Nạnh
Nghĩa & Ví dụ
1.
danh từ
Đoạn cây có chạc hai, chạc ba, dùng để chống.
Ví dụ:
Anh ấy dựng cái nạnh vào xà, mái tạm đứng vững.
2.
động từ
So tính hơn thiệt giữa mình với người và không muốn mình bị thua thiệt, thường là trước một công việc phải làm.
Ví dụ:
Đừng nạnh nữa, làm cho xong rồi hãy bàn tiếp.
Nghĩa 1: Đoạn cây có chạc hai, chạc ba, dùng để chống.
1
Học sinh tiểu học
- Ông chống mái hiên bằng một cái nạnh chắc chắn.
- Bố tìm cành cây có chạc làm nạnh dựng lều.
- Bạn Nam nhặt được cái nạnh để chống cây đu đủ khỏi đổ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Anh thợ vót một cành chạc làm nạnh, kê vào cổng tre cho khỏi xệ.
- Cái nạnh chạc ba ôm vừa cột nhà, giữ mái không rung trước gió.
- Họ dùng nạnh chống thân cau, nhờ thế cây non không bị gãy khi mưa lớn.
3
Người trưởng thành
- Anh ấy dựng cái nạnh vào xà, mái tạm đứng vững.
- Một nhánh chạc vừa tay thành nạnh, chống đỡ cả góc lều lúp xúp.
- Cái nạnh đơn sơ mà gánh hết phần nặng của mùa gió chướng.
- Trên rẫy, người ta cắm nạnh theo hàng, để mỗi luống bí có điểm tựa vươn lên.
Nghĩa 2: So tính hơn thiệt giữa mình với người và không muốn mình bị thua thiệt, thường là trước một công việc phải làm.
1
Học sinh tiểu học
- Em đừng nạnh với bạn, việc chung thì cùng làm.
- Nó hay nạnh phần nhẹ, nên nhóm làm chậm.
- Cứ nạnh hoài, cả lớp mất vui.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cô ấy bắt đầu nạnh việc, cứ đếm xem ai làm nhiều hơn mình.
- Cứ nạnh từng chút, tình bạn mòn đi lúc nào không hay.
- Cậu nạnh điểm trực nhật, muốn đổi ca cho nhẹ hơn.
3
Người trưởng thành
- Đừng nạnh nữa, làm cho xong rồi hãy bàn tiếp.
- Hễ nạnh phần thiệt hơn, lòng người sinh xa cách.
- Anh nạnh từng việc vặt, cuối cùng chẳng ai muốn hợp tác.
- Cứ nạnh mãi, công việc biến thành cái cân lắc lư, chẳng bên nào yên.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa 1: Đoạn cây có chạc hai, chạc ba, dùng để chống.
Nghĩa 2: So tính hơn thiệt giữa mình với người và không muốn mình bị thua thiệt, thường là trước một công việc phải làm.
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| nạnh | Tiêu cực, chỉ sự tính toán cá nhân, không muốn chịu thiệt thòi, có phần ích kỷ hoặc thiếu hợp tác. Ví dụ: Đừng nạnh nữa, làm cho xong rồi hãy bàn tiếp. |
| tị nạnh | Trung tính đến hơi tiêu cực, chỉ sự so bì, tính toán thiệt hơn, không muốn chịu phần kém. Ví dụ: Anh ấy hay tị nạnh với đồng nghiệp về tiền lương. |
| so bì | Trung tính đến hơi tiêu cực, chỉ hành động so sánh để tìm ra hơn thiệt, thường kèm theo sự không bằng lòng. Ví dụ: Đừng so bì với người khác mà hãy cố gắng hơn. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động so bì, tính toán thiệt hơn trong các mối quan hệ cá nhân.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tình huống cụ thể.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự so bì, tính toán, thường mang sắc thái tiêu cực.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn diễn tả sự so bì, tính toán thiệt hơn trong các mối quan hệ cá nhân.
- Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc học thuật.
- Thường dùng trong ngữ cảnh không chính thức, thân mật.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "so bì" hay "tính toán".
- Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai trong các tình huống trang trọng.
1
Chức năng ngữ pháp
"Nạnh" có thể là danh từ hoặc động từ. Khi là danh từ, nó thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu. Khi là động từ, nó thường làm vị ngữ.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
"Nạnh" là từ đơn, không có hình thái biến đổi và không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.
3
Đặc điểm cú pháp
Khi là danh từ, "nạnh" thường đứng sau các lượng từ hoặc tính từ chỉ định. Khi là động từ, "nạnh" thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ.
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Khi là danh từ, "nạnh" thường đi kèm với các lượng từ như "một", "hai". Khi là động từ, "nạnh" có thể kết hợp với các trạng từ chỉ mức độ như "rất", "hơi".
Danh sách bình luận