lên thấy ấm cả người.
3
Người trưởng thành
- Tôi nấu cơm mỗi tối.
- Khi nấu, tôi học cách kiên nhẫn và lắng nghe tiếng sôi của nồi.
- Căn bếp nhỏ, nồi nước nấu sôi như đẩy lùi cái lạnh ngoài hiên.
- Nấu bữa tối cho người mình thương, thấy ngày dài bỗng dịu.
Nghĩa 2: Chế biến bằng cách đun.
1
Học sinh tiểu học
- Mẹ nấu mứt dứa để ăn Tết.
- Bố nấu siro gừng cho con đỡ ho.
- Cô giáo dạy em nấu nước đường làm thạch.
2
Học sinh THCS – THPT
- Nhà bếp đang nấu sốt cà để trộn mì.
- Mình nấu nước lèo từ xương cho nồi bún thêm ngọt.
- Quán nấu nước màu để kho cá cho bắt mắt.
3
Người trưởng thành
- Tôi nấu nước dùng từ xương bò.
- Anh nấu caramel đến khi chuyển màu hổ phách, thơm phức.
- Bếp trưởng nấu nước phở theo công thức cũ, lửa vừa, thời gian đủ dài.
- Chúng tôi nấu siro vỏ cam để rưới lên bánh, hương thơm lan khắp nhà.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc chuẩn bị bữa ăn hàng ngày.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết về ẩm thực hoặc hướng dẫn nấu ăn.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm miêu tả cuộc sống thường nhật hoặc văn hóa ẩm thực.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong ngành ẩm thực, nhà hàng, khách sạn.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện hành động cụ thể, thường mang tính trung lập và thực tế.
- Phù hợp với cả khẩu ngữ và văn viết, nhưng phổ biến hơn trong khẩu ngữ.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi nói về việc chế biến thực phẩm bằng cách đun sôi hoặc làm chín.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến ẩm thực hoặc chế biến thực phẩm.
- Có thể thay thế bằng từ "đun" trong một số trường hợp cụ thể.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ như "đun", "luộc" khi không rõ ngữ cảnh.
- Chú ý đến cách phát âm để tránh nhầm lẫn với từ khác có âm tương tự.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và trước tân ngữ; có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "nấu cơm", "nấu canh".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ (chỉ thực phẩm, món ăn), trạng từ (chỉ cách thức, thời gian).
